II FSK 1449/20Skuteczność zajęcia wierzytelności przyszłych i rola weksli
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Skarżąca spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów Kodeksu cywilnego i Prawa wekslowego, argumentując, że wystawione weksle stanowiły formę zapłaty za wierzytelności przyszłe, a nie jedynie zabezpieczenie, oraz że na dzień zajęcia nie istniała żadna wierzytelność podlegająca zajęciu. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące nieskuteczności zajęcia wierzytelności przyszłych i braku odniesienia się przez sąd do zarzutów spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są chybione, a przepisy takie jak art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służą kwestionowaniu ustaleń faktycznych. NSA potwierdził skuteczność zawiadomień o zajęciu, powołując się na art. 89 § 2 u.p.e.a., który obejmuje również wierzytelności przyszłe z tytułu dostaw, robót i usług. Sąd odniósł się do kwestii weksli, wskazując, że deklaracja wekslowa służy uzupełnieniu weksla in blanco, a porozumienie wekslowe podlega regułom interpretacyjnym z art. 65 k.c. Stwierdzono, że przedmiotowe weksle były kompletne, a sformułowanie w deklaracjach dotyczyło wierzytelności, które w dniu podpisywania deklaracji już istniały. NSA odrzucił argumentację spółki o nowacji zobowiązania, wskazując na art. 506 § 2 k.c. i brak wyraźnego zamiaru umorzenia istniejącego zobowiązania. Sąd uznał, że weksle nie stanowiły zapłaty za towary i nie zwalniały dłużnika z obowiązku regulowania faktur w terminach. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od spółki koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skuteczności zajęcia wierzytelności przyszłych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz roli weksli w kontekście tych zajęć.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wystawianiem weksli i zajęciem wierzytelności. Interpretacja przepisów prawa wekslowego i cywilnego może być stosowana w podobnych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy weksel może stanowić zapłatę za wierzytelności przyszłe, a nie jedynie pełnić funkcję zabezpieczającą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, weksel w kontekście deklaracji wekslowej, której celem jest zapłata za zobowiązania z tytułu wierzytelności przyszłych, nie stanowi zapłaty, jeśli wierzytelności te nie istniały w dacie zajęcia lub nie były objęte umową handlową regulującą sposób zapłaty. W takich przypadkach weksel może pełnić jedynie funkcję gwarancyjną lub kaucyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że deklaracja wekslowa dotycząca zapłaty za wierzytelności przyszłe powinna być interpretowana w kontekście istniejących zobowiązań. W przypadku braku takich zobowiązań lub gdy weksle nie były wystawione jako zabezpieczenie przyszłych wierzytelności, nie można uznać ich za skuteczną zapłatę, która zwalniałaby z obowiązku przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Czy zajęcie wierzytelności przyszłych z tytułu dostaw, robót i usług jest skuteczne na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług jest skuteczne również w odniesieniu do wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstaną po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług, zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszczają skuteczne zajęcie wierzytelności przyszłych, które powstaną w związku z realizacją umów o dostawy, roboty czy usługi, pod warunkiem, że te wierzytelności wynikają z tych właśnie tytułów.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące oświadczeń dłużnika zajętej wierzytelności oraz skutków braku złożenia oświadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd prawidłowo ocenił, że brak złożenia przez dłużnika zajętej wierzytelności wymaganego oświadczenia lub złożenie nienależytego oświadczenia może prowadzić do potraktowania okoliczności faktycznych jako przyznanych przez dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin na złożenie oświadczenia przez dłużnika zajętej wierzytelności nie jest zawity, jednak jego brak lub nienależyte złożenie może skutkować przyznaniem okoliczności faktycznych przez organ egzekucyjny, co miało miejsce w tej sprawie, gdzie skarżąca składała sprzeczne oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Przepis o interpretacji oświadczeń woli, zastosowany do interpretacji deklaracji wekslowych.
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, zastosowana do oceny stosunku prawnego związanego z wekslem.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Obowiązek wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią i celem społeczno-gospodarczym.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Właściwość (natura) stosunku prawnego, która ogranicza swobodę umów.
Prawo wekslowe art. 101
Przepis dotyczący elementów weksla, zastosowany do oceny kompletności weksli.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący przekazania zajętej wierzytelności.
u.p.e.a. art. 89 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący skuteczności zajęcia wierzytelności przyszłych.
u.p.e.a. art. 89 § 3 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek złożenia oświadczenia przez dłużnika zajętej wierzytelności.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu orzekania po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu rozstrzygania w granicach sprawy, bez związania zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący odrzucenia skargi.
k.c. art. 506 § 2
Kodeks cywilny
Domniemanie braku nowacji w przypadku wątpliwości, w tym przy przyjęciu weksla.
k.c. art. 351[1]
Kodeks cywilny
Swoboda umów w kształtowaniu stosunku prawnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (KC, Prawo wekslowe) poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że weksel nie mógł stanowić zapłaty za wierzytelności przyszłe. • Naruszenie przepisów postępowania (PPSA, u.p.e.a.) poprzez błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a. i art. 89 § 2 u.p.e.a. • Naruszenie przepisów postępowania (PPSA) poprzez nieodniesienie się do zarzutów skarżącej co do nieskuteczności zajęcia wierzytelności przyszłych. • Naruszenie przepisów postępowania (PPSA) poprzez przyjęcie, że fakt wystawiania faktur VAT przesądza o istnieniu wierzytelności podlegających zajęciu, bez badania kwestii i pominięcie zajęcia weksli.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. • zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. • w przypadku wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. • istotę weksla stanowi pismo i dlatego tłumaczenie usuwające to pismo na dalszy plan jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Cieloch
sędzia
Paweł Dąbek
sędzia del.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności zajęcia wierzytelności przyszłych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz roli weksli w kontekście tych zajęć."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wystawianiem weksli i zajęciem wierzytelności. Interpretacja przepisów prawa wekslowego i cywilnego może być stosowana w podobnych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od egzekucji administracyjnej ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności przyszłych i roli weksli.
“Weksel jako zapłata za przyszłe wierzytelności? NSA wyjaśnia granice skuteczności zajęcia egzekucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.