II FSK 1433/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. C. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył opodatkowania przychodów z najmu przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej. Skarżący i jego małżonka wybrali opodatkowanie przychodów z najmu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, przy czym oświadczyli, że przychody te będzie rozliczał mąż (skarżący). W 2019 r. małżonkowie osiągnęli przychody z najmu przekraczające 100 000 zł. Skarżący obliczył podatek według stawki 8,5% od całości przychodów, podczas gdy organ wezwał go do zapłaty podatku według stawki 12,5% od kwoty powyżej 100 000 zł. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie art. 12 ust. 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (u.z.p.d.o.f.) poprzez jego nieprawidłową wykładnię, która prowadziła do dyskryminacji małżonków. Skarżący argumentował, że każdemu z małżonków przysługuje odrębny limit 100 000 zł opodatkowany stawką 8,5%. NSA uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd stwierdził, że sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni przepisu, ale sam wyrok odpowiada prawu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że w przedstawionym stanie faktycznym, gdzie tylko jeden małżonek był podatnikiem ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, przepis art. 12 ust. 13 u.z.p.d.o.f. (dotyczący łącznego limitu dla obojga małżonków) nie miał bezpośredniego zastosowania. Niemniej jednak, NSA potwierdził, że limit 100 000 zł dotyczy łącznie obojga małżonków, nawet jeśli tylko jeden z nich jest faktycznym podatnikiem, co ma zapobiegać różnicom w obciążeniu podatkowym i zapewniać równość opodatkowania. Ostatecznie, skarga kasacyjna została oddalona, a od skarżącego zasądzono zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania przychodów z najmu przez małżonków, w szczególności kwestii limitów przychodów i wyboru sposobu opodatkowania.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2019 r. i specyficznego wyboru sposobu opodatkowania przez małżonków. Zmiany legislacyjne po 2019 r. mogą wpływać na jego bezpośrednie zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku małżonków pozostających we wspólności majątkowej, którzy wybrali opodatkowanie przychodów z najmu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, przy czym jeden z małżonków zadeklarował opodatkowanie całości przychodu, limit 100 000 zł przychodu opodatkowanego stawką 8,5% dotyczy każdego z małżonków odrębnie, czy też łącznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Limit 100 000 zł przychodu opodatkowanego stawką 8,5% dotyczy łącznie obojga małżonków, nawet jeśli tylko jeden z nich jest faktycznym podatnikiem ryczałtu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 12 ust. 13 u.z.p.d.o.f., który stanowi, że limit przychodów dotyczy łącznie obojga małżonków, ma zastosowanie w celu zapewnienia równości opodatkowania, nawet w sytuacji, gdy tylko jeden z małżonków jest podatnikiem. Choć w tym konkretnym przypadku przepis ten nie miał bezpośredniego zastosowania z uwagi na stan faktyczny, to jego duch i cel wskazują na łączny charakter limitu.
Czy stosowanie przepisu art. 12 ust. 13 u.z.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2019 r. było zgodne z art. 18 Konstytucji RP (ochrona małżeństwa)?
Odpowiedź sądu
Kwestia zgodności z Konstytucją nie była rozstrzygana, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w stanie faktycznym sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nie ma podstaw do rozważania zgodności art. 12 ust. 13 u.z.p.d.o.f. z art. 18 Konstytucji RP w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r., ponieważ przepis ten w stanie faktycznym tej sprawy nie miał zastosowania.
Przepisy (12)
Główne
u.z.p.d.o.f. art. 12 § 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Stawka ryczałtu 8,5% dotyczy przychodów do kwoty 100 000 zł; od nadwyżki stawka wynosi 12,5%.
u.z.p.d.o.f. art. 12 § 6
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
W przypadku małżonków pozostających we wspólności majątkowej, przychody z najmu mogą być opodatkowane łącznie przez jednego z nich, chyba że złożą oświadczenie o rezygnacji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.z.p.d.o.f. art. 12 § 13
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Limit przychodów (100 000 zł) dotyczy łącznie obojga małżonków.
u.p.d.o.f. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.
u.p.d.o.f. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Małżonkowie mogą na wspólny wniosek być opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 14b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 14r
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.r.o. art. 43 § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 35
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 36 § 2
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 13a § 2 i art. 14b § 1 i 14r o.p. poprzez nieprawidłową wykładnię art. 12 ust. 13 u.z.p.d.o.f. prowadzącą do podatkowej dyskryminacji małżonków.
Godne uwagi sformułowania
Mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. • Wyjaśnienie błędu w wykładni wymaga przytoczenia przepisów prawa, regulujących opodatkowanie osób fizycznych pozostających w związku małżeńskim i w ustawowym ustroju majątkowym. • W przypadku opodatkowania małżonków podatkiem dochodowym ustawodawca odwołał się jedynie do pojęcia wspólności ustawowej jako warunku skorzystania z możliwości wspólnego opodatkowania małżonków, o której mowa w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. • Tę drugą opcję wybrali skarżący i jego małżonka. Podatnikiem ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z najmu rzeczy wchodzącej w skład wspólnego majątku został tylko skarżący. • Można to uznać za pewną fikcję prawną, że tylko jeden z małżonków osiągał te przychody. • Choć zasadnie organ interpretacyjny uznał, że skarżącego obowiązywał limit wskazany w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a u.z.p.d.o.f. i nie mógł powiększyć go o limit małżonki (był "jedynym" podatnikiem z tytułu tych przychodów), to jednak błędnie wskazano jako podstawę prawną tego twierdzenia art.12 ust. 13 u.z.p.d.o.f., zamiast art. 12 ust. 1 pkt 3 lit.a w zw. z ust. 6 in fine u.z.p.d.o.f. • Wprowadzenie zasady, że limit dotyczy łącznie obojga małżonków zapobiega powstaniu różnic w obciążeniu ryczałtem od przychodów z tego źródła nie tylko w przypadku małżonków pozostających we wspólności majątkowej, jak i tych, którzy mają rozdzielność majątkową i zawsze muszą się rozliczać odrębnie. […]
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kot
członek
Jerzy Płusa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania przychodów z najmu przez małżonków, w szczególności kwestii limitów przychodów i wyboru sposobu opodatkowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2019 r. i specyficznego wyboru sposobu opodatkowania przez małżonków. Zmiany legislacyjne po 2019 r. mogą wpływać na jego bezpośrednie zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego źródła przychodów (najem) i dotyka kwestii opodatkowania małżonków, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia zawiłości przepisów podatkowych i sposób ich interpretacji przez sądy.
“Małżonkowie, uwaga na limit 100 000 zł przy najmie! NSA wyjaśnia, jak liczyć ryczałt.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.