II FSK 1422/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzję organu II instancji dotyczącą odpowiedzialności płatnika z tytułu niepobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. Kluczowym zagadnieniem była kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ II instancji wydał decyzję po upływie podstawowego terminu przedawnienia, powołując się na zawieszenie biegu terminu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co miało nastąpić w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego. WSA uchylił decyzję organu, wskazując na brak możliwości oceny prawidłowości zastosowania tej instytucji przez organ. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko, że organ podatkowy, powołując się na art. 70 § 6 pkt 1 o.p., jest zobowiązany nie tylko do wskazania formalnych przesłanek, ale także do wykazania, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało na celu zastosowanie odpowiedniej reakcji prawnokarnej, a nie jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Brak takich wyjaśnień w decyzji organu, a także w postanowieniu o wszczęciu śledztwa, uniemożliwia sądowi kontrolę prawidłowości zastosowania tej instytucji i może świadczyć o jej instrumentalnym wykorzystaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego oraz wymogów formalnych i merytorycznych uzasadnienia decyzji organów podatkowych w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ powołuje się na art. 70 § 6 pkt 1 o.p. i wymaga wykazania celu prawnokarnego postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony, może być uznane za skuteczne dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli nie wykazano, że miało ono na celu zastosowanie reakcji prawnokarnej, a jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo formalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego i zawiadomienie podatnika nie jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli organ nie wykaże, że postępowanie to miało na celu zastosowanie odpowiedniej reakcji prawnokarnej, a nie tylko instrumentalne wstrzymanie biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Organ podatkowy, powołując się na art. 70 § 6 pkt 1 o.p., musi wykazać, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało na celu zastosowanie reakcji prawnokarnej, a nie tylko zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Brak takich wyjaśnień w decyzji organu i postanowieniu o wszczęciu śledztwa uniemożliwia kontrolę sądową i może świadczyć o instrumentalnym wykorzystaniu tej instytucji.
Czy brak wyjaśnień organu podatkowego w decyzji dotyczących przyczyn wszczęcia postępowania karnego skarbowego może zostać uzupełniony argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wyjaśnień w zaskarżonej decyzji nie może zostać zastąpiony argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, ponieważ podatnik musi mieć informację o przyczynach wszczęcia postępowania karnego skarbowego jeszcze na etapie postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie decyzji podatkowej musi zawierać wyjaśnienia dotyczące przyczyn wszczęcia postępowania karnego skarbowego, aby zapewnić podatnikowi zaufanie do organów i umożliwić sądowi kontrolę. Argumentacja w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie może zastąpić tych braków.
Przepisy (16)
Główne
o.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Organ musi wykazać cel prawnokarny postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa podstawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 70 § § 2-8
Ordynacja podatkowa
Określa zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
o.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Dotyczy doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymóg wyjaśnienia przesłanek faktycznych i prawnych w uzasadnieniu decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentów na rozprawie.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek rozważenia przez sąd całości zebranego materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wniesienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało na celu zastosowanie reakcji prawnokarnej, a nie tylko zawieszenie biegu terminu przedawnienia. • Brak wystarczających wyjaśnień w decyzji organu i postanowieniu o wszczęciu śledztwa dotyczących przyczyn wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Sąd administracyjny nie może zastępować organów w ocenie przesłanek wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego i zawiadomienie podatnika skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Organ zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 oraz art. 122 o.p. poprzez uchylenie decyzji z uwagi na brak podstaw do oceny prawidłowości wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Godne uwagi sformułowania
nie jest wystarczające odniesienie się do formalnych przesłanek (...) ale też konieczne jest wykazanie (...) że wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało na celu zastosowanie odpowiedniej reakcji prawnokarnej na zaistniałe zdarzenia, a nie tylko i wyłącznie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Brak wyjaśnień w zaskarżonej decyzji nie może zostać zastąpiony argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę. • Jego treść jest niewystarczająca do kontroli podstaw materialnoprawnych lub procesowych wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. • Brak prawidłowego uzasadnienia postanowieniu o wszczęciu śledztwa również może świadczyć o instrumentalnym wykorzystaniu tej instytucji wyłącznie do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Alicja Polańska
członek
Antoni Hanusz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego oraz wymogów formalnych i merytorycznych uzasadnienia decyzji organów podatkowych w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ powołuje się na art. 70 § 6 pkt 1 o.p. i wymaga wykazania celu prawnokarnego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania przez organy instytucji wszczęcia postępowania karnoskarbowego w celu obejścia tego terminu. Jest to istotne dla wielu podatników i praktyków prawa podatkowego.
“Czy organ podatkowy może "oszukać" przedawnienie, wszczynając postępowanie karne skarbowe? NSA wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.