II FSK 1420/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-18
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITamortyzacjaśrodki trwałesamochód firmowyindywidualna stawka amortyzacyjnakoszty uzyskania przychodówstrata podatkowaremanentusługi niematerialne

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu podatkowego w sprawie straty z działalności gospodarczej, uznając, że indywidualna stawka amortyzacyjna może być zastosowana do samochodu używanego prywatnie przed jego wprowadzeniem do ewidencji firmowej.

Sprawa dotyczyła określenia wysokości straty podatkowej z pozarolniczej działalności gospodarczej. Kluczowe było ustalenie, czy podatnik mógł zastosować indywidualną stawkę amortyzacyjną (40%) dla samochodu ciężarowego, który był używany prywatnie przez ponad 6 miesięcy przed wprowadzeniem go do ewidencji firmowej. Organy podatkowe i WSA uznały, że nie spełniono warunków, ponieważ 'nabycie' środka trwałego oznacza przeniesienie własności. NSA uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że pojęcie 'nabycia' w kontekście indywidualnej stawki amortyzacyjnej powinno być rozumiane szerzej, obejmując również sytuację wprowadzenia do majątku firmowego pojazdu wcześniej używanego prywatnie przez ponad 6 miesięcy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. dotyczącą określenia wysokości straty z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2003 r. Spór dotyczył dwóch kwestii: możliwości zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej (40%) dla samochodu ciężarowego DODGE GRAND CARAVAN oraz obowiązku wykazywania w remanencie końcowym niezakończonych usług projektowych. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej, argumentując, że podatnik nie udowodnił, iż samochód był używany przez co najmniej 6 miesięcy przed jego nabyciem, a samo wprowadzenie pojazdu do ewidencji firmowej po okresie użytkowania prywatnego nie jest 'nabyciem' w rozumieniu przepisów. Podobnie, organy uznały, że wydatki na niezakończone usługi projektowe powinny zostać wykazane w remanencie końcowym. WSA podtrzymał stanowisko organów. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, uznał za zasadny zarzut błędnej wykładni art. 22j ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie stawki amortyzacyjnej. Sąd podzielił pogląd wyrażony w wcześniejszym orzecznictwie, że wprowadzenie do majątku firmowego samochodu osobowego, który był wcześniej używany prywatnie przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, stanowi swoiste 'nabycie' środka trwałego, pozwalające na zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Sąd podkreślił, że ścisła interpretacja przepisów prowadziła do wniosków pozbawionych racjonalnego uzasadnienia i sprzecznych z zasadą równości opodatkowania. Jednocześnie NSA uznał za bezzasadny zarzut dotyczący obowiązku wykazywania w remanencie niezakończonych usług. Sąd stwierdził, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów nie zwalniają podatników świadczących usługi niematerialne z obowiązku sporządzania spisu z natury, a poniesione wydatki na materiały lub usługi mogą być traktowane jako elementy produkcji w toku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik może zastosować indywidualną stawkę amortyzacyjną, ponieważ wprowadzenie do majątku firmowego pojazdu używanego prywatnie przez ponad 6 miesięcy stanowi swoiste 'nabycie' środka trwałego w rozumieniu przepisów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ścisła interpretacja przepisów prowadząca do wykluczenia możliwości zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla pojazdu używanego prywatnie przed wprowadzeniem go do firmy jest nieracjonalna i sprzeczna z zasadami opodatkowania. Podkreślono, że moment wprowadzenia pojazdu do działalności gospodarczej, po okresie jego prywatnego użytkowania, jest momentem, w którym zaczyna on służyć uzyskiwaniu przychodu, co uzasadnia szersze rozumienie pojęcia 'nabycia'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22j § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Możliwość zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla używanych środków trwałych, jeśli podatnik udowodni, że były wykorzystywane przez co najmniej 6 miesięcy przed ich nabyciem.

u.p.d.o.f. art. 22j § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja 'środka trwałego używanego' dla celów zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej.

u.p.d.o.f. art. 24 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek wykazywania w remanencie niezakończonych usług.

u.p.d.o.f. art. 24a § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek prowadzenia księgi przychodów i rozchodów.

u.p.d.o.f. art. 24a § 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek sporządzania spisu z natury.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 29 § 3

Zasady wyceny składników remanentu.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22g § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Sposób ustalenia wartości początkowej środka trwałego.

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasada zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.f. art. 22 § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady ustalania kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisów amortyzacyjnych.

k.c. art. 155

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przeniesienia własności rzeczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodu używanego prywatnie przez ponad 6 miesięcy przed wprowadzeniem go do ewidencji firmowej. Szerokie rozumienie pojęcia 'nabycia' środka trwałego w kontekście wprowadzania go do działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Obowiązek wykazywania w remanencie niezakończonych usług niematerialnych.

Godne uwagi sformułowania

ścisła interpretacja analizowanych przepisów (taka, jakiej dokonał Sąd także w niniejszej sprawie) prowadzi do pozbawionych racjonalnego uzasadnienia wniosków. w sytuacji, gdy podatnik wprowadza do majątku swego przedsiębiorstwa jako środek trwały samochód osobowy uprzednio nabyty do celów prywatnych i tak wykorzystywany przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, to dochodzi do swoistego nabycia środka trwałego bowiem wprawdzie nie zmienia się właściciel pojazdu, jednakże pojazd ten zaczyna z momentem przekazania go na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą służyć uzyskiwaniu przychodu przez podatnika, podczas gdy w okresie wcześniejszym nie pozostawał z tą działalnością w żadnym związku

Skład orzekający

Grzegorz Borkowski

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Anyżewska

sędzia

Bogusław Dauter

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wprowadzenie do majątku firmowego pojazdu używanego prywatnie przez ponad 6 miesięcy pozwala na zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podatnik udowodni co najmniej 6-miesięczny okres prywatnego użytkowania pojazdu przed jego wprowadzeniem do ewidencji firmowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników prowadzących działalność gospodarczą - możliwości amortyzacji samochodu, który był wcześniej używany prywatnie. Wyrok NSA stanowi ważny precedens interpretacyjny.

Czy prywatny samochód może być amortyzowany według indywidualnej stawki? NSA wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 49 518,12 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II FSK 1420/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter
Edyta Anyżewska
Grzegorz Borkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Łd 118/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-05-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
22, art. 24 ust. 2, art 24 a ust. 1 i 7
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Edyta Anyżewska, Bogusław Dauter, Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 118/06 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 9 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty poniesionej w 2003r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 9 grudnia 2005 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz J. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego za obie instancje.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 9 grudnia 2005 r. w przedmiocie określenia wysokości straty w 2003 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego L. decyzją z dnia 19 października 2005 r. określił podatnikowi wysokość straty w kwocie 49.518,12 zł, tj. o 41.160 zł mniej niż podatnik zadeklarował w zeznaniu podatkowym.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po kontroli dokumentacji podatkowej w firmie "W.", gdzie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania kosztów uzyskania przychodów. Zarzucono podatnikowi, że błędnie ustalił wysokość indywidualnej stawki amortyzacyjnej - w wysokości 40% dla samochodu ciężarowego DODGE GRAND CARAVAN. Przedmiotowy samochód po raz pierwszy został zarejestrowany (nabyty) w dniu 18 października 1999 r., natomiast podatnik kupił go w dniu 27 października 1999 r., a następnie zarejestrował w Polsce 1 grudnia 1999 r. Do ewidencji środków trwałych zaś wprowadził go dnia 10 października 2002 r. Zdaniem organu podatkowego nie został więc spełniony warunek określony w art. 22j ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej u.p.d.o.f.) dla zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej 40%. Spowodowało to zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 16.000 zł.
Organ podatkowy pierwszej instancji zarzucił też podatnikowi, że w remanencie końcowym, sporządzonym na dzień 31 grudnia 2003 r. nie wykazał wartości rozpoczętych, a niezakończonych w 2003 r. usług projektowych, na które poniósł wydatki. Wydatki te dotyczyły usług obcych na łączną kwotę 25.160 zł.
W związku z powyższymi ustaleniami organ uznał, że podatnik naruszył art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. w zw. z § 29 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475). W rozliczeniu rocznym doprowadziło to do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o 41.160 zł.
Od tej decyzji podatnik złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w L.. Po jego rozpoznaniu Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego samochód podatnika mógł być amortyzowany wyłącznie metodą liniową przy zastosowaniu stawki 20%. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik nabył samochód w dniu 27 października 1999 r. Samochód ten był przedtem użytkowany zaledwie dziesięć dni, a do ewidencji środków trwałych wprowadzony 10 października 2002 r. Na podstawie art. 22j ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. podatnik może ustalić indywidualną stawkę amortyzacyjną dla używanych środków trwałych po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji, jednakże w niniejszej sprawie podatnik nie udowodnił okoliczności wykorzystywania samochodu przez okres co najmniej 6 miesięcy przed jego nabyciem. W sprawie bezprzedmiotowy jest fakt używania samochodu przez podatnika przez trzy lata dla celów prywatnych.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w świetle art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. niewskazanie przez podatnika w remanencie końcowym za 2003 r. wydatków dotyczących usług rozpoczętych i niezakończonych w roku podatkowym spowodowało, że koszty uzyskania przychodu za ten rok nie zostały pomniejszone o tę wartość, co spowodowało ich zawyżenie. Wykonując prace projektowe podatnik korzystał z usług obcych, bez których konkretny realizowany projekt nie mógłby powstać. Poniesiono zatem konkretne i wymierne koszty. W związku z tym projekty rozpoczęte w roku podatkowym i niezakończone do jego końca powinny zostać wykazane w remanencie końcowym na dzień 31 grudnia 2003 r. i wycenione według faktycznie poniesionych na ich realizację kosztów. Organ wskazał, że definicje ustawowe nie zawężają obowiązku sporządzania remanentu oraz wyceny jego składników wyłącznie dla podatników świadczących usługi materialne.
Na decyzję organu odwoławczego została złożona skarga z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wobec naruszenia art. 22g, 22j i 24 u.p.d.o.f.
W ocenie skarżącego w przypadku samochodu DODGE zostały spełnione warunki ustawowe dla zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Jego nabycie do firmy nastąpiło w dniu 10 października 2002 r. w drodze decyzji o wyodrębnieniu z majątku prywatnego i wprowadzeniu do majątku firmowego jako środka trwałego. Przed podjęciem tej decyzji samochód był wykorzystywany w celach prywatnych. Zdaniem pełnomocnika ustawodawca traktuje pojęcie "nabycia" bardzo szeroko, w związku z czym interpretacja zawężająca "nabycie środka trwałego" do nabycia w drodze kupna jest nieuprawniona.
Ponadto wskazano, że podatnik prowadził działalność usługową z zakresu usług typowo niematerialnych - usług projektowania urbanistycznego. Tak więc miał prawo zaliczyć poniesione wydatki do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f. Nie musiał zaś korygować kosztów przez wykazanie w remanencie niezakończonych prac projektowych, ponieważ są to prace całkowicie niematerialne.
W skardze zarzucono też, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów rozszerzające zakres remanentu o "produkcję w toku" oraz definiujące czym są poszczególne elementy remanentu zostały wprowadzone do rozporządzenia bez upoważnienia ustawowego. Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP takie elementy podatków, jak przedmiot opodatkowania nie mogą być określone w akcie niższego rzędu niż ustawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd nie podzielił poglądu skarżącego co do możliwości zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodu DODGE. W uzasadnieniu wyroku wskazał art. 22j ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., w myśl którego m.in. samochody osobowe uznaje się za używane, jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane przez co najmniej 6 miesięcy, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Powołany został też art. 22g ust. 1 u.p.d.o.f. regulujący sposób ustalenia wartości początkowej środka trwałego i wymieniający sposoby nabycia takiego środka - w drodze kupna, spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, w postaci aportu wniesionego do spółki cywilnej lub osobowej spółki handlowej. Samo zaś pojęcie "nabycia" związane jest z cywilistyczną instytucją przeniesienia własności. Podatnik nie może dwukrotnie nabyć tego samego środka trwałego - raz przez zakup, a następnie przez przekazanie do celów związanych z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. W tym drugim przypadku mamy do czynienia z ujawnieniem środka trwałego, nie zaś z jego nabyciem. Ponadto by móc zastosować indywidualną stawkę amortyzacyjną nabyty przez podatnika samochód powinien być wcześniej, przez poprzedniego właściciela eksploatowany co najmniej przez sześć miesięcy, a podatnik powinien tę okoliczność udowodnić.
Sąd wskazał następnie, że w kwestii rejestrowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatków w świetle uznania ich za koszty uzyskania przychodów ustawodawca zastosował specyficzne rozwiązania, odmienne od reguł prowadzenia ksiąg rachunkowych. Konstrukcję podatkowej księgi przychodów i rozchodów uwzględniają w dużej mierze przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sposób jej prowadzenia oraz szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać, aby stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych zawiera rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r.
W celu zachowania wyrażonej w art. 22 ust. 6 u.p.d.o.f. zasady, iż koszty uzyskania przychodów są potrącane w roku, którego dotyczą, podatnik jest zobligowany do dokonywania na dzień 1 stycznia i koniec każdego roku podatkowego i wpisywania do księgi spisu z natury obejmującego towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady.
Ani przepisy u.p.d.o.f., ani rozporządzenie Ministra Finansów nie zwalniają z obowiązku sporządzenia "spisu z natury" podatników, którzy świadczą tzw. usługi niematerialne. Przy ich świadczeniu podatnik może dokonywać zakupu materiałów (surowców) podstawowych lub pomocniczych. Trudno uznać, aby w niniejszej sprawie zakupy np. usług związanych ze sporządzeniem map do celów projektowych, stosownej dokumentacji czy projektów, nie mogły być uznane za materiały podstawowe czy pomocnicze, które zostaną zużyte przy świadczeniu usług projektowania urbanistycznego.
Bezzasadny był zatem zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 24 u.p.d.o.f., jak też naruszenia art. 217 Konstytucji RP, gdyż rozporządzenie Ministra Finansów nie określa, wbrew twierdzeniom strony, przedmiotu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Od powyższego wyroku podatnik wniósł skargę kasacyjną opartą na następujących podstawach:
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22j ust. 1 oraz art. 22j ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż nie jest możliwe zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla wprowadzonego przez skarżącego do ewidencji środka trwałego w postaci samochodu marki DODGE GRAND CARAVAN (pojazd; środek trwały), który był wykorzystywany przez podatnika przez okres co najmniej sześciu miesięcy w okresie pomiędzy jego zakupem a wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych oraz że taki środek trwały nie jest środkiem używanym w rozumieniu art. 22j ust. 1 u.p.d.o.f.,
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22j ust. 1 oraz art. 22j ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię, zawężającą rozumienie pojęcia "środka trwałego używanego" wyłącznie do środków wykorzystywanych przed ich nabyciem przez podatnika wprowadzającego środek trwały do ewidencji,
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji uznania, że skarżący nie może zastosować indywidualnej stawki amortyzacyjnej do pojazdu, tj. uznanie, że wartością początkową środka trwałego jest wartość inna niż wartość z dnia zakupu środka trwałego przez podatnika,
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 i ust. 8 u.p.d.o.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że skarżący nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych w wysokości ustalonej przy zastosowaniu indywidualnej stawki amortyzacyjnej, ustalonej dla pojazdu,
naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 155 Kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie do ustalenia daty nabycia przez skarżącego pojazdu i możliwości uznania go za środek trwały używany w rozumieniu art. 22j ust. 1 i art. 22j ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f.,
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2, art. 24a ust. 1 i ust. 7 u.p.d.o.f. w zw. z § 3 pkt 1 lit. e/ oraz § 27 ust. 1 i § 29 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że skarżący był zobowiązany do uwzględnienia w remanencie na koniec roku podatkowego wartości niezakończonych usług, które świadczył w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ p.p.s.a. tj., nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu podatkowego drugiej instancji w sytuacji, w której zachodziły do tego podstawy z uwagi na naruszenie przez organ podatkowy drugiej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 i ust. 8, art. 22j ust. 1, art. 22j ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2 oraz art. 27a ust. 1 i ust. 7 u.p.d.o.f.; wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji,
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a., tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której zachodziły do tego podstawy z uwagi na naruszenie przez organ podatkowy drugiej instancji przepisów postępowania, tj. art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niepoinformowanie skarżącego o obowiązku wykazania przez niego okresu wykorzystywania środka trwałego przez sześć miesięcy przed dniem jego nabycia (art. 22j ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.) oraz art. 122 Ord. pod. poprzez niewyjaśnienie istotnej dla sprawy okoliczności, czy i od kiedy pojazd był używany przed jego pierwszą rejestracją oraz pominięcie okoliczności dotyczących prawidłowego ustalenia wartości początkowej pojazdu do celów amortyzacji; wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem wyjaśnienie tych okoliczności musiałoby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji,
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, który organ podatkowy drugiej instancji ustalił bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (czym naruszył art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ord. pod.), w zakresie okoliczności dotyczących czasu przez jaki wykorzystywany był pojazd przed i po jego zakupie przez skarżącego, co spowodowało, że przedmiotowy pojazd nie został uznany za "środek trwały używany"; wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem wyjaśnienie tych okoliczności musiałoby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed NSA.
Dyrektor Izby Skarbowej nie wniósł na skargę kasacyjną odpowiedzi ani nie złożył żadnego oświadczenia co do sposobu załatwienia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy w części dotyczącej stawki amortyzacyjnej dla samochodu DODGE. Odnoszące się do tej kwestii pięć zarzutów skargi kasacyjnej można sprowadzić do jednego: błędnej wykładni art. 22j ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. Rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie zależy bowiem od właściwego rozumienia pojęcia "nabycie", o którym mowa w powołanym wyżej ust. 2 pkt 1. Stwierdzić w związku z tym należy, że zarówno wywody zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i w decyzjach organów podatkowych obu instancji, wiążące pojęcie "nabywa" z przeniesieniem prawa własności, w pełni odpowiadają wymogom językowej wykładni przepisu. Jednakże poprzestanie na jednej, aczkolwiek podstawowej, dyrektywie interpretacyjnej, może okazać się niewystarczające, jeśli prowadzi ona do trudnych do zaakceptowania - w świetle zasad ogólnych (w tym równości opodatkowania) - skutków.
Próbował na to zwrócić uwagę pełnomocnik skarżącego wskazując, że ten sam samochód gdyby został wniesiony przez podatnika do majątku spółki cywilnej, której jest wspólnikiem mógłby korzystać z indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Podatnik wprowadzając do ewidencji środków trwałych używane (w rozumieniu ust. 3 pkt 1) auto nie mógłby skorzystać z indywidualnej stawki amortyzacyjnej przewidzianej dla tego typu pojazdu tylko dlatego, że jest jego pierwszym właścicielem. Problem ten był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyraził pogląd, że ścisła interpretacja analizowanych przepisów (taka, jakiej dokonał Sąd także w niniejszej sprawie) prowadzi do pozbawionych racjonalnego uzasadnienia wniosków. Wobec tego "w sytuacji, gdy podatnik wprowadza do majątku swego przedsiębiorstwa jako środek trwały samochód osobowy uprzednio nabyty do celów prywatnych i tak wykorzystywany przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, to dochodzi do swoistego nabycia środka trwałego bowiem wprawdzie nie zmienia się właściciel pojazdu, jednakże pojazd ten zaczyna z momentem przekazania go na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą służyć uzyskiwaniu przychodu przez podatnika, podczas gdy w okresie wcześniejszym nie pozostawał z tą działalnością w żadnym związku" (wyrok z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1231/05, LEX nr 63553). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd, jak i argumentację prawną wyprowadzoną m.in. z zasad konstytucyjnych, która legła u jego podstaw.
W tej sytuacji zarzut błędnej interpretacji powołanego wyżej przepisu prawa materialnego należało uznać za uzasadniony.
2. Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 i art. 24a ust. 1 i ust. 7 u.p.d.o.f. w zw. z § 3 pkt 1 lit. e/ oraz § 27 ust. 1 i § 29 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. Zarzut ten opiera się na założeniu, że skoro podatnik świadczy usługi o charakterze niematerialnym to wydatki z tym związane nie podlegają wykazaniu w remanencie. Odnosi się on wyłącznie do przepisów rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wskazanych wyżej przepisów ustawy Sąd nie wyjaśniał (nie było takiej potrzeby) stąd też zarzut ich błędnej wykładni jest wręcz niezrozumiały.
Nie przytoczył Sąd również § 27 i § 29 rozporządzenia, jednakże z treści wywodów zamieszczonych w końcowej części uzasadnienia wyroku (s. 9) wynika, że miał te przepisy na uwadze.
Z § 3 rozporządzenia wynika wprost, że - na użytek tego aktu prawnego - usługi są produkcją. Nie ma przy tym rozróżnienia usług na materialne i niematerialne. Z kolei § 27 rozporządzenia nakazuje wpisanie do księgi, w ramach "spisu z natury" materiałów podstawowych i pomocniczych. Jak wynika z niekwestionowanych w sprawie ustaleń faktycznych skarżący dokonywał zakupów takich materiałów - na co wskazał Sąd na s. 9 uzasadnienia wyroku. Zasady wyceny takich materiałów określa § 29 ust. 3 rozporządzenia. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena decyzji w aspekcie stosowania tych przepisów doprowadziła do prawidłowego wniosku, że organy podatkowe właściwe odczytały ich treść i dokonały właściwej subsumcji ustaleń faktycznych do mających zastosowanie w sprawie norm. Ocena ta nie jest dotknięta błędem polegającym na błędnej interpretacji wskazanych przepisów.
3. Podzielenie (pkt 1) bądź nie (pkt 2) zarzutów naruszenia prawa materialnego przesądza o zasadności bądź bezzasadności zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ p.p.s.a.
4. Niezrozumiały jest zarzut niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez organy podatkowe obowiązku należytego poinformowania podatnika o treści przepisów. Zarzutu tego nie podnoszono w skardze a z materiału dowodowego nie wynika by skarżący o taką informację występował. Jeżeli wg jego wiedzy, samochód był użytkowany jeszcze przed pierwszą rejestrację nie było przeszkód do podniesienia tej okoliczności w postępowaniu podatkowym. Bezskuteczne jest podnoszenie takiej okoliczności w skardze kasacyjnej.
5. Oczywiście chybiony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku odpowiada wszelkim wymogom określonym w tym przepisie. Natomiast z przedstawionego w tym uzasadnieniu stanu sprawy (s. 2) wynika jak długo samochód był użytkowany przed nabyciem go przez podatnika (10 dni). Natomiast przyjęta przez skarżącego, jako podstawa amortyzacji wartość pojazdu nie była przez organy podatkowe kwestionowana, co czyniło bezprzedmiotowym ustalanie jego wartości początkowej.
6. Brak naruszeń postępowania przy naruszeniu jednie prawa materialnego uzasadniał uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi (art. 188 p.p.s.a.). Uwzględnienie jej tylko w części uzasadniało zasądzenie na rzecz skarżącego od organu części kosztów postępowania za obie instancje. Koszty te obejmowały opłaty (wpisy) sądowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika (art. 205 i 206 p.p.s.a.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę