II FSK 1418/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. L. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów dotyczącą umów pożyczek, które miały pokryć wydatki na zakup samochodu i nieruchomości. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. W odniesieniu do umowy pożyczki z H. sp. z o.o., sąd wskazał na brak dowodów potwierdzających jej faktyczne otrzymanie i wykonanie. Umowa z K. sp. z o.o. również została uznana za fikcyjną, służącą jedynie uwiarygodnieniu źródła pochodzenia środków, co potwierdziły ustalenia w postępowaniu VAT. NSA podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów spoczywa na podatniku, a zasada domniemania niewinności nie obowiązuje w postępowaniu podatkowym. Skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dochodów nieujawnionych, oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, ciężaru dowodu oraz zasady domniemania niewinności w kontekście podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami pożyczek i transakcjami między powiązanymi podmiotami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowy pożyczek mogą stanowić dowód na pokrycie wydatków, jeśli ich rzeczywistość jest kwestionowana przez organy podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa pożyczki jest dowodem podlegającym ocenie jak inne dowody; jej przedstawienie nie gwarantuje, że została zawarta i wykonana, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do jej rzeczywistości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe miały prawo ocenić umowy pożyczek pod kątem zgodności z rzeczywistością i odmówić im wiary, jeśli dowody na to wskazywały. Sama forma umowy nie nadaje jej większej mocy dowodowej.
Czy zasada domniemania niewinności obowiązuje w postępowaniu podatkowym w kontekście zarzutów karnych wobec podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada domniemania niewinności nie obowiązuje w postępowaniu podatkowym, które jest odrębne od postępowania karnego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że organy podatkowe samodzielnie ustalają stan faktyczny na podstawie dowodów, a akt oskarżenia nie stanowi dowodu popełnienia przestępstwa, lecz może potwierdzać trafność oceny innych dowodów przez organy podatkowe.
Na kim spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów stanowiących pokrycie wydatków w postępowaniu dotyczącym dochodów nieujawnionych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu spoczywa na podatniku.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 25g ust. 1 ustawy o PIT, w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów opodatkowanych lub nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku.
Przepisy (26)
Główne
u.p.d.o.f. art. 25b § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 20 § 1b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych
u.p.d.o.f. art. 25d
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25g § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
ciężar dowodu spoczywa na podatniku
u.p.d.o.f. art. 25g § 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt.1
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
pkt. 9 - inne źródła przychodów
k.c. art. 720
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny
umowa pożyczki
k.p.k. art. 5
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks postępowania karnego
Konstytucja art. 42 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę dowodów w zakresie możliwości zgromadzenia oszczędności. • Naruszenie art. 5 k.p.k. i art. 42 ust. 3 Konstytucji poprzez nieuwzględnienie kwoty 20.000 zł przekazanej przez K. sp. z o.o. w kontekście toczącego się postępowania karnego. • Naruszenie art. 120, 121, 122, 187 O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Przerzucenie ciężaru dowodowego na podatnika w zakresie wykazania źródeł przychodów. • Naruszenie art. 25b ustawy o PIT poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie pożyczek za przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Godne uwagi sformułowania
umowa pożyczki nie stanowi dowodu na to, że opiewająca na nią kwota stanowi dla podatnika przychód nieopodatkowany (w rozumieniu art.25b ust.3 ustawy o PIT ), o ile jest umową rzeczywistą, w przeciwnym wypadku nie dowodzi ani tytułu, ani kwoty, ani okresu otrzymania. • zasada domniemania niewinności (art. 5 k.p.k. i art. 42 ust. 3 Konstytucji) nie obowiązuje w postępowaniu podatkowym • ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku.
Skład orzekający
Jerzy Płusa
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Paweł Kowalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dochodów nieujawnionych, oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, ciężaru dowodu oraz zasady domniemania niewinności w kontekście podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami pożyczek i transakcjami między powiązanymi podmiotami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dochodów nieujawnionych i oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, z istotnymi wnioskami dotyczącymi fikcyjnych pożyczek i ciężaru dowodu.
“Fikcyjne pożyczki jako sposób na ukrycie dochodów? NSA wyjaśnia, kto ponosi ciężar dowodu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.