II FSK 1406/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zaliczenia wydatków na remont i modernizację środków trwałych do kosztów uzyskania przychodu, potwierdzając prawidłowość stanowiska organów podatkowych i sądów niższych instancji.
Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia przez podatnika J. S. wydatków na remont samochodu Volvo oraz modernizację posadzki do kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że wydatki te stanowiły nakłady na nabycie lub ulepszenie środków trwałych, a zatem nie mogły być bezpośrednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, lecz powinny być amortyzowane. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne, w tym dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. Głównym przedmiotem sporu było zaliczenie przez podatnika wydatków na remont samochodu ciężarowego "Volvo" oraz modernizację posadzki w narzędziowni do kosztów uzyskania przychodu. Organy podatkowe i sądy niższych instancji uznały, że wydatki te stanowiły nakłady na nabycie lub ulepszenie środków trwałych, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co wykluczało ich bezpośrednie zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu. Podatnik podnosił również zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zapłata podatku przed upływem terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania, a kwestia przedawnienia nie może być rozpatrywana w sytuacji, gdy zobowiązanie zostało uregulowane. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, sąd stwierdził, że stan faktyczny dotyczący charakteru wydatków na samochód i posadzkę został prawidłowo ustalony i nie mógł być kwestionowany w skardze kasacyjnej. Sąd zwrócił również uwagę na brak spójności w argumentacji skargi kasacyjnej oraz na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wydatki te stanowiły element ceny nabycia środka trwałego, wówczas stanowią one wydatek na nabycie środka trwałego, który nie jest kosztem uzyskania przychodu zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro wydatki na remont były formą zapłaty za późniejsze nabycie samochodu, to nie mogły być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu, lecz stanowiły koszt nabycia środka trwałego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.f. art. 23 § 1 pkt 1 lit. b i c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wydatki na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych oraz wydatki na ulepszenie (przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację) środków trwałych, które powiększają ich wartość, nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.
ord. pod. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Zapłata podatku przed upływem terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych art. 6 § ust. 3, 5, 7
Określa zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych, w tym powiększania jej o wydatki na ulepszenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu pierwszej instancji, jeśli nie została ona zaskarżona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki na remont samochodu Volvo stanowiły element ceny nabycia, a nie koszt uzyskania przychodu. Wydatki na modernizację posadzki stanowiły ulepszenie środka trwałego, a nie remont. Zapłata zobowiązania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w części zapłaconej. Zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. w odniesieniu do wydatków na remont Volvo. Zarzut naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.d.o.f. w odniesieniu do wydatków na posadzkę. Zarzut naruszenia § 6 ust. 3 rozporządzenia w odniesieniu do nakładów na środki trwałe. Zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego w Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
dobrodziejstwo instytucji przedawnienia polega na pewności dłużnika, iż po upływie określonego czasu jego majątek nie zostanie uszczuplony. Dłużnik nie może natomiast oczekiwać, że upływ wspomnianego okresu spowoduje zwrot do majątku kwoty, która - jak się później okazało - należała się wierzycielowi i która została zapłacona przed terminem przedawnienia.
Skład orzekający
Bogusław Gruszczyński
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Borkowski
członek
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu w przypadku remontów i ulepszeń środków trwałych, a także kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście zapłaty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1997 r. i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych dla wielu podatników kwestii kosztów uzyskania przychodu oraz przedawnienia, z rozbudowanym uzasadnieniem NSA wyjaśniającym niuanse interpretacyjne.
“Remont czy ulepszenie? Kluczowa różnica w kosztach uzyskania przychodu i pułapka przedawnienia podatkowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1406/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-12-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogusław Gruszczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Borkowski Stanisław Bogucki Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane I SA/Wr 329/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-04-19 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 90 poz 416 art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b i c Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 153, art. 173 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1997 nr 6 poz 35 § 6 ust. 3, 5, 7 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 329/05 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 stycznia 2005 r. [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 2700,00 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie J. S. prowadził w 1997 r. działalność gospodarczą, polegającą na produkcji wyrobów z metalu, jako jeden z dwóch wspólników spółki cywilnej pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe M. w B., zwanej dalej w skrócie "Spółką M.". Inspektor Kontroli Skarbowej we W. zakwestionował złożone przez J. S. zeznanie podatkowe za wspomniany rok i decyzją z dnia 26 września 2000 r. określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w innej wysokości. Decyzję tę uchyliła Izba Skarbowa we W. - Ośrodek Zamiejscowy w J. G. dnia 29 października 2001 r., określając podatek w kwocie niższej o ponad połowę, a mianowicie w kwocie 75.495, 50 zł. Niespornym jest, że w dniu 16 stycznia 2002 r. J. S. wpłacił na poczet zaległości 60.000 zł, a pozostała zaległość została rozłożona na raty. Wyrokiem z dnia 31 maja 2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3959/01) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uchylił decyzję Izby Skarbowej, aczkolwiek większość zarzutów skarżącego uznał za bezzasadne. W szczególności zgodził się z Izbą Skarbową, że wydatki na remont i utrzymanie samochodu ciężarowego "Volvo" nie stanowiły kosztów uzyskania przychodu. Samochód "Volvo" był własnością innej spółki, która zleciła jego remont kapitalny Spółce M. Trudna sytuacja finansowa zleceniodawcy spowodowała jednak, że Spółka M., chcąc odzyskać poniesione na remont nakłady, kupiła samochód od kontrahenta, płacąc kwotę 15.000 zł, obliczoną według jego wartości przed remontem. Sąd przyjął zatem, że cena sprzedaży obejmowała nie tylko wspomnianą kwotę, ale także cenę usługi remontowej. Skoro zaś wydatki na remont były formą zapłaty za późniejsze nabycie samochodu, to nie mogły być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w 1997 r.), zwanej dalej w skrócie: "u.p.d.o.f.", wydatki m. in. na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych, nie stanowiły takich kosztów. Mogły być natomiast kosztami odpisy amortyzacyjne, liczone od wartości początkowej nabytego środka trwałego. Podobnie za bezzasadne uznał Sąd zarzuty podatnika dotyczące przyjętej przez Izbę Skarbową kwalifikacji wydatków na modernizację posadzki w narzędziowni. Sąd wyjaśnił, że zakwestionowane prace polegały na "wybudowaniu" nowej posadzki, a zatem w ich wyniku doszło do powstania nowej posadzki o znacznie lepszych parametrach użytkowych. Prace te nie miały na celu jedynie przywrócenia pierwotnych cech użytkowych posadzki, lecz ją "ulepszyły" (unowocześniły). Skutkiem tego przedmiotowych wydatków nie można było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.d.o.f. Przepis ten w 1997 r. stanowił, że za koszty uzyskania przychodów nie uważa się wydatków na ulepszenie (przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację) środków trwałych, które zgodnie z odrębnymi przepisami powiększały wartość tych środków, stanowiącą podstawę do naliczania odpisów amortyzacyjnych. Trzecią kwestią poruszoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było zagadnienie ustalenia wartości początkowej szeregu ulepszonych środków trwałych, w tym maszyn i urządzeń. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organów podatkowych, że wartość tę należy liczyć według ceny zakupu, powiększonej o sumę wydatków na ich ulepszenie (§ 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych - Dz.U. Nr 6, poz. 35, zwanego dalej w skrócie: "rozporządzeniem"), a nie na podstawie opinii biegłego, jak chciał tego podatnik. Sąd wyjaśnił przy tym, że ustalenie wartości początkowej przy pomocy biegłego możliwe byłoby tylko wówczas gdyby podatnik nie mógł ustalić kosztu wytworzenia środka trwałego (§ 6 ust. 7 w zw. z ust. 5 rozporządzenia). Metody tej nie można było natomiast stosować w rozpatrywanej sprawie, w której chodziło o składniki majątku, które zostały nabyte przez podatnika, a następnie poddane remontowi lub modernizacji. W tych przypadkach faktycznie ponoszone koszty tj. koszty zakupu oraz koszty remontu i modernizacji powinny być przez podatnika należycie udokumentowane i ewidencjonowane, przy czym - z uwagi na treść § 6 ust. 5 rozporządzenia - kosztami tymi nie mogła być "wartość własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, koszty ogólne zarządu, koszty operacyjne i koszty operacji finansowych (...)". Sąd zwrócił jednak uwagę, że organy podatkowe nie wyjaśniły należycie wysokości nakładów związanych z pracami remontowymi i modernizacyjnymi, a poniesionych przed oddaniem do używania środków trwałych. Sąd zauważył, że nakłady poniesione na remont i modernizację środków trwałych były ewidencjonowane i tym samym możliwe do ustalenia. Nie uwzględniając tych wydatków w wartości początkowej środków trwałych, organy podatkowe nie ustaliły, jakich środków trwałych dotyczyły zapisy na kartach poszczególnych środków trwałych i nie wyjaśniły, dlaczego ewidencjonowane w ten sposób wydatki nie mogły powiększać wartości początkowej określonych środków trwałych. Celem wyjaśnienia tych okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia 31 stycznia 2005 r. określił J. S. zobowiązanie w kwocie 74.291, 80 zł, tzn. w kwocie o około 200 zł niższej niż poprzednio. Ustalając wydatki poniesione przez podatnika w celu ulepszenia środków trwałych, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że nie dysponuje obecnie dowodami źródłowymi dotyczącymi środków trwałych Spółki M. za 1997 r., a podatnik nie wniósł w tej kwestii żadnych nowych okoliczności i dowodów. W konsekwencji oceny przedmiotowych wydatków organ dokonał na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy tj. "Listy środków trwałych" oraz protokołu z badania dokumentów i ewidencji Spółki M. z dnia 22 maja 2000 r. Na podstawie tych dokumentów stwierdził, że wszelkie możliwe do ustalenia nakłady poniesione w związku z konkretnymi środkami trwałymi, obejmujące także kwotę 37.717, 52 zł, zostały przyjęte do rozliczenia. Od wspomnianej wyżej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej podatnik wniósł skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Wr 329/05) oddalił. Przyjmując wyżej przedstawiony stan faktyczny, Sąd uznał, że w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 31 maja 2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3959/01). Dlatego też wskazał, że organy prawidłowo wyłączyły z kosztów uzyskania przychodu wydatki podatnika związane z remontem samochodu Volvo oraz z ulepszeniem środka trwałego - posadzki w narzędziowni. Równie poprawne - w ocenie Sądu - było wyłączenie z kosztów uzyskania przychodu nakładów poniesionych na środki trwałe w kwocie 37.717, 52 zł i zwiększenie o tę kwotę wartości początkowej tych środków. Wartość nakładów została ustalona na podstawie niebudzących wątpliwości danych, zawartych w dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu kontrolnym. Dane te były znane skarżącemu i pochodziły w dużej mierze z przedłożonych przez niego dokumentów. Zostały uwzględnione już przez organ I instancji, zaś organ odwoławczy dokonał jedynie ich korekty w związku z omyłkowym dwukrotnym przyjęciem tych samych wydatków oraz błędnym podsumowaniem. Skutkiem tego zarzuty skargi, dotyczące nieuwzględnienia wyroku z dnia 31 maja 2004 r., Sąd uznał za niezasadne. Odnosząc się natomiast do stawianego w skardze zarzutu naruszenia art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "ord. pod.", Sąd ocenił, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazał bowiem, że zobowiązanie podatkowe w części (60.000 zł) zapłaconej przez podatnika w dniu 16 stycznia 2002 r. wygasło przez zapłatę. Nie mogło zatem wygasnąć po raz drugi przez przedawnienie. Natomiast w odniesieniu do pozostałej części tego zobowiązania bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z uwagi na rozłożenie go na raty. W skardze kasacyjnej J. S., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym i doradcą podatkowym, zarzucił naruszenie: 1/ art. 70 § 1 ord. pod., przez nieuwzględnienie upływu okresu przedawnienia zobowiązania w części dotyczącej kwoty 60.000 zł i błędne przyjęcie, iż zobowiązanie w tej części wygasło przez zapłatę dokonaną przed wydaniem decyzji ostatecznej, 2/ art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., poprzez błędne uznanie, że wydatki związane z remontem samochodu Volvo nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, 3/ art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.d.o.f., na skutek nieuwzględnienia jako koszty uzyskania przychodu wydatków na położenie nowej posadzki, 4/ § 6 ust. 3 rozporządzenia, przez nieuwzględnienie nakładów poniesionych na środki trwałe, 5/ art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.u.s.a.", oraz art. 3 p.p.s.a. ze względu na nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, że stan faktyczny zostały ustalony przez organy podatkowe wbrew regułom procedury dowodowej przewidzianym w ord. pod. W ten sposób Sąd naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie uchylając zaskarżonej decyzji, mimo istnienia ku temu przesłanek. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że zapłata powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego jedynie wtedy, gdy dokonywana jest na podstawie ważnego i ostatecznego tytułu prawnego. Takim tytułem jest decyzja ostateczna organu podatkowego, a nie decyzja organu I instancji, od której wniesiono odwołanie. W przypadku wniesienia odwołania i dokonania wpłaty na podstawie decyzji nieostatecznej, upływ terminu przedawnienia w trakcie postępowania odwoławczego powoduje konieczność uchylenia decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania. Biorąc pod uwagę, że przed datą doręczenia decyzji ostatecznej upłynął termin przedawnienia zobowiązania, nietrafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji co do wygaśnięcia zobowiązania (w części) przez zapłatę. Wspomniany autor stwierdził ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ocenił merytorycznych zarzutów skargi, powołując się na związanie oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym wyroku. Tymczasem strona nie skarżyła wyroku z dnia 31 maja 2004 r., ponieważ był on korzystny dla niej (uchylał decyzję). Nie było więc możliwości podjęcia polemiki i poddania stanowiska Sądu kontroli instancyjnej. W tej sytuacji w skardze kasacyjnej aktualizuje się prawo podatnika do podniesienia zarzutów natury merytorycznej co do błędnej oceny i kwalifikacji poszczególnych wydatków dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. W zakresie nakładów zwiększających wartość początkową środków trwałych pełnomocnik podatnika wskazał, iż rozstrzygnięcie organu nie uległo w tej kwestii zmianie, pomimo stanowiska Sądu, który zarzucił organom naruszenie § 6 ust. 3 rozporządzenia przez nieuwzględnienie poniesionych nakładów. Natomiast w nawiązaniu do wydatków na remont samochodu marki Volvo, wspomniany pełnomocnik podkreślił, że ważne jest uzyskanie korzyści finansowych. Podatnik uzyskał przychód, kupując pojazd po niższej cenie wskutek dokonanego potrącenia. Przychód ten uprawnia go do zaliczenia poniesionych z tego tytułu kosztów w poczet kosztów uzyskania przychodu. Z kolei w odniesieniu do ulepszenia posadzki w narzędziowni, autor skargi kasacyjnej podał, że nakłady na środki trwałe mogą przybrać również postać remontów. Remontem są wszelkie działania przywracające pierwotny stan techniczny i użytkowy, wraz z wymianą zużytych składników technicznych. Wydatki na remonty są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu. Z tych przyczyn charakter prac wykonanych przez podatnika w narzędziowni, uzasadnia zaliczenie wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodu. W konsekwencji autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz podatnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Chybiony jest zarzut naruszenia art. 70 § 1 ord. pod. Zupełnie niezrozumiałe jest powoływanie się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 6 października 2003 r. (sygn. akt FPS 8/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 7), skoro w uzasadnieniu tej uchwały wyraźnie zaznaczono, że zawarte w niej wywody dotyczą tylko stanu faktycznego, w którym nie doszło do zapłaty podatku w toku postępowania podatkowego. Dodano przy tym, że zapłata podatku przed upływem przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, a zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Teza ta była powtarzana w kolejnych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m. in. w wyrokach z dnia 28 czerwca 2004 r. (sygn. akt FSK 200/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 4 z aprobującymi glosami B. Brzezińskiego i R. Mastalskiego, OSP 2005, z. 3, poz. 34), z dnia 19 stycznia 2007 r. (sygn. akt II FSK 1377/05, niepubl.) oraz z dnia 2 marca 2007 r. (sygn. akt II FSK 333/06, niepubl.). W tym ostatnim orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił nadto uwagę, że dobrodziejstwo instytucji przedawnienia polega na pewności dłużnika, iż po upływie określonego czasu jego majątek nie zostanie uszczuplony. Dłużnik nie może natomiast oczekiwać, że upływ wspomnianego okresu spowoduje zwrot do majątku kwoty, która - jak się później okazało - należała się wierzycielowi i która została zapłacona przed terminem przedawnienia. W odosobnionych przypadkach pojawiały się wprawdzie orzeczenia wyrażające pogląd przeciwny, jednakże wszelkie wątpliwości zostały wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 8 października 2007 r. (sygn. akt I FPS 4/07), w której stwierdzono, że zapłata zaległości podatkowej powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego także wówczas, gdy następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu I instancji, określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Uchwała ta dotyczyła podatku od towarów i usług, ale rozważane tam przepisy Ordynacji podatkowej mają przecież zastosowanie do wszelkich podatków, w tym także do podatku dochodowego od osób fizycznych. Odwołując się do argumentacji zawartej w powołanych wyżej orzeczeniach i podzielając pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 70 § 1 ord. pod. za bezzasadny. Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, należy zwrócić uwagę na brak spójności między podstawami kasacyjnymi, zamieszczonymi na stronach 2 i 3 a ich uzasadnieniem. W szczególności, w odniesieniu do samochodu "Volvo", jako podstawę kasacyjną wskazano art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., podczas gdy w uzasadnieniu wywody na temat tego samochodu rozpoczęto stwierdzeniem, że rozstrzygnięcie w tej kwestii jest sprzeczne z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. (str. 8). Nasuwa się w związku z tym pytanie, czy ostatnio wymieniony przepis stanowi, czy też nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Bez względu na odpowiedź na tak postawione pytanie, sama konieczność jego postawienia świadczy o braku staranności autora skargi kasacyjnej. Przyjmując korzystny dla strony skarżącej wariant, że art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. traktować należy jako kolejną - poza wymienionymi na str. 2 i 3 - podstawę skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzut naruszenia tego przepisu polega na nieporozumieniu. Pełnomocnik podatnika przekonuje bowiem, że wydatki na remont i utrzymanie samochodu ciężarowego przyczyniły się do uzyskania przychodów, podczas gdy Sąd pierwszej instancji okoliczności tej nie zaprzeczał. Przyczyną odmowy uznania wydatku za kosztów nie był bowiem brak przesłanki z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., lecz zaistnienie przesłanki wyłączającej z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. O naruszeniu pierwszego z tych dwóch przepisów nie może być zatem mowy. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., to byłby on skuteczny tylko wtedy, gdyby autor skargi kasacyjnej podważył przyjęty w wyroku z dnia 31 maja 2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3959/01) oraz niekwestionowany w wyroku zaskarżonym stan faktyczny, według którego wartość wydatków na remont i utrzymanie stanowiła element ceny samochodu. Skoro bowiem chodziło o cenę samochodu, to trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że jest to wydatek na nabycie środka trwałego, który nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w świetle art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Przy takim stanie faktycznym, zarzut naruszenia wspomnianego przepisu, a zwłaszcza twierdzenie, że teza Sądu o niemożności bezpośredniego zaliczenia wydatków do kosztów była błędna, jest oczywiście bezzasadne. Argumentacja autora skargi kasacyjnej, jakoby nie miał on możliwości poddania kontroli instancyjnej wyroku z dnia 31 maja 2004 r. (por. str. 7) jest wynikiem niezrozumienia przepisów o środkach odwoławczych. To, że wyrok ten uchylał zaskarżoną decyzję, nie oznacza wcale, iż był dla skarżącego korzystny, ani tym bardziej, że nie mógł być przez niego zaskarżony. Z uzasadnienia jasno wynikało, że większość zarzutów skargi nie została przez Sąd uwzględniona. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z oceną tych zarzutów, to nie tylko mógł, ale i powinien wnieść skargę kasacyjną. Art. 173 § 1 p.p.s.a. nie stawiał skarżącemu żadnych przeszkód. Jeżeli skarżący tego nie uczynił, to dopuścił do konsekwencji, wynikających z art. 153 p.p.s.a. Można wprawdzie rozważać jak daleko sięga związanie Sądu z tego przepisu, a zwłaszcza poszukiwać granicy między oceną prawną a oceną stanu faktycznego, jednakże autor skargi kasacyjnej nie pozwolił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prowadzić, tych - skądinąd ciekawych rozważań - gdyż nie podniósł zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. Samo stwierdzenie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Sąd nie dokonał samodzielnej oceny merytorycznych zarzutów, powołując się na treść art. 153 p.p.s.a. (st. 7), nie może być uznane za przywołanie tego przepisu jako podstawy skargi kasacyjnej. Z kolei art. 183 § 1 p.p.s.a. stanowi przeszkodę do badania z urzędu trafności zastosowania art. 153 p.p.s.a. Z podobnych przyczyn nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.d.o.f. w odniesieniu do wydatków na położenie nowej posadzki. Skoro Sąd w wyroku z dnia 31 maja 2004 r. przyjął, że podatnik dokonał ulepszenia posadzki, a tego ustalenia strona skarżąca nie zaskarżyła, to przyjęcie przez Sąd w kolejnym wyroku związania go art. 153 p.p.s.a., przy jednoczesnym braku w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia ostatnio przywołanego przepisu, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu poczynienie jakichkolwiek rozważań, poza konkluzją, że ulepszenie środka trwałego istotnie wyklucza możliwość bezpośredniego zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Nie można zatem przyjąć, że zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.d.o.f. było w sprawie błędne. Kolejnym nieporozumieniem jest zarzut naruszenia § 6 ust. 3 rozporządzenia. Przepis ten nakazywał doliczenie do wartości początkowej środków trwałych wydatków na ich ulepszenie. Według treści zaskarżonego wyroku organy podatkowe wydatki te uwzględniły. Jeżeli autor skargi kasacyjnej twierdzi, że było inaczej, to oznacza, iż spór nie dotyczy wykładni, ani stosowania wspomnianego przepisu, lecz stanu faktycznego. Ustaleń faktycznych nie można zwalczać zarzutem naruszenia prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej podniósł wprawdzie także zarzut naruszenia przepisów postępowania, ale jego teza, jakoby Sąd przeoczył, że stan faktyczny został ustalony przez organy podatkowe wbrew regułom procedury dowodowej przewidzianym w Ordynacji podatkowej, pozostała gołosłowna. Autor nie tylko nie sprecyzował, które reguły i w jaki sposób zostały złamane, które przepisy Ordynacji podatkowej zostały naruszone, lecz przede wszystkim nie wykazał, aby którakolwiek z kilkudziesięciu pozycji środków trwałych, szczegółowo opisanych w wielostronicowym uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 stycznia 2005 r., zawierała błędne wyliczenia, a w szczególności aby przyjęte w nich wartości początkowe nie obejmowały kwot z faktur szczegółowo wymienionych na str. 6 i 7 decyzji. Skoro nie wykazano błędów w decyzji, nie sposób przyjąć, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł czegoś, co świadczyłoby o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W tej sytuacji nie można zarzucić Sądowi, że dokonana przez niego kontrola legalności była wadliwa, ani że doszło do naruszenia art. 1 §§ 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 p.p.s.a. Z tych przyczyn, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a., a ich wysokość określono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) per analogiam w zw. z pkt 1 lit. a) oraz w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI