II FSK 1388/08

Naczelny Sąd Administracyjny2010-01-29
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościgruntbudynekdziałalność gospodarczastan technicznypodstawa opodatkowaniastawka podatkowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że stan techniczny budynków nie wpływa automatycznie na opodatkowanie gruntu stawką właściwą dla gruntów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków w 2005 r. Skarżący kwestionował zastosowanie wyższej stawki dla gruntów, argumentując, że zły stan techniczny budynków uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji i NSA uznały, że grunty i budynki są odrębnymi przedmiotami opodatkowania, a stan techniczny budynków nie przesądza o niemożności wykorzystania gruntu do celów gospodarczych, zwłaszcza gdy przedsiębiorca zgłosił adres nieruchomości jako siedzibę oddziału.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. C. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. Spór dotyczył głównie opodatkowania gruntów stawką właściwą dla działalności gospodarczej oraz powierzchni budynków podlegających opodatkowaniu. Skarżący argumentował, że zły stan techniczny budynków uniemożliwia wykorzystanie zarówno budynków, jak i gruntu do celów gospodarczych. NSA, podobnie jak WSA, uznał, że grunty i budynki są odrębnymi przedmiotami opodatkowania. Sąd podkreślił, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczący braku możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania do celów gospodarczych ze względów technicznych, należy rozpatrywać odrębnie dla każdego przedmiotu. W ocenie NSA, stan techniczny budynków nie przekłada się automatycznie na niemożliwość wykorzystania gruntu, zwłaszcza gdy przedsiębiorca zgłosił nieruchomość jako siedzibę oddziału i część gruntu była związana z działalnością gospodarczą. Sąd uznał również, że ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni budynków i zakresu prac rozbiórkowych, oparte na projekcie rozbiórki i protokołach oględzin, były prawidłowe i nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stan techniczny budynków nie przekłada się bezpośrednio na możliwość wykorzystania gruntu do celów gospodarczych, ponieważ grunty i budynki są odrębnymi przedmiotami opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. należy stosować odrębnie do każdego przedmiotu opodatkowania. Podatnik musi wykazać, że sam grunt, ze względów technicznych, nie może być wykorzystany do działalności gospodarczej, a stan budynków nie jest wystarczającym dowodem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przepis ten nie ma zastosowania, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Należy go rozpatrywać odrębnie dla każdego przedmiotu opodatkowania (gruntów, budynków, budowli).

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1-2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części są przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podstawa opodatkowania obejmuje powierzchnię gruntów oraz powierzchnię użytkową budynków.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Stawka opodatkowania jest uzależniona od sposobu wykorzystania poszczególnych przedmiotów opodatkowania.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania przez organy podatkowe na podstawie przepisów prawa.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Stan techniczny budynków uniemożliwia wykorzystanie gruntu do celów gospodarczych i powinien skutkować opodatkowaniem gruntu niższą stawką. Ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni budynków i zakresu prac rozbiórkowych były błędne, oparte na dowolnej ocenie dowodów, a zeznania świadków i strony powinny być uznane za wiarygodne.

Godne uwagi sformułowania

Grunty oraz budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Stan budynków nie stanowił przedmiotu sporu; organy uznały, że rzeczywiście znajdują się one w takim stanie technicznym, że należy je objąć niższą stawką podatku. Warunek, że grunt ze względów technicznych nie może się nadawać do prowadzenia działalności należy odnosić wyłącznie do tego konkretnego przedmiotu opodatkowania, tj. gruntu, nie zaś wywodzić o jego właściwościach technicznych ze stanu posadowionych na tym gruncie budynków.

Skład orzekający

Stefan Babiarz

przewodniczący

Edyta Anyżewska

sprawozdawca

Lidia Ciechomska- Florek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w kontekście odrębności opodatkowania gruntów i budynków oraz wpływu stanu technicznego budynków na opodatkowanie gruntu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy budynki są w złym stanie technicznym, ale grunt jest nadal potencjalnie wykorzystywany do działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię rozgraniczenia opodatkowania gruntów i budynków w podatku od nieruchomości, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców posiadających nieruchomości w różnym stanie technicznym.

Czy zrujnowany budynek oznacza niższy podatek od gruntu? NSA wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 171 724 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1388/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska /sprawozdawca/
Lidia Ciechomska- Florek
Stefan Babiarz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Łd 166/08 - Wyrok WSA w Łodzi z 2008-04-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
art. 1a ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), WSA del. Lidia Ciechomska - Florek, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 166/08 w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami podatkowymi (przedstawione przez Sąd pierwszej instancji).
1.1. Decyzją z dnia 8 października 2007 r. Prezydent Miasta Ł. ustalił Z. C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. Do opodatkowania przyjęto: 27.188 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 100 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i budowle o wartości 33.807,39 zł; 26.507,90 m2 powierzchni budynków wg stawki dla pozostałych budynków w okresie od stycznia do września 2005 r. oraz 21.323,90 m2 budynków wg stawki "pozostałe" w okresie od października do grudnia 2005 r. Podatek ustalono na kwotę 171.724 zł.
Organ zauważył, że z protokołu oględzin nieruchomości podatnika z dnia 9 września 2005 r. wynika, iż trwały jeszcze wówczas prace rozbiórkowe na nieruchomości, co z kolei spowodowało wydanie w dniu 14 września 2005 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót rozbiórkowych oraz decyzji z dnia 27 września 2005 r., nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych. Z projektu rozbiórki odlewni, stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę z dnia 22 grudnia 2005 r., wynikało zaś, że do daty zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórce uległo 5.184 m2 budynku odlewni i tyle też organ pierwszej instancji odjął od października 2005 r. z łącznej powierzchni budynków będących przedmiotem opodatkowania, według stawki dla budynków pozostałych.
1.2. Decyzją z dnia 3 grudnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stosownie do art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej O.p.
Organ odwoławczy podtrzymał tezę, że od października 2005 r. powierzchnia budynków wg stawki dla budynków "pozostałych" wynosiła 21.323,90 m2. Okoliczność ta została potwierdzona przede wszystkim poprzez sporządzony przez specjalistę w zakresie budownictwa projekt rozbiórki budynku, z którego jednoznacznie wynikało, że powierzchnia odlewni, do tej pory rozebrana, wyniosła 5.184 m2 i o tyle należało zmniejszyć podstawę opodatkowania budynków według stawki "pozostałe". W ocenie organu odwoławczego zeznania świadków i strony były na tyle niespójne, że należało dać wiarę projektowi w tej kwestii.
Organ odwoławczy uznał także, w ślad za organem pierwszej instancji, że grunty podatnika należało opodatkować stawką najwyższą, przewidzianą dla nieruchomości wykorzystywanych przez przedsiębiorców w prowadzonej działalności. Organ nie podzielił poglądu podatnika, że grunty te nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), dalej u.p.o.l. W ocenie Kolegium nie można uznać, że skoro budynki na gruncie uznano za nienadające się do wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej (ze względu na stan techniczny), to za takową należy również uznać nieruchomość gruntową, na której budynki są posadowione. Grunt może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, mimo że nie nadają się do tego posadowione na nim budynki. Nieruchomość była przygotowywana dla celów działalności gospodarczej podatnika. Poza tym podatnik sam zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej adres tej nieruchomości, jako siedzibę oddziału. Nie uczyniłby tego, gdyby grunt nie nadawał się na ten cel. Nieruchomość nie była skażona ani zanieczyszczona jakimikolwiek szkodliwymi lub niebezpiecznymi substancjami w stopniu wykraczającym poza standardy jakości gleby dla terenu przeznaczonego pod inwestycję polegającą na budowie budynków magazynowych, produkcyjnych lub biurowych.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze do Sądu wojewódzkiego strona, domagając się uchylenia ostatnio wymienionej decyzji, zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez uznanie, że stan techniczny przedmiotowych gruntów umożliwia ich wykorzystanie do celów gospodarczych i w związku z tym powinny one być opodatkowane według wyższej stawki;
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że począwszy od października 2005 r. na terenie nieruchomości znajdowały się budynki wyłączone z użytkowania i nie przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej o powierzchni 21.323,90 m2, podczas gdy łączna powierzchnia budynków wyłączonych z użytkowania i nie przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej wynosiła wówczas nie więcej niż 16.507,90 m2.
2.2. W ocenie podatnika, grunty należało opodatkować stawką właściwą dla gruntów pozostałych, gdyż odnosi się do nich cecha właściwa budynkom na gruncie, a mianowicie brak możliwości ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skoro organy podatkowe uznały, że budynki znajdujące się na nieruchomości nie mogą w większości być potraktowane jako nadające się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to konsekwentnie stanowisko to powinno odnosić się również do gruntów, na których budynki te posadowiono.
W odniesieniu do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych stwierdzono, że od października 2005 r. obiekt rozebrany był w zakresie, w jakim pozbawiło go to właściwości budynku, niemalże w połowie. Informacja znajdująca się w projekcie rozbiórki budynku, zgodnie z którą na dzień 7 listopada 2005 r. usunięto powierzchnię 5.184 m2, odnosiła się wyłącznie do powierzchni, która została usunięta w całości. Tymczasem znacząca część budynku, w wyniku prac podjętych bez pozwolenia w połowie 2005 r. pozbawiona została wyłącznie zadaszenia (około 10.000 m2). Spowodowało to zmniejszenie powierzchni do opodatkowania z 26.507,90 m2 do 16.507,90 m2 (ta ostatnia powierzchnia była podstawą opodatkowania począwszy od października 2005 r.). W tych warunkach podatnik uważa za nieuprawnione wydawanie decyzji wyłącznie w oparciu o projekt rozbiórki, gdyż dokument ten nie przesądza, w jakiej części budynek został pozbawiony zadaszenia do końca września 2005 r. Przy tym jako rozbiórkę należy rozumieć także pozbawienie obiektu cech budynku (niekoniecznie usunięcie go w całości).
2.3. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przytaczając argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
3. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
3.1. Zaskarżonym do Sądu kasacyjnego wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 166/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a.
3.2. Jak stwierdzono w uzasadnieniu wyroku, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że skoro budynki posadowione na gruntach nie nadawały się ze względów technicznych do wykorzystania na działalność gospodarczą, to tak samo powinny zostać potraktowane grunty, w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Względy techniczne, o których mowa w ustawie, odnoszą się przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. Pojęciem tym nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystania nieruchomości. Obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania "ze względów technicznych" nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży przy tym na przedsiębiorcy. Podatnik nie wykazał natomiast, by grunty, które posiadał, znajdowały się w stanie technicznym, uniemożliwiającym mu prowadzenie działalności. Ograniczył się wyłącznie do podnoszenia kwestii stanu technicznego budynków znajdujących się na tym gruncie, które rzeczywiście były zdewastowane. Stan budynków nie stanowił przedmiotu sporu; organy uznały, że rzeczywiście znajdują się one w takim stanie technicznym, że należy je objąć niższą stawką podatku. Jednak warunek, że grunt ze względów technicznych nie może się nadawać do prowadzenia działalności należy odnosić wyłącznie do tego konkretnego przedmiotu opodatkowania, tj. gruntu, nie zaś wywodzić o jego właściwościach technicznych ze stanu posadowionych na tym gruncie budynków. Grunty oraz budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 1-2 u.p.o.l.). Stąd też okoliczności odnoszących się do jednego z tych przedmiotów (względy techniczne) nie można odnosić wprost do drugiego przedmiotu.
3.3. Nie można też uznać, w ocenie Sądu, że organy nie zebrały materiału dowodowego pozwalającego na przyjęcie ww. ustaleń (pkt 1.2) odnośnie do terminów i zakresu prowadzenia na nieruchomości prac rozbiórkowych. Dowody z zeznań świadków P. N. i W. M., zeznania samej strony, kilkukrotne oględziny nieruchomości, decyzja o rozbiórce budynku odlewni wraz z projektem budowlanym (określającym powierzchnię rozebranych budynków według stanu na dzień 7 listopada 2005 r. na 5.184 m2), stanowiły wystarczający materiał dowodowy do określenia zakresu prac rozbiórkowych w 2005 r. Organ odwoławczy dokładnie przeanalizował zebrane w sprawie dokumenty, oraz wyjaśnił dlaczego uznał, że zakończone jesienią 2005 r. prace rozbiórkowe objęły 5.184 m2, a nie jak życzyłby sobie podatnik 10.000 m2. Wszelkie wyjaśnienia składane przez stronę były przez organy podatkowe analizowane i brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji.
Według Sądu, zasadnie organy dokonały ustaleń faktycznych przede wszystkim w oparciu o projekt prac rozbiórkowych opracowany przez uprawnionego inżyniera. Ustalenia zakresu rozbiórki nie sposób precyzyjnie dokonać w oparciu o zeznania świadków przeprowadzających te prace, czy też zeznania strony. Precyzyjne wyliczenia zawiera projekt budowlany przedstawiający dokładnie wielkość budynków przeznaczonych do rozbiórki, istniejących w momencie sporządzania tego planu. Wobec załączenia do projektu obszernej dokumentacji fotograficznej, przedstawiającej zadaszone budynki, nie są wiarygodne twierdzenia skarżącego, że projekt uwzględnił również budynki pozbawione dachów.
Postępowanie dowodowe spełniało, zdaniem Sądu, w konsekwencji wymogi, o których mowa w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Ustalenia faktyczne zawarte w decyzji ostatecznej zostały poczynione w oparciu o wszechstronną ocenę materiału dowodowego, a materiał ten został zebrany w sposób wyczerpujący, wyjaśniający w sposób możliwy w warunkach danej sprawy okoliczności istotne dla jej załatwienia.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. Omówiony wyrok strona zaskarżyła "w części określającej wymiar podatku od: 1) gruntów za 2005 r., 2) pozostałych budynków, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego za okres październik-grudzień 2005 r." Wniesiono w związku z tym o uchylenie wyroku w tym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wnioski powyższe oparto na następujących zarzutach:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że stan techniczny gruntów znajdujących się na terenie przedmiotowej nieruchomości umożliwia ich wykorzystanie do celów gospodarczych i w związku z tym powinny one być opodatkowane według wyższej stawki, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności informacji PINB) wynika, że budynki znajdujące się na terenie nieruchomości są opróżnione i od szeregu lat wyłączone z użytkowania ze względu na ich wyjątkowo zły stan techniczny, a zatem również grunty, na których posadowiono budynki, nie były i nie mogły być wykorzystane do prowadzenia tej działalności;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarga powinna być uwzględniona wobec naruszenia przez organ podatkowy art. 191 O.p., z uwagi na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji uznanie, że począwszy od października 2005 r. na terenie nieruchomości znajdowały się budynki wyłączone z użytkowania i nie przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej o pow. 21.323,90 m2, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego (w szczególności wyjaśnień podatnika i świadków) wynika, że począwszy od października łączna powierzchnia budynków wyłączonych z użytkowania i nie przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej wynosiła nie więcej niż 16.507,90 m2.
4.2. W motywach środka odwoławczego skarżący wywiódł, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. należy wykładać funkcjonalnie, uwzględniając fakt, że prawodawca wprowadzając w tym przepisie wyjątek odnoszący się do niemożności wykorzystania przedmiotu opodatkowania do celów gospodarczych ze względów technicznych, miał na uwadze konieczność wzięcia pod uwagę takich stanów faktycznych, w których brak jest nawet potencjalnej możliwości wykorzystania przez przedsiębiorcę danej nieruchomości do celów gospodarczych. Nie ulega zaś wątpliwości, że podatnik nie mógł faktycznie wykorzystywać do celów gospodarczych gruntów, na których posadowione były budynki. Było to naturalną konsekwencją złego stanu technicznego budynków. Budynki w sposób nierozerwalny połączone są bowiem z gruntem, na którym je posadowiono. W związku z tym podtrzymano stanowisko, że grunty należało opodatkować stawką właściwą dla gruntów pozostałych, gdyż odnosi się do nich cecha właściwa budynkom posadowionym na gruncie. Stan techniczny gruntu, w ocenie skarżącego, jest bezpośrednio związany ze stanem technicznym budynków nań posadowionych. Tym samym Sąd wojewódzki dokonał błędnej wykładni ww. przepisu ustawy podatkowej.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia przepisów postępowania zwrócono uwagę, że Sąd nie dostrzegł, iż ocena materiału dowodowego wyrażona w zaskarżonej decyzji nosiła znamiona dowolności, a w konsekwencji stan faktyczny sprawy został błędnie ustalony. W tym zakresie podtrzymano twierdzenie, że materiał dowodowy (zeznania świadków, podatnika) potwierdza, iż do końca września 2005 r. rozebrano co najmniej 10.000 m2 budynku. Projekt rozbiórki (zgodnie z którym na dzień 7 listopada 2005 r. usunięto powierzchnię 5.184 m2), na co powołały się organy, uwzględnia jedynie tę powierzchnię budynku, która została usunięta w całości. Tymczasem znacząca część budynku, w wyniku prac podjętych bez zezwolenia w połowie 2005 r. pozbawiona została zadaszenia. Projekt rozbiórki nie może być uznany za decydujący dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie uwzględnia tych okoliczności. Informacji w tym zakresie dostarczają natomiast świadkowie oraz podatnik. W ocenie skarżącego, treść projektu rozbiórki nie pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami świadków oraz podatnika i nie może stanowić podstawy do kwestionowania dowodów osobowych, które nie zostały wzięte pod uwagę. Opodatkowaniu, począwszy od października 2005 r., według stosownej stawki, powinno podlegać, nie jak to określił organ podatkowy 21.323,90 m2, a jedynie 16.507,90 m2 powierzchni.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
5.1. Skarżący przytoczył w skardze kasacyjnej zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w stopniu istotnym dla wyniku sprawy, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez jego błędną wykładnię.
W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznawane są zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, bowiem jedynie one pozwalają na ocenę, czy ustalenia faktyczne poczynione przez właściwe organy podatkowe, przyjęte za podstawę orzeczenia sądu oddalającego skargę na ostateczną decyzję, znajdują oparcie w materiale dowodowym.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił, że Sąd niezasadnie oddalił skargę (naruszając tym samym art. 151 P.p.s.a.), bowiem w postępowaniu podatkowym naruszona została zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) wskutek dokonania ustaleń faktycznych dotyczących powierzchni użytkowej budynków podlegających opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków pozostałych istniejącej na przestrzeni roku podatkowego.
Zarzuty te nie są uzasadnione w okolicznościach sprawy. Ustalenia faktyczne w tym zakresie poczyniono bowiem w oparciu o dowody w postaci protokołów z oględzin nieruchomości, sporządzone zarówno przez pracowników organu podatkowego pierwszej instancji, jak i pracowników nadzoru budowlanego, projekt rozbiórki stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynków odlewni. Żądanie strony aby uwzględnić w tym zakresie jego wyjaśnienie oraz zeznania świadków nie jest uzasadnione, skoro informacje zawarte w tych dowodach nie znajdują odzwierciedlenia w obiektywnych materiałach, jak np. fotografiach obiektów, protokołach oględzin, dzienniku rozbiórki. Ponadto zeznania świadków są niedokładne i niezgodne ze sobą odnośnie do okresów prowadzenia prac rozbiórkowych. Reasumując, przyjęte w ostatecznej decyzji podatkowej (wydanej po trzykrotnym rozpoznaniu sprawy w toku instancji) dane co do powierzchni budynku, do którego miała zastosowanie stawka dla budynków pozostałych oraz ustalenia skutków i okresu przeprowadzenia rozbiórki części budynku, znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i trafnie zostały zaakceptowane, jako dokonane zgodnie z prawem przez Sąd pierwszej instancji.
5.2. Wskazany sposób naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez jego błędną wykładnię - nie oddaje istoty kwestii spornej wynikającej z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Wskazany przepis ustawy podatkowej wyjaśnia rozumienie pojęcia "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", stanowiąc, że są nimi grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
W myśl tego przepisu regulacja ta nie ma zastosowania, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Nie jest sporne, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są:
1) grunty,
2) budynki lub ich części,
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ podatkowy ustalając podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości uwzględnia w przypadku gruntów - ich powierzchnię, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w przypadku budynków lub ich części - powierzchnię użytkową (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) oraz stawkę opodatkowania, uzależnioną od sposobu wykorzystania poszczególnych przedmiotów opodatkowania (por. art. 5 ust. 1 u.p.o.l.), powinien zatem wyjaśnić, odrębne dla każdego przedmiotu opodatkowania, okoliczności istotne dla wymiaru podatku. W niniejszej sprawie sporne jest czy grunt, na którym znajdował się budynek odlewni, który ze względu na stan techniczny nie mógł być w danym roku podatkowym wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej i wskutek tego został opodatkowany stawką podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych, a nie stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, powinien być opodatkowany (jak przyjęto w sprawie) z zastosowaniem stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (bowiem bezspornie znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy), czy też powinna mieć do jego opodatkowania zastosowanie stawka przewidziana dla gruntów pozostałych.
Zdaniem skarżącego stan budynku świadczy również o tym, że grunt, na którym budynek jest posadowiony nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast w ocenie organów podatkowych, zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji, stan techniczny budynku nie przekłada się bezpośrednio na możliwość wykorzystania gruntu, który stanowi odrębny przedmiot opodatkowania i to podatnik powinien wykazać, że nie może on być, ze względów technicznych, wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej.
Tak zarysowany problem sporny w nin. sprawie świadczy o tym, że kontrowersji nie wywoływała wykładnia wskazanego przez stronę art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., lecz ocena okoliczności faktycznych odnoszących się do stanu technicznego gruntu, bowiem tylko w wypadku ustalenia, że nie może on być z przyczyn technicznych wykorzystywany w działalności gospodarczej możliwe było zastosowanie do jego opodatkowania stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych, a nie stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Niewątpliwie przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. niestosowanie do przedmiotu opodatkowania stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i nie może być wykorzystywany ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej, należy rozpatrywać odrębnie odnośnie do każdego przedmiotu opodatkowania (por. wyroki NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 174/07; z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1031/09 - dostępne w Internetowej Bazie Orzeczeń NSA).
W niniejszej sprawie przyjęto, że okoliczności dotyczące budynku nie przekładają się na trwałą niemożliwość wykorzystania gruntu, na którym posadowione są obiekty podlegające rozbiórce. Wskazano zwłaszcza na okoliczność, że skarżący prowadzi działalność pod adresem właściwym dla położenia gruntów i zajmuje w związku z tym na cele biurowe 100 m2 powierzchni użytkowej budynku, którego stan techniczny w tym zakresie jest zadowalający. Należy też zauważyć, że sam skarżący w informacji dla celów podatku od nieruchomości podał, że część gruntu związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej (100 m2).
Powyższe okoliczności przemawiają za tym, że Sąd prawidłowo zinterpretował wskazany przepis prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i trafnie przyjął, że istniały przesłanki do uwzględnienia przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości od gruntów będących w użytkowaniu wieczystym skarżącego, będącego przedsiębiorcą, stawki przewidzianej dla opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że ustaleń faktycznych (a takim jest ustalenie, że przedmiotowy grunt związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) nie można kwestionować przy pomocy zarzutu naruszenia prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt FSK 568/03, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 67).
Wobec tego, że podstawy skargi kasacyjnej były nieusprawiedliwione Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI