II FSK 1378/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kwestii opodatkowania stypendiów dla studentów przyznawanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Województwo L. wystąpiło o interpretację indywidualną, pytając, czy stypendia motywacyjne i przedsiębiorcze, przyznawane na podstawie uchwały Sejmiku Województwa L. i regulaminu, korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca stał na stanowisku, że stypendia te są w całości zwolnione na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.), jako stypendia wymienione w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że stypendia te podlegają zwolnieniu tylko do kwoty 3.800 zł rocznie zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f., ponieważ ich zasady zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę, podzielając argumentację DKIS i uznając art. 21 ust. 1 pkt 40b za przepis szczególny wobec art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że art. 21 ust. 1 pkt 39 i 40b u.p.d.o.f. są przepisami tej samej rangi i nie ma między nimi relacji nadrzędności. Analiza historyczna przepisów wykazała, że art. 21 ust. 1 pkt 39 w obecnym brzmieniu (obowiązującym od 2018 r.) obejmuje stypendia przyznawane na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, w tym te ustanowione przez jednostki samorządu terytorialnego, i nie zawiera ograniczeń kwotowych ani wymogu zatwierdzania przez ministra (poza stypendiami fundowanymi przez osoby fizyczne/prawne niebędące jednostkami samorządu). NSA zastosował regułę kolizyjną lex posteriori derogat legi priori oraz lex benignior, uznając, że stypendia te korzystają z pełnego zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie pełnego zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych dla stypendiów dla studentów przyznawanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Orzeczenie dotyczy stypendiów przyznawanych na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Dla stypendiów przyznawanych na innych podstawach prawnych (np. ustawa o sporcie) może mieć zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stypendia dla studentów, których wysokość i zasady udzielania zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego wydanej na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, korzystają w całości ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f., czy też są one objęte limitem zwolnienia wynikającym z art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stypendia te korzystają w całości ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. w obecnym brzmieniu (od 2018 r.) obejmuje stypendia przyznawane na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce przez jednostki samorządu terytorialnego i nie jest ograniczany przez art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f. Zastosowano regułę lex posteriori derogat legi priori oraz lex benignior.
Jaka jest relacja między art. 21 ust. 1 pkt 39 a art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f. w zakresie zwolnienia stypendiów dla studentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te są tej samej rangi i nie ma między nimi relacji nadrzędności ani podrzędności. Art. 21 ust. 1 pkt 39 w obecnym brzmieniu stanowi podstawę do pełnego zwolnienia stypendiów przyznawanych na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce przez jednostki samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
NSA analizując historyczny rozwój przepisów stwierdził, że art. 21 ust. 1 pkt 40b nie stanowi przepisu szczególnego wobec art. 21 ust. 1 pkt 39, a późniejsza nowelizacja art. 21 ust. 1 pkt 39 rozszerzyła zakres zwolnienia dla stypendiów samorządowych.
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Art. 21 ust. 1 pkt 39 w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2018 r. stanowi podstawę do pełnego zwolnienia z opodatkowania stypendiów dla studentów przyznawanych na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przez jednostki samorządu terytorialnego. Art. 21 ust. 1 pkt 40b nie ogranicza tego zwolnienia.
Pomocnicze
PSWiN art. 96 § 1 i 2
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Podstawa prawna dla jednostek samorządu terytorialnego do określania w uchwale zasad przyznawania stypendiów dla studentów.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c)
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. w obecnym brzmieniu obejmuje stypendia przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce i stanowi podstawę do pełnego zwolnienia z opodatkowania. • Art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f. nie jest przepisem szczególnym wobec art. 21 ust. 1 pkt 39 i nie ogranicza jego stosowania. • Zastosowanie reguł kolizyjnych lex posteriori derogat legi priori oraz lex benignior przemawia za stosowaniem przepisu korzystniejszego dla podatnika (art. 21 ust. 1 pkt 39).
Odrzucone argumenty
Art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f. jest przepisem szczególnym wobec art. 21 ust. 1 pkt 39 i ogranicza zwolnienie do kwoty 3.800 zł rocznie. • Stypendia przyznawane przez jednostki samorządu terytorialne na podstawie uchwały organu stanowiącego podlegają limitowi zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu pierwszej instancji art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. • Należy jednak zauważyć, że obydwa te przepisy są tej samej rangi, tzn. ustawy, a ponadto obydwie normy prawne obejmują zakresy normowania, które pozostają w stosunku krzyżowania się, a nie nadrzędności i podrzędności. • Zastosowanie reguły kolizyjnej lex benignior - nakazującej uznawać za wiążący przepis korzystniejszy dla podatnika.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Krzysztof Kandut
członek
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie pełnego zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych dla stypendiów dla studentów przyznawanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stypendiów przyznawanych na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Dla stypendiów przyznawanych na innych podstawach prawnych (np. ustawa o sporcie) może mieć zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 40b u.p.d.o.f.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej dla studentów i samorządów, a interpretacja przepisów podatkowych przez NSA jest istotna dla praktyki.
“Stypendia dla studentów zwolnione z podatku? NSA wyjaśnia kluczowe przepisy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.