Orzeczenie · 2025-07-15

II FSK 1374/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-15
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychdatio in solutumzyski kapitałoweinne źródła przychodówświadczenie niepieniężnedywidendaumorzenie udziałówcertyfikaty inwestycyjneustawa CIT

Sprawa dotyczyła kwalifikacji podatkowej przychodu uzyskanego przez spółkę w wyniku wykonania świadczenia niepieniężnego (przeniesienia certyfikatów inwestycyjnych) w ramach umowy datio in solutum, zawartej w celu uregulowania zobowiązań z tytułu dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów. Spółka stała na stanowisku, że taki przychód powinien być kwalifikowany do "innych źródeł przychodów", podczas gdy organ podatkowy i sąd pierwszej instancji uznali, że należy go zaliczyć do "zysków kapitałowych" zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. e) w zw. z art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądu niższej instancji. Sąd podkreślił, że instytucja datio in solutum, choć jest konstrukcją prawa cywilnego, ma swoje konsekwencje podatkowe. Zgodnie z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., w przypadku uregulowania zobowiązania pieniężnego świadczeniem niepieniężnym, przychodem podatnika jest wartość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem. NSA uznał, że zbycie certyfikatów inwestycyjnych, nawet w ramach datio in solutum, stanowi przychód z zysków kapitałowych, ponieważ jest to przeniesienie własności składnika majątku. Sąd odrzucił argumentację spółki, że przepis art. 14a u.p.d.o.p. stanowiłby jedynie doprecyzowanie, a nie rozszerzenie zakresu opodatkowania, wskazując, że kwalifikacja do zysków kapitałowych jest zgodna z literalnym brzmieniem przepisów. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Kwalifikacja podatkowa przychodów uzyskanych w wyniku zastosowania instytucji datio in solutum, w szczególności w kontekście rozróżnienia między przychodami z zysków kapitałowych a innymi źródłami przychodów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazania certyfikatów inwestycyjnych w ramach datio in solutum w celu uregulowania dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów. Interpretacja może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów świadczeń niepieniężnych i zobowiązań.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przychód z tytułu przeniesienia na rzecz wspólnika certyfikatów inwestycyjnych w ramach umowy datio in solutum, w celu uregulowania zobowiązania z tytułu dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów, należy kwalifikować do przychodów z zysków kapitałowych, czy też do innych źródeł przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przychód z tytułu przeniesienia certyfikatów inwestycyjnych w ramach datio in solutum w celu uregulowania zobowiązań z tytułu dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów należy kwalifikować do przychodów z zysków kapitałowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zbycie certyfikatów inwestycyjnych, nawet w ramach datio in solutum, stanowi przychód z zysków kapitałowych zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. e) w zw. z art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. c) u.p.d.o.p., ponieważ jest to przeniesienie własności składnika majątku.

Czy przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. (dotyczący przychodu z tytułu uregulowania zobowiązania świadczeniem niepieniężnym) rozszerza zakres opodatkowania przychodów z zysków kapitałowych, czy jedynie doprecyzowuje istniejące regulacje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. ma charakter doprecyzowujący i nie kwestionuje okoliczności, że w ramach datio in solutum może dojść do zbycia prawa majątkowego, które podlega kwalifikacji do zysków kapitałowych.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że art. 14a u.p.d.o.p. został wprowadzony w celu doprecyzowania skutków podatkowych świadczeń niepieniężnych w miejsce wykonania zobowiązania, a nie w celu zmiany podstawowej kwalifikacji przychodów z zysków kapitałowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną K. sp. z o.o.

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.p. art. 7b § ust. 1 pkt 6 lit. e)

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Przychód ze zbycia certyfikatów inwestycyjnych, nawet w ramach datio in solutum, należy kwalifikować do zysków kapitałowych.

u.p.d.o.p. art. 7b § ust. 1 pkt 6 lit. c)

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Przychód ze zbycia certyfikatów inwestycyjnych, nawet w ramach datio in solutum, należy kwalifikować do zysków kapitałowych.

u.p.d.o.p. art. 14a § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

W przypadku uregulowania zobowiązania pieniężnego świadczeniem niepieniężnym, przychodem podatnika jest wartość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Przedmiotem opodatkowania jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 453

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

k.c. art. 353¹

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 354 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Obowiązek dłużnika wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przychód z tytułu przeniesienia certyfikatów inwestycyjnych w ramach datio in solutum w celu uregulowania zobowiązań z tytułu dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów należy kwalifikować do przychodów z zysków kapitałowych.

Odrzucone argumenty

Czynność uregulowania zobowiązania pieniężnego w wyniku wykonania świadczenia niepieniężnego (datio in solutum) nie należy kwalifikować do przychodów z zysków kapitałowych, lecz do innych źródeł przychodów. • Przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. nie może być interpretowany jako rozszerzający zakres opodatkowania przychodów z zysków kapitałowych.

Godne uwagi sformułowania

zbycie certyfikatów inwestycyjnych • datio in solutum • zyski kapitałowe • inne źródła przychodów • świadczenie niepieniężne • przeniesienie własności składnika majątku

Skład orzekający

Jan Grzęda

sędzia

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący sprawozdawca

Renata Kantecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja podatkowa przychodów uzyskanych w wyniku zastosowania instytucji datio in solutum, w szczególności w kontekście rozróżnienia między przychodami z zysków kapitałowych a innymi źródłami przychodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazania certyfikatów inwestycyjnych w ramach datio in solutum w celu uregulowania dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów. Interpretacja może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów świadczeń niepieniężnych i zobowiązań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kwalifikacji podatkowej transakcji, które stają się coraz popularniejsze w obrocie gospodarczym, takich jak datio in solutum, a także interpretacji przepisów dotyczących zysków kapitałowych.

Datio in solutum: Czy przekazanie certyfikatów zamiast dywidendy to zysk kapitałowy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst