II FSK 1365/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. M. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok. Sprawa dotyczyła kwalifikacji przychodu ze zbycia przez podatnika ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej. Podatnik w 2016 roku wniósł do spółki jawnej wkład niepieniężny w postaci prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z budynkiem, a następnie zbył swój udział w spółce za kwotę 1.500.300 zł. Podatnik rozliczył ten przychód jako przychód z kapitałów pieniężnych, wykazując zerowy dochód. Organ podatkowy zakwalifikował przychód jako pochodzący z praw majątkowych (art. 18 u.p.d.o.f.), a nie z kapitałów pieniężnych (art. 17 u.p.d.o.f.), i uznał, że koszty uzyskania przychodu powinny wynosić 555.300 zł (faktycznie poniesione wydatki na nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntu i budynku), a nie wartość wkładu wniesionego do spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty procesowe nie podważyły ustaleń faktycznych, a zarzuty naruszenia prawa materialnego również okazały się bezzasadne. Sąd podkreślił, że zbycie ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej stanowi przychód z praw majątkowych, a nie z kapitałów pieniężnych, co jest utrwaloną linią orzeczniczą NSA. Kosztami uzyskania przychodów są udokumentowane wydatki faktycznie poniesione na nabycie tych praw. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej kwalifikacji przychodu ze zbycia udziału w spółce jawnej jako przychodu z praw majątkowych oraz zasad ustalania kosztów uzyskania przychodu.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2016 roku, choć zasady interpretacji przepisów pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychód ze zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej należy kwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych czy z praw majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przychód ze zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej należy kwalifikować jako przychód z praw majątkowych, a nie z kapitałów pieniężnych.
Uzasadnienie
Zbycie ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej stanowi prawo majątkowe, ponieważ odzwierciedla wartość wkładu wspólnika do spółki i może być przedmiotem obrotu. Nie jest to udział kapitałowy w spółce kapitałowej, którego zbycie kwalifikowane jest do kapitałów pieniężnych.
Jakie wydatki można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu z tytułu zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kosztami uzyskania przychodu są udokumentowane wydatki faktycznie poniesione na nabycie tych praw, a nie wartość wkładu wniesionego do spółki.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty faktycznie poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Oszacowanie kosztów nie może zastąpić wymogu wykazania ich faktycznego poniesienia.
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.f. art. 18
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych, wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Katalog jest otwarty.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Niezbędne jest poniesienie kosztu, związek przyczynowy z przychodem i brak wyłączenia z art. 23.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych.
u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dochód podlegający opodatkowaniu według zasad ogólnych (skala podatkowa).
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych.
u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych.
u.p.d.o.f. art. 23
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Katalog wydatków i kosztów niezaliczanych do kosztów uzyskania przychodów.
k.s.h. art. 50 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Udział kapitałowy wspólnika odpowiada wartości rzeczywiście wniesionego wkładu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu I instancji o oddaleniu skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 2 lit. c) i ust. 1 pkt 1 lit. a)
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 7
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja przychodu ze zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej jako przychodu z praw majątkowych. • Koszty uzyskania przychodu to faktycznie poniesione wydatki na nabycie praw, a nie wartość wkładu. • Nieskuteczność zarzutów procesowych podważających ustalenia faktyczne.
Odrzucone argumenty
Próba kwalifikacji przychodu ze zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej jako przychodu z kapitałów pieniężnych. • Domaganie się zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wartości wkładu wniesionego do spółki zamiast faktycznie poniesionych wydatków na nabycie praw. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego bez powiązania z naruszeniem przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Nie można utożsamiać sytuacji podatkowej zbycia udziału kapitałowego w spółce kapitałowej z sytuacją odpłatnego zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej. • Udział w spółce osobowej (w tym jawnej) należy zakwalifikować do praw majątkowych. • Koszty poniesione, to realne obciążenie majątkowe podatnika w ramach źródła przychodów. Nie mieszczą się w ich zakresie koszty hipotetyczne.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Krzysztof Kandut
sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej kwalifikacji przychodu ze zbycia udziału w spółce jawnej jako przychodu z praw majątkowych oraz zasad ustalania kosztów uzyskania przychodu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2016 roku, choć zasady interpretacji przepisów pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z kwalifikacją przychodów ze zbycia udziałów w spółkach osobowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia rozróżnienie między prawami majątkowymi a kapitałami pieniężnymi w kontekście podatkowym.
“Zbywasz udział w spółce jawnej? Uważaj, jak rozliczasz podatek – NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Dane finansowe
WPS: 1 500 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.