II FSK 1344/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał dwie skargi kasacyjne w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, wskazując na naruszenie art. 45 Konstytucji RP i art. 15zzs4 ustawy COVID. NSA uznał ten zarzut za bezzasadny, podkreślając, że przepisy te stanowiły podstawę do takiego trybu postępowania, a strona nie została pozbawiona prawa do obrony. Skarga kasacyjna organu podatkowego dotyczyła wykładni art. 221a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 233 § 2 O.p. Organ kwestionował stanowisko WSA, że w sytuacji, gdy organ odwoławczy jest jednocześnie organem pierwszej instancji, nie może zastosować art. 233 § 2 O.p. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia). NSA podzielił stanowisko WSA, argumentując, że niedewolutywność odwołania w takim przypadku uniemożliwia zastosowanie art. 233 § 2 O.p., ponieważ ten sam organ nie może przekazać sprawy samemu sobie. NSA oddalił obie skargi kasacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dwuinstancyjności postępowania podatkowego w specyficznych sytuacjach, gdy organ odwoławczy jest jednocześnie organem pierwszej instancji, a także kwestie proceduralne związane z rozpoznawaniem spraw na posiedzeniach niejawnych w okresie pandemii.
Orzeczenie dotyczy specyficznej regulacji art. 221a O.p., która została uchylona w 2023 r. Interpretacja przepisów dotyczących posiedzeń niejawnych jest związana z okresem pandemii.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy przez WSA na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, na podstawie art. 15zzs4 ustawy COVID, narusza prawo strony do wysłuchania i prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ustawy COVID nie narusza prawa strony do wysłuchania ani prawa do sądu, pod warunkiem spełnienia przesłanek ustawowych i braku nadmiernego zagrożenia dla zdrowia.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy COVID stanowiły podstawę do rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii. Strona nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, mogła przedstawiać stanowisko na piśmie. Prawo do wysłuchania jest zróżnicowane w zależności od charakteru sprawy i postępowania.
Czy organ odwoławczy, będący jednocześnie organem pierwszej instancji (na podstawie art. 221a § 1 Ordynacji podatkowej), może zastosować art. 233 § 2 O.p. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy, który jest jednocześnie organem pierwszej instancji, nie może zastosować art. 233 § 2 O.p., ponieważ niedewolutywność postępowania uniemożliwia przekazanie sprawy samemu sobie.
Uzasadnienie
Niedewolutywność odwołania w sytuacji, gdy ten sam organ rozpatruje sprawę w obu instancjach, oznacza, że nie można zastosować przepisów dotyczących przekazania sprawy innemu organowi. Organ odwoławczy powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Przepisy (30)
Główne
O.p. art. 221a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 220 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 220 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uCOVID art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uKAS art. 83 § 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
uKAS art. 83 § 5
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. z 2023 r. poz. 556 art. 3 § 5
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja NSA dotycząca niemożności zastosowania art. 233 § 2 O.p. przez organ odwoławczy będący jednocześnie organem pierwszej instancji z uwagi na niedewolutywność postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP i art. 15zzs4 ustawy COVID przez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 221a O.p. i art. 233 § 2 O.p. przez błędną wykładnię, skutkującą niemożnością zastosowania art. 233 § 2 O.p. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 229 O.p.
Godne uwagi sformułowania
Niedewolutywność odwołania, o którym mowa jest w art. 221a § 1 O.p., można uznać za szczególny bądź nawet "słabszy" rodzaj odwołania. • Zasadniczą cechą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak i odwołania rozpatrywanego przez ten sam organ, jest jego niedewolutywność, która oznacza, że wniesienie tego środka nie powoduje skutku w postaci przesunięcia kompetencji do rozpoznania sprawy na organ wyższego stopnia, lecz powierza ją ponownie temu samemu organowi. • Sprawiedliwa procedura sądowa powinna zapewniać stronom uprawnienia procesowe stosowne do przedmiotu prowadzonego postępowania.
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dwuinstancyjności postępowania podatkowego w specyficznych sytuacjach, gdy organ odwoławczy jest jednocześnie organem pierwszej instancji, a także kwestie proceduralne związane z rozpoznawaniem spraw na posiedzeniach niejawnych w okresie pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej regulacji art. 221a O.p., która została uchylona w 2023 r. Interpretacja przepisów dotyczących posiedzeń niejawnych jest związana z okresem pandemii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważną kwestię proceduralną dotyczącą dwuinstancyjności postępowania podatkowego w specyficznej sytuacji, a także kwestie związane z prawami stron w postępowaniu administracyjnym w kontekście pandemii.
“Czy organ może uchylić własną decyzję? NSA wyjaśnia zasady dwuinstancyjności w podatkach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.