II FSK 1338/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-15
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITwznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowadowodynowe okolicznościzaświadczenieopłata skarbowaskarżącyorgan podatkowy

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wznowienia postępowania podatkowego, uznając, że dowód w postaci opłaty skarbowej od zaświadczenia nie spełniał kryterium nowości.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, domagając się wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazując na nowy dowód w postaci opłaty skarbowej od zaświadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że dowód ten nie spełniał kryterium nowości, gdyż skarżący posiadał o nim wiedzę w trakcie pierwotnego postępowania. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i wymaga wykazania, że nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi ani stronie w momencie wydawania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, domagając się wznowienia postępowania w oparciu o nowy dowód w postaci opłaty skarbowej od zaświadczenia, które miało potwierdzać brak przeszkód do zbycia przedmiotu darowizny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd szczegółowo omówił przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., podkreślając, że muszą wystąpić nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi. Sąd stwierdził, że dowód w postaci opłaty skarbowej od zaświadczenia nie spełniał kryterium nowości, ponieważ skarżący posiadał wiedzę o jego istnieniu w trakcie pierwotnego postępowania podatkowego. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji i nie może służyć jako kontynuacja postępowania zwykłego ani jako sposób na uzupełnienie braków w aktywności strony. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taki dowód nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, jeśli strona posiadała o nim wiedzę w trakcie pierwotnego postępowania, ponieważ nie spełnia on kryterium nowości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowód w postaci opłaty skarbowej od zaświadczenia nie spełniał kryterium nowości, gdyż skarżący posiadał wiedzę o jego istnieniu w trakcie pierwotnego postępowania podatkowego. Wznowienie postępowania wymaga, aby nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi ani stronie w momencie wydawania decyzji. Brak aktywności strony w postępowaniu zwykłym nie może być konwalidowany w postępowaniu wznowieniowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przesłankę wznowienia postępowania stanowi brak wiedzy organu podatkowego o nowej okoliczności faktycznej lub nowych dowodach, pod warunkiem, że 'wyjdą one na jaw' po zakończeniu postępowania podatkowego. Nowe dowody lub okoliczności muszą istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi. Zwrot 'wyjdą na jaw' odnosi się do sytuacji, gdy strona nie miała wiedzy o dowodzie/okoliczności w trakcie toczącego się postępowania zwykłego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek współdziałania strony z organem podatkowym w trakcie prowadzonego postępowania.

O.p. art. 19 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustawa o podatku od spadków i darowizn art. 4a

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez uznanie dowodu w postaci opłaty skarbowej od zaświadczenia za spełniający kryterium nowości.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania, na zasadzie wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w sytuacji, gdy się okaże, że postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego. Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego w kolejnej instancji. Brak współdziałania wyklucza możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności i dowody, o których istniała wiedza, ale ich nie powoływała, czy nie przedstawiała, z uwagi na brak ich 'nowości'.

Skład orzekający

Jan Grzęda

sędzia

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący sprawozdawca

Renata Kantecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w kontekście 'nowych dowodów' i 'nowych okoliczności faktycznych', a także obowiązków strony w postępowaniu zwykłym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o dowód związany z opłatą skarbową od zaświadczenia. Ogólne zasady dotyczące nowości dowodów i okoliczności są jednak szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej procedury wznowienia postępowania podatkowego, co jest istotne dla prawników i podatników. Choć stan faktyczny jest specyficzny, zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Kiedy 'nowy dowód' nie wystarczy do wznowienia postępowania podatkowego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1338/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Grzęda
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Kantecka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1695/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia del. WSA Renata Kantecka, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1695/21 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 czerwca 2021 r., nr 1401-IOD-5.621.1.2021.4.JK w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1695/21, w sprawie ze skargi Z. S. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") z dnia 8 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.
2.1. Pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2015, poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.") samodzielnie oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w związku z tym przepisem O.p. - poprzez oddalenie skargi.
Wskazując na powyższe naruszenie prawa pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z decyzjami organów I i II instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego od organów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
2.2. Pełnomocnik organu nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej sąd uchybił, a także ich uzasadnienia. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle postanowień art. 176 § 1 i § 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, tzn. powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2017 r., w sprawie II GSK 3071/15; z dnia 25 maja 2017 r., w sprawie I OSK 469/16; z dnia 29 maja 2018 r., w sprawie II FSK 1624/16; z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 744/20, publ. CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd kasacyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 861/10, publ. CBOSA). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Z uwagi na treść powyższych regulacji precyzyjne sformułowanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie przez stronę składającą ten środek odwoławczy jest kwestią niezwykle istotną, przesądzającą o zakresie kontroli instancyjnej, dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie może uzupełniać, rozszerzać czy precyzować zarzutów kasacyjnych. Jak już wskazano, koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające wcześniej w sprawie organy podatkowe. Podkreślenia wymaga, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa i w oparciu o jakie przepisy wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Obszerne wyjaśnienie zasad konstruowania skargi kasacyjnej i związanych z tych obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego było konieczne ze względu na sposób sformułowania niektórych, a istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor skargi kasacyjnej miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Tym samym realizowany jest obowiązek, nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010/1/1 oraz wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 776/10, publ. CBOSA).
3.3. Biorąc pod uwagę poczynione powyżej rozważania trzeba stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą wadliwej interpretacji przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście nieuwzględnienia "nowego dowodu w postaci opłaty skarbowej od zaświadczenia", które poświadczało, iż nie ma przeszkód do zbycia przedmiotu darowizny. Przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi brak wiedzy organu podatkowego o nowej okoliczności faktycznej lub nowych dowodach, pod warunkiem, że "wyjdą one na jaw" po zakończeniu postępowania podatkowego. Zauważyć należy, że obowiązek ponoszenia opłaty skarbowej od zaświadczenia w sprawie podatku od spadków i darowizn powstaje z chwilą złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Zaświadczenie to niezbędne było do realizacji sprzedaży nieruchomości. Wskazanie w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej jako naruszonego art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez wskazanie paragrafu pierwszego i punktu piątego umożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne rozpatrzenie skargi kasacyjnej.
3.4. Stosownie do postanowień art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji; 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Zwrot normatywny zawarty w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. "wyjdą na jaw" odnosi się do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których strona nie miała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. Wznowienie postępowania, na zasadzie wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w sytuacji, gdy się okaże, że postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wymienionymi w art. 240 § 1 O.p. Kiedy mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. o nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, chodzi o dowody w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym, a więc np. zeznania świadków istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który je wydał, a nie samych źródeł dowodowych.
3.5 Przechodząc do rozważania zasadności zarzutów kasacyjnych odnieść trzeba się do stanu faktycznego, z którego wynika, że Skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego W. z 28 maja 2015 r. z uwagi na nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, który nie był znany organowi podatkowemu. Tym dowodem jest opłata skarbowa za wydanie zaświadczenia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o rozliczeniu podatku od spadków i darowizn wydanego przed dokonaniem sprzedaży nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. W uzasadnieniu DIAS stwierdził, że Skarżący brał czynny udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z 28 maja 2015 r. Skoro Strona w 2015 r. miała świadomość uiszczenia w 2009 r. opłaty skarbowej od wydanego zaświadczenia o rozliczeniu podatku od spadków i darowizn, to nie może obecnie powoływać się na fakt, iż dowód wniesienia opłaty skarbowej jest nowym dowodem, który ujawnił się już po wydaniu decyzji z 28 maja 2015 r. Zauważył także, iż brak świadomości Skarżącego co do doniosłości danego dowodu/okoliczności faktycznej (jego/jej wpływie na wymiar zobowiązania) nie jest równoznaczny z brakiem wiedzy o istnieniu danego dowodu lub okoliczności. Sąd meriti przyznając rację organom podatkowym stwierdził, że nie można zgodzić się ze Skarżącym, jakoby przymiot nowych okoliczności faktycznych, które wyszły na jaw dopiero po zakończeniu postępowania decyzją ostateczną, miały twierdzenia dotyczące uiszczenia opłaty od zaświadczenia. W tak zakreślonej problematyce sprawy w relacji do zarzutów skargi kasacyjnej należy ocenić je za niezasadne.
3.6. Na tle art. 240 § 1 pkt 5 O.p. odróżnić należy pojęcia "okoliczność faktyczna" i "dowód". Okoliczność faktyczna to fakt podlegający stwierdzeniu, natomiast dowód to środek dowodowy służący dokonaniu ustaleń faktycznych. Wskazać przy tym należy, że wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, wyjdą na jaw i nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji (por. wyrok NSA z 21 lipca 2022 r., sygn. akt I FSK 36/19, publ. CBOSA). Za miarodajny w zakresie wykładni określenia "wyjdą na jaw" należy uznać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z 13 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2675/12 (publ. CBOSA), w którym sąd ten uznał, że strona może się powoływać w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w jego toku. Aby uznać przedłożony dowód za istotny w znaczeniu użytym w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., powinien on spowodować wydanie, po wznowieniu postępowania, odmiennego rozstrzygnięcia niż to zawarte w decyzji ostatecznej. Ponadto istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej postępowanie, dysponował wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej nawet z innego dokumentu. Także odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna bowiem ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (por. wyroki NSA: z 24 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 1749/16 i sygn. akt I FSK 1746/16, publ. CBOSA; J. Rudowski [w:] S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 240).
3.7. W analizowanym przypadku nie można jednak stwierdzić, że dowód w postaci opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia o rozliczeniu podatku od spadków i darowizn posiada przymiot nowości, tj., że "wyszedł na jaw" po wydaniu decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.z 28 maja 2015 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący posiadał wiedzę o fakcie istnienia dowodu wskazanego w piśmie z 8 października 2020 r. Zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.potwierdzające zwolnienie z podatku od spadków i darowizn jest jednym z niezbędnych dokumentów koniecznych do sfinalizowania transakcji sprzedaży nieruchomości. Warunkiem uzyskania przedmiotowego zaświadczenia jest wniesienie opłaty skarbowej przez osobę ubiegającą się o wydanie takiego zaświadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższy dowód istniał w dniu wydania decyzji z 28 maja 2015 r. i był znany podatnikowi, a zatem nie "wyszedł na jaw" po jej wydaniu. Nie posiada on zatem waloru "nowości". Dodatkowo Skarżący posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu podatkowym, w trakcie którego nie powołał się na istnienie przedmiotowego dowodu i nie podjął żadnych czynności zmierzających do jego pozyskania. Brak powołania się na tę okoliczność w postępowaniu zwykłym nie może być konwalidowany w postępowaniu wznowionym. Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego w kolejnej instancji. Nie można zatem stwierdzić, że wystąpiła przesłanka wznowienia wskazana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., na którą powołała się Strona we wniosku o wznowienie postępowania z 8 października 2020 r. Zasadnie skonstatował Sąd a quo, że w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. chodzi tylko o takie okoliczności faktyczne lub takie dowody, co do których istnienia podatnik nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. Nie jest zatem sporne, że okoliczności te były znane Skarżącemu w trakcie postępowania zwykłego i nie wyszły na jaw w późniejszym okresie. Brak aktywności strony na gruncie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie może stanowić później argumentu przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie, wznowienie postępowania, stanowiące nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, mogło by zastąpić zwykły tryb odwoławczy. Nie można także tracić z pola widzenia treści art. 123 § 1 O.p. i wywodzonego z niego obowiązku współdziałania strony z organem podatkowym w trakcie prowadzonego przez niego postępowania. Brak współdziałania wyklucza możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności i dowody, o których istnieniu wiedziała, ale ich nie powoływała, czy nie przedstawiała, z uwagi na brak ich "nowości". Akceptacja takiego postępowania stron niweczyłaby zasadę trwałości decyzji ostatecznej i powodowałaby, że wznowienie postępowania byłoby przedłużeniem i kontynuacją postępowania głównego, co jest niedopuszczalne.
3.9. Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że sąd administracyjny stosowanie do art. 133 § 1 p.p.s.a. wyrokuje na podstawie akt sprawy, które obejmują także akta administracyjne. Ze znajdującego się w nich aktu notarialnego z 25 września 2009 r. dotyczącego sprzedaży lokalu mieszkalnego nie wynika zaś, aby skarżący przedłożył notariuszowi zaświadczenie wystawione na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, od którego należałoby uiścić opłatę skarbową. Opisany zaś został w nim akt notarialny, na mocy którego skarżący otrzymał w drodze darowizny przedmiotowy lokal i zwolnienie tej transakcji z opodatkowania na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
3.10. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstępując od ich zasądzania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI