Orzeczenie · 2025-07-09

II FSK 1334/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-09
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób fizycznychprzedawnienie zobowiązania podatkowegozawieszenie biegu terminu przedawnieniapostępowanie karne skarboweśrodki trwałeamortyzacjakoszty uzyskania przychodówdarowiznanieruchomościOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. M. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Głównymi zarzutami skargi kasacyjnej były: naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 Ordynacji podatkowej) w związku z rzekomo instrumentalnym wszczęciem postępowania karnego skarbowego oraz błędne uznanie, że otrzymane w darowiźnie nieruchomości nie mogły zostać zaliczone do środków trwałych podlegających amortyzacji (art. 22a u.p.d.o.f.). Sąd kasacyjny uznał zarzuty dotyczące przedawnienia za bezzasadne, podkreślając, że kontrola sądów administracyjnych w tym zakresie nie obejmuje wszechstronnej oceny prawidłowości wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a jedynie bada, czy nie zostało ono wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W ocenie NSA, w niniejszej sprawie istniały uzasadnione podstawy do wszczęcia postępowania karnego skarbowego, co potwierdzały zgromadzone dowody i późniejsze przedstawienie zarzutów. Sąd odwołał się do uchwały NSA sygn. akt I FPS 1/21, wskazując, że fakt wszczęcia postępowania karnego skarbowego na kilka miesięcy przed upływem terminu przedawnienia nie świadczy sam w sobie o jego instrumentalnym charakterze. W kwestii zaliczenia nieruchomości do środków trwałych, NSA podzielił stanowisko organu podatkowego i WSA. Stwierdzono, że otrzymane w darowiźnie nieruchomości nie spełniały definicji środka trwałego z uwagi na brak spełnienia przesłanki przewidywanego okresu używania dłuższego niż rok na potrzeby działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że choć pojęcie "przewidywanego okresu używania" ma charakter subiektywny, musi być ono osadzone w obiektywnie weryfikowalnych okolicznościach. Chronologia zdarzeń, w tym szybkie zbycie nieruchomości, wskazywała, że podatniczka nie przewidywała korzystania z nich dłużej niż rok w ramach działalności gospodarczej. W związku z tym, nieruchomości te nie podlegały amortyzacji, a koszty uzyskania przychodów zostały ustalone prawidłowo. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz definicji środka trwałego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady interpretacji przepisów mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, nawet jeśli nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne i tym samym nieskuteczne dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego na kilka miesięcy przed upływem terminu przedawnienia nie świadczy o jego instrumentalnym charakterze. Sąd administracyjny bada, czy postępowanie nie zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a w niniejszej sprawie istniały uzasadnione podstawy do jego wszczęcia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że kontrola sądów administracyjnych w zakresie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej dotyczy jedynie oceny, czy postępowanie karne skarbowe nie zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a nie oceny prawidłowości samego postępowania karnego skarbowego. W analizowanej sprawie istniały podstawy faktyczne do wszczęcia postępowania karnego skarbowego, co potwierdzały zgromadzone dowody.

Czy nieruchomości otrzymane w darowiźnie, które zostały następnie szybko sprzedane, mogą zostać uznane za środek trwały w rozumieniu art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomości otrzymane w darowiźnie i szybko sprzedane nie mogą zostać uznane za środek trwały, jeśli podatnik nie przewidywał ich używania w działalności gospodarczej przez okres dłuższy niż rok.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowa jest obiektywna weryfikacja zamiaru podatnika co do okresu używania środka trwałego. Chronologia zdarzeń, w tym szybkie zbycie nieruchomości, wskazywała, że podatniczka nie przewidywała ich używania dłużej niż rok w ramach działalności gospodarczej, co uniemożliwia zaliczenie ich do środków trwałych i amortyzację.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (11)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może zostać zawieszony w określonych przypadkach, w tym w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd administracyjny bada, czy postępowanie to nie zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Ordynacja podatkowa art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia.

u.p.d.o.f. art. 22a § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja środka trwałego, który podlega amortyzacji, wymaga m.in. przewidywanego okresu używania dłuższego niż rok na potrzeby działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący kosztów uzyskania przychodów, w tym odpisów amortyzacyjnych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ administracyjny.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego i instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów u.p.d.o.f. w zakresie zaliczenia nieruchomości do środków trwałych i ich amortyzacji. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów P.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego • przewidywany okres używania środka trwałego • nie może budzić wątpliwości, że już w tym momencie przeprowadzający tę kontrolę Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego zgromadził wystarczającą ilość materiału dowodowego dających temu organowi podstawę do powzięcia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego i wszczęcia w związku z tym postępowania przygotowawczego.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

sprawozdawca

Małgorzata Wolf-Kalamala

przewodniczący

Marzena Łozowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz definicji środka trwałego w podatku dochodowym od osób fizycznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady interpretacji przepisów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dwóch kluczowych zagadnień podatkowych: przedawnienia zobowiązań i prawidłowego rozliczania kosztów związanych ze środkami trwałymi, co jest istotne dla wielu podatników i ich doradców.

Czy postępowanie karne skarbowe zawsze zawiesza przedawnienie podatkowe? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst