II FSK 1333/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła odpowiedzialności spółki C. S.A. jako płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od dywidend wypłaconych w latach 2014-2017 na rzecz luksemburskiej spółki G. s.a.r.l. Sąd pierwszej instancji (WSA w Krakowie) uchylił decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego, uznając, że płatnik nie jest zobowiązany do weryfikacji, czy podmiot uzyskujący dywidendę jest jej rzeczywistym właścicielem lub innych warunków zwolnienia, a jego obowiązki ograniczają się do posiadania dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne organu i spółki, uznał skargę organu za zasadną, a skargę spółki za nieuzasadnioną. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązków płatnika. Sąd podkreślił, że płatnik, zgodnie z art. 8 Ordynacji podatkowej, ma obowiązek ustalenia stanu faktycznego i prawnego niezbędnego do prawidłowego obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku. Oznacza to konieczność weryfikacji nie tylko formalnych wymogów (certyfikat rezydencji, oświadczenie), ale także rzeczywistego właściciela dywidendy (beneficial owner) oraz braku sztucznych struktur (artificial arrangement), zgodnie z przepisami ustawy o CIT, Konwencji luksemburskiej oraz orzecznictwem TSUE. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, ograniczając obowiązki płatnika i nie analizując ustaleń organów podatkowych dotyczących statusu spółki luksemburskiej jako podmiotu pośredniczącego. W związku z tym, wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie, z uwzględnieniem wykładni NSA dotyczącej obowiązków płatnika i interpretacji art. 22c u.p.d.o.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązków płatnika podatku u źródła od dywidend, weryfikacja rzeczywistego właściciela (beneficial owner) i sztucznych struktur (artificial arrangement).
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2014-2017, choć zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy płatnik podatku u źródła od dywidend ma obowiązek weryfikacji, czy podmiot uzyskujący dywidendę jest jej rzeczywistym właścicielem (beneficial owner) oraz czy nie zachodzą sztuczne struktury (artificial arrangement), aby móc zastosować zwolnienie podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, płatnik ma obowiązek weryfikacji rzeczywistego właściciela dywidendy oraz braku sztucznych struktur, a nie tylko formalnych wymogów.
Uzasadnienie
Obowiązek płatnika wynika z istoty jego funkcji (art. 8 O.p.) i obejmuje ustalenie całokształtu okoliczności istotnych dla prawidłowego obliczenia podatku, a nie tylko posiadanie dokumentów. Przepisy dotyczące zwolnień podatkowych (art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p.) oraz umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wymagają weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela i braku sztucznych struktur.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie niepobrania podatku u źródła miało charakter instrumentalny i czy skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego i było uzasadnione ustaleniami organów podatkowych, co skutkowało skutecznym zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych i uchwały NSA I FPS 1/21, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w terminie i miało na celu stwierdzenie popełnienia przestępstwa, a nie przedłużenie możliwości orzekania o zobowiązaniu podatkowym. Sprawa dotyczyła nierezydenta, co uzasadniało dłuższy czas postępowania.
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4, 4c, 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Zwolnienie od podatku dochodowego od dywidend wymaga spełnienia szeregu warunków, w tym posiadania przez odbiorcę statusu rzeczywistego właściciela (beneficial owner) i braku sztucznych struktur.
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 1, 1c i 1f
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Regulują dodatkowe warunki formalne dla płatnika stosującego zwolnienia, w tym obowiązek posiadania certyfikatu rezydencji i oświadczenia.
u.p.d.o.p. art. 22c
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia z art. 22 ust. 4 w przypadku, gdy głównym celem czynności było uzyskanie zwolnienia i czynności te nie mają rzeczywistego charakteru.
O.p. art. 8
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Definiuje płatnika jako podmiot zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku, co implikuje obowiązek ustalenia stanu faktycznego i prawnego.
O.p. art. 30 § ust. 1, 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Określa odpowiedzialność płatnika za niepobrany lub nierozliczony podatek.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wymaga pisemnego oświadczenia, że w stosunku do wypłacanych należności spełnione zostały warunki zwolnienia.
O.p. art. 70 § ust. 6 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
O.p. art. 70a § ust. 1, 1a i 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia w przypadku wystąpienia o informacje do organów podatkowych innych państw.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § ust. 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § ust. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § ust. 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Płatnik ma obowiązek weryfikacji rzeczywistego właściciela dywidendy i braku sztucznych struktur. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne i skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Obowiązki płatnika ograniczają się do posiadania dokumentów formalnych. • Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące płatnika i zwolnień podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
płatnik ma obowiązek ustalenia stanu faktycznego i prawnego w takim zakresie, jaki jest niezbędny do obliczenia podatku obciążającego podatnika, jego poboru i wpłacenia go na rachunek bankowy organu podatkowego. • samo dysponowanie przez płatnika certyfikatem rezydencji i oświadczeniem nie uprawnia go do niepobrania podatku od dywidend. • płatnik zobowiązany jest więc zweryfikować czy spełnione są warunki zwolnienia wynikające z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. • nie można zaakceptować poglądu, że odrębnie i niezależnie unormowano warunki zwolnienia od podatku w zależności o tego, czy sprawa dotyczy podatnika czy też płatnika.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Jerzy Płusa
członek
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków płatnika podatku u źródła od dywidend, weryfikacja rzeczywistego właściciela (beneficial owner) i sztucznych struktur (artificial arrangement)."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2014-2017, choć zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii dla międzynarodowego obrotu kapitałowego – odpowiedzialności płatnika podatku u źródła i możliwości unikania opodatkowania poprzez stosowanie zwolnień. Wykładnia NSA ma istotne znaczenie praktyczne dla firm.
“Czy polska spółka może uniknąć odpowiedzialności za niepobrany podatek od dywidend? Kluczowa wykładnia NSA dla płatników.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.