Orzeczenie · 2025-10-08

II FSK 132/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-08
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyzaliczki na podatekulga abolicyjnamarynarztransport międzynarodowyumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaograniczenie poboru zaliczekOrdynacja podatkowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. O., marynarza pracującego na statku eksploatowanym przez brytyjskie przedsiębiorstwo, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Przedmiotem sporu było ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2022 r. w związku z zamiarem skorzystania z ulgi abolicyjnej. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przepisów Konstytucji RP, Traktatu o UE, Karty Praw Podstawowych, EKPC, konwencji międzynarodowych oraz ustaw podatkowych i procedury administracyjnej. Podniósł m.in. zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, niewłaściwej oceny materiału dowodowego, naruszenia zasad praworządności, prawa człowieka, równości obywateli UE, prawa do rzetelnego postępowania, prawa do obrony, prawa do postępowania w rozsądnym terminie, prawa do dobrej administracji oraz naruszenia zasady przestrzegania umów międzynarodowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie został sformułowany zarzut naruszenia podstawowego przepisu art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej, który stanowił podstawę wniosku o ograniczenie poboru zaliczek. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek ma charakter uproszczony i służy jedynie uprawdopodobnieniu, a nie ostatecznemu rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, co odróżnia je od postępowania wymiarowego. W związku z brakiem skutecznego zakwestionowania przepisu stanowiącego podstawę decyzji i wyroku sądu pierwszej instancji, skarga kasacyjna została uznana za nieuzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy w kontekście ulgi abolicyjnej oraz charakteru postępowania w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika (marynarza) i jego wniosku o ograniczenie poboru zaliczek, a nie ostatecznego rozliczenia rocznego. Podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, oparty na zamiarze skorzystania z ulgi abolicyjnej, może być uwzględniony bez zarzutu naruszenia art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skuteczność skargi kasacyjnej w takiej sprawie wymaga podniesienia zarzutu naruszenia art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek ma charakter uproszczony i służy uprawdopodobnieniu, a nie ostatecznemu rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Skuteczne zakwestionowanie decyzji wymaga odniesienia się do podstawy prawnej wniosku.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów unijnych i międzynarodowych, są zasadne w postępowaniu o ograniczenie poboru zaliczek na podatek, jeśli nie kwestionują podstawowego przepisu proceduralnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty te nie odnoszą się do podstawy prawnej wniosku (art. 22 § 2a O.p.) i nie kwestionują wyroku sądu pierwszej instancji w tym zakresie, są one nieuprawnione.

Uzasadnienie

Szeroki zakres powołanych przepisów i zarzutów nie zastępuje konieczności sformułowania zarzutu naruszenia kluczowego przepisu proceduralnego, który stanowił podstawę wniosku. Postępowanie to nie jest postępowaniem wymiarowym.

Czy w postępowaniu o ograniczenie poboru zaliczek na podatek organ podatkowy ma obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie to ma uproszczony charakter i nie wymaga pełnego postępowania dowodowego, które jest właściwe dla postępowania wymiarowego.

Uzasadnienie

Celem postępowania jest uprawdopodobnienie, a nie ostateczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, co mogłoby prowadzić do wydania decyzji po zakończeniu roku podatkowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 22 § § 2a

Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do ograniczenia poboru zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy.

Dz.U. 2021 poz 1540 art. 22 § § 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 235

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 4a u.p.d.o.f. w zw. z art. 14 ust. 3 Konwencji. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 187 § 1, w zw. z art. 191 i w zw. z art. 127 O.p. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 122 O.p. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 235 w zw. z art. 121 § 1 O.p. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. • Naruszenie art. 19 ust 1 i 2 TUE w zw. z art. 47 KPPUE w zw. z art. 2 i w zw. z art. 6 TUE w zw. z art. 91 Konstytucji. • Naruszenie art. 19 TUE w związku z art. 6 w związku z art. 13 i 14 EKPC w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 47 KPPUE, w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 41 KPPUE w zw. z art. 6 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 26 w związku z art. 27 i w związku z art. 31 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów w związku z postanowieniami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Wielką Brytanią w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP. • Naruszenie art. […]

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. • Zasadniczym przedmiotem sporu w sprawie była okoliczność, czy złożony przez Skarżącego wniosek - na podstawie art. 22 § 2a O.p. - o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2022 r., z uwagi na zamiar skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej, zasługiwał na uwzględnienie. • W skardze kasacyjnej nie został jednak sformułowany zarzut podstawowy, związany z naruszeniem art. 22 § 2a O.p. • Autor upatruje skuteczności tego środka odwoławczego w ilości sformułowanych zarzutów oraz ilości aktów prawnych, wymienionych jako naruszone. • Należy mieć bowiem na uwadze, że rozstrzygnięcie dotyczące ograniczenia poboru zaliczek nie przesądza o rozliczeniu rocznym Skarżącego, w przypadku ewentualnego sporu w tym zakresie. • Nadzwyczajne postępowanie, którego celem jest uprawdopodobnienie wystąpienia przesłanki określonej w art. 22 § 2a O.p. nie może, a do tego zmierza argumentacja Skarżącego, zastępować postępowania dowodowego prowadzonego w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Skład orzekający

Andrzej Melezini

sędzia del. WSA

Jerzy Płusa

sędzia NSA

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy w kontekście ulgi abolicyjnej oraz charakteru postępowania w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika (marynarza) i jego wniosku o ograniczenie poboru zaliczek, a nie ostatecznego rozliczenia rocznego. Podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z ulgą abolicyjną dla marynarzy, ale rozstrzygnięcie opiera się na formalnym braku zarzutu, co może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Marynarz walczył o ulgę podatkową, ale przegrał przez formalny błąd w skardze kasacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst