II FSK 1317/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-05-04
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowydochody nieujawnionewydatkiźródła przychodówustawa Ordynacja podatkowaustawa o PITciężar dowodupostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej opodatkowania dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, uznając, że podatnik nie udowodnił legalnego pochodzenia środków na pokrycie wydatków.

Sprawa dotyczyła opodatkowania R. Z. zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok, w którym poniósł znaczne wydatki na zakup gruntu i budowę domu, nie znajdujące pokrycia w ujawnionych dochodach. Podatnik twierdził, że środki pochodziły z oszczędności z pracy za granicą i pożyczek, jednak jego wyjaśnienia były niespójne i nieudokumentowane. Organ podatkowy ustalił, że wydatki nie miały pokrycia w legalnych źródłach przychodów, a sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. ustalającą R. Z. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za rok, od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Organ podatkowy ustalił, że podatnik poniósł w roku wydatki na zakup gruntu i budowę domu oraz na lokatę bankową, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych dochodach ani w oszczędnościach z lat poprzednich. Podatnik przedstawiał zmienne i niespójne wyjaśnienia dotyczące źródeł finansowania, w tym oszczędności z pracy za granicą, pożyczek rodzinnych oraz kredytu bankowego. Organ podatkowy uznał te wyjaśnienia za niewiarygodne i nieudokumentowane, zwłaszcza w kontekście odmowy uzyskania dowodów od zagranicznego pracodawcy. Sąd administracyjny, analizując przepisy art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, potwierdził, że nie ma znaczenia, kiedy mienie zostało zgromadzone, lecz czy pochodzi ono z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, oddalając skargę jako niezasadną, ponieważ podatnik nie sprostał obowiązkowi udowodnienia legalnego pochodzenia środków finansowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy z nieujawnionych źródeł przychodu powstaje z chwilą wydatkowania środków, a nie zaś z chwilą osiągnięcia tego dochodu. Nie ma znaczenia, kiedy mienie zostało zgromadzone, lecz czy pochodzi ono z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że regulacja ta ma na celu zapobieganie legalizacji przychodów pochodzących z nieujawnionych źródeł. Organ podatkowy może wydać decyzję albo za rok, w którym podatnik uzyskał przychody ze źródeł nieujawnionych, lub za rok, w którym pokrył poniesione wydatki tymi przychodami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 317

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 317

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki podatnika nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów ani w oszczędnościach z lat poprzednich. Wyjaśnienia podatnika dotyczące źródeł finansowania były niespójne, zmienne i nieudokumentowane. Ciężar udowodnienia legalnego pochodzenia środków spoczywa na podatniku. Nie ma znaczenia, kiedy mienie zostało zgromadzone, lecz czy pochodzi ono z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny, przyjmując, że podatnicy na dzień [...] r. nie posiadali żadnych oszczędności. Złożona w styczniu [...] r. lokata na kwotę [...] zł pochodziła z dochodów osiągniętych w [...] r. Obowiązek podatkowy z nieujawnionych źródeł przychodu powstał z chwilą osiągnięcia tego dochodu, nie zaś z chwilą wydatkowania środków. Przesłuchani świadkowie potwierdzili, że widzieli w domu znaczne kwoty pieniędzy. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje, że podatnik nie ma obowiązku przechowywania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskanych dochodów.

Godne uwagi sformułowania

nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych wyjaśnienia podatników były zmienne i niespójne na podatnikach ciąży obowiązek udowodnienia faktu uzyskania dochodów z legalnych źródeł lub ze źródeł zwolnionych z opodatkowania nie ma znaczenia fakt w jakim okresie zostało zgromadzone mienie lecz czy pochodzi ono z przychodów opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania taka regulacja ma na celu zapobieganie legalizacji przychodów pochodzących z nieujawnionych źródeł

Skład orzekający

K. S.

przewodniczący

A. P.

członek

J. N.

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym oraz znaczenia momentu ujawnienia środków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który nie potrafił udowodnić pochodzenia środków na znaczące wydatki. Interpretacja przepisów o dochodach nieujawnionych jest stabilna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady opodatkowania dochodów nieujawnionych i ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Pokazuje, jak ważne jest dokumentowanie źródeł finansowania.

Nieudokumentowane oszczędności? Fiskus może opodatkować Twoje wydatki jako dochód!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2395/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Jacek Niedzielski /sprawozdawca/
Kazimiera Sobocińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 1317/05 - Wyrok NSA z 2006-09-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 317
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 10 ust. 1 pkt 9; art. 20 ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA K. S. Sędziowie: Sędzia WSA A. P. del. Sędzia WSA J. N. [spr.] Protokolant K. B. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr PB [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ustalił R. Z. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za rok [...] w kwocie [...] zł od dochodów w kwocie [...] zł nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podatkowy stwierdził, że R. i R. Z. ponieśli w [...] r. następujące wydatki:
1. zakupili grunt położony w Ś. oraz wybudowali na nim budynek mieszkalny za kwotę [...] zł
2. przeznaczyli na lokatę bankową kwotę [...] zł.
Wysokość poniesionych wydatków została określona w oparciu o:
- Akt Notarialny Repertorium z dnia [...] r. sprzedaży działki położonej w Ś. , wartość gruntu [...] zł. wynagrodzenie notarialne [...] zł.
- 43 faktury VAT dokumentujące wydatki na budowę domu, na łączną kwotę [...] zł.
- terminowa lokata bankowa założona została w dniu [...] r. i zlikwidowana w dniu [...] r.
W marcu [...] r. małżonkowie Z. ponieśli wydatki związane z zakupem materiałów na budowę budynku mieszkalnego.
Ponieważ wykazane przez Państwa Z. dochody w zeznaniach podatkowych za rok [...], jak i w zeznaniach za lata wcześniejsze, nie były na tyle wysokie, aby pokryły wydatki poniesione w [...] r., Urząd Skarbowy w Ś. postanowił wszcząć w stosunku do Państwa Z. postępowania podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W momencie wszczęcia postępowań organ podatkowy znał jedynie wydatki związane z zakupem gruntu i budową domu. Fakt założenia lokaty bankowej został ujawniony w toku postępowania.
Postępowanie w stosunku do R. Z. wszczęto w dniu [...] r., a w stosunku do R. Z. w dniu [...] r.
Ponieważ między małżonkami istniała wspólność majątkową małżeńska, postępowania zostały połączone, postanowieniem z dnia [...] r.
Organ podatkowy podkreśla, że oświadczenia małżonków Z. składane w toku postępowania były zmienne i niespójne w zakresie wyjaśnienia źródeł finansowania poniesionych w roku [...] wydatków.
I tak R. Z. w pierwszych wyjaśnieniach oświadczyła, że na budowę domu zaciągnięty został kredyt bankowy w kwocie [...] zł., oszczędności z tytułu pracy męża na zagranicznych kontraktach, dochody ze stosunku pracy osiągane w [...] r. zarówno przez nią jak i małżonka, wynosiły ok. [...] zł brutto miesięcznie.
R. Z. wskazał, że inwestycja - wydatki sfinansowane były z:
- oszczędności gromadzonych od [...] r., to jest. od kiedy rozpoczął pracę zawodową - była to praca również za granicą w charakterze marynarza, malarza okrętowego i konserwatora, najwyższe dochody uzyskał w latach [...] r.,
- pożyczek udzielanych w miarę postępu prac budowlanych przez osobę z rodziny, której danych personalnych nie wskazał.
W dniu [...] r., Państwo Z. zgłosili w Urzędzie Skarbowym w Ś. do opodatkowania umowę pożyczki w kwocie [...] zł otrzymaną w sierpniu [...] r. od S. T.
Potwierdzeniem powyższych twierdzeń miały być bilety lotnicze potwierdzające fakt wyjazdu R. Z. poza granice kraju oraz zestawienie wyjazdów za okres [...] r.
Organ podatkowy ustalił, że Państwo Z. są małżeństwem od [...] r. ich gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób.
W roku [...] R. Z. prowadził działalność gospodarczą na własne nazwisko, w zakresie remontów statków, pod nazwą Zakład Handlowo - Usługowy "S". Działalność ta opodatkowana była na zasadach ogólnych.
Podatnik ponownie podjął działalność gospodarczą w dniu [...] r. zakładając spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "S" z siedzibą w Ś. R. Z. był jedynym jej udziałowcem i jej prezesem. Kapitał założycielski Spółki wynosił [...] zł.
Dnia [...] r. drugim udziałowcem i członkiem Zarządu została R. Z. Oboje małżonkowie zatrudnieni byli w Spółce na podstawie umowy o pracę. Było to jedyne źródło utrzymania małżonków w [...] r.
W celu udokumentowania dochodów podatnicy przedłożyli dodatkowo umowę kredytową zawartą z bankiem PKO BP SA.
Dowód ten został przez organ podatkowy pominięty ponieważ umowa o kredyt mieszkaniowy została zawarta dopiero w w dniu [...] r. , czyli nie odnosiła się do dochodów i wydatków poniesionych w roku [...].
R. Z. przedłożył również paszport, z którego wynikało, że w latach [...] wyjeżdżał do różnych krajów Holandii, Włoch, Hiszpanii, Singapuru, Malezji, Niemiec, ZSRR, USA.
Podatnik wyjaśnił, że nie są to wszystkie jego wyjazdy za granicę, ponieważ nie wszystkie przekroczenia granicy były poświadczane stemplem w paszporcie.
Z pisemnych wyjaśnień złożonych przez podatnika do zestawień wyjazdów wynika, iż były to wyjazdy prywatne, nie podpisywano umów o pracę, ani kontraktów - pracodawca był zawsze ten sam z Holandii, który kierował podatnika do różnych krajów. Wynagrodzenie wypłacane było w walucie obcej, gotówką i wynosiło równowartość diet przysługujących z tytułu pracy za granicą wg polskich przepisów dla Holandii. Koszty zakwaterowania i wyżywienia zapewniał, holenderski pracodawca.
Podatnicy powołali tę okoliczność - osiągania dochodów nie podlegających podatkowaniu podatkiem dochodowym w dniu [...] r.
Dowodem wyjazdów za granicę do pracy w charakterze marynarza miały być również bilety lotnicze z oznaczeniem MR, co oznacza "marynarz".
R. Z. kilkakrotnie oświadczył, iż nie będzie występował do swojego byłego pracodawcy, po założeniu Spółki z o.o. "S" - partnera handlowego, o dowody potwierdzające fakt pracy za granicą, osiągania tam dochodów i ich wysokości.
R. Z. w dniu [...] r. częściowo sprostowała wyjaśnienia męża stwierdzając, że wyjazdy do pracy za granicę były prywatne do momentu założenia Spółki z o.o. "S", tj. do [...] r. po tej dacie mąż był oddelegowywany do pracy za granicą przez Spółkę "S". Również podatniczka wyjeżdżała do pracy za granicę na zasadzie oddelegowania przez Spółkę.
Wynagrodzenie za pracę od tej daty wypłacała Spółka jako pracodawca w formie pensji i diety.
Podatnicy oświadczyli w toku prowadzonego postępowania, że nie mogą przedłożyć żadnych dowodów potwierdzających czy i w jakiej wysokości Spółka "S" wypłacała im diety ponieważ w dniu [...] r. skradziono im dokumenty firmy - fakt ten potwierdzają dokumenty policyjne.
Urząd Skarbowy podkreśla, że kradzież miała miejsce w dacie dokonywania przez Urząd czynności sprawdzających związanych z odliczeniami wykazanymi w PIT-36 za [...] r.
Wezwanie do przedłożenia dokumentów potwierdzających wydatki mieszkaniowe i źródła ich finansowania podatniczka odebrała w dniu [...] r. a pełnomocnik podatnika [...] r. Z samochodu skradziono natomiast dokumenty Spółki za okres od czerwca do grudnia [...] r. i za okres od czerwca do grudnia [...] r.
Prowadzona przez Urząd Skarbowy w Ś. kontrola podatkowa w Spółce "S" w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. oparta była na dokumentach księgowych z okresu: rok [...].
Z dokumentów tych wynika, iż podatnicy odbyli kilka podróży służbowych w ramach zatrudnienia w firmie "S". Organ podatkowy ustalił w oparciu o dokumenty źródłowe, że terminy oddelegowania podatnika do pracy za granicę różnią się od terminów wynikających ze sporządzonego przez podatnika wykazu wyjazdów.
Organ podatkowy podkreśla, iż w czasie kiedy podatnik sporządzał swoje zestawienie był jeszcze w posiadaniu dokumentów księgowych Spółki. Urząd Skarbowy analizując możliwości zgromadzenia przez podatników w latach wcześniejszych oszczędności /.../, uwzględnił jako ich dochody udokumentowane wypłaty diet z tytułu delegacji służbowych, jednak ze wzglądu na poniesione w [...] r. wydatków dochody uzyskane w tym roku i zgromadzone wcześniej oszczędności ich nie pokryły. Organ podatkowy nie dał wiry oświadczeniu podatnika o otrzymywaniu wynagrodzenia za pracę za granicą w wysokości zwolnionej od opodatkowania w kraju, gdyż są one w jego ocenie niespójne i nieudokumentowane. Nadto, jak podkreśla to organ skarbowy, podatnik jednoznacznie stwierdził, że nie będzie dążył do uzyskania dowodów potwierdzających złożone oświadczenia. Podatnicy w toku postępowania oświadczyli, iż zarobione za granicą pieniądze przechowywali w domu, w walucie polskiej. Powoływali na tę okoliczność świadków - I. B., matkę podatniczki oraz znajomego S. T.
Pani B. oświadczyła, iż widziała w [...] r. w domu podatników plik banknotów w walucie polskiej, nie wie jednak jaka była to kwota.
Zeznający w charakterze świadka S. T., oświadczył, iż widział u podatników znaczne kwoty pieniędzy pod koniec lat [...] oraz w roku [...] . Kwotę, którą widział w roku [...] określił na [...] tyś. zł. Również te wyjaśnienia organ podatkowy uznał za niewiarygodne i nieprzekonujące, ponieważ w ocenie organu podatkowego przechowywanie w domu tak znacznych sum pieniędzy powodowało faktyczny, realny spadek ich siły nabywcy i jest rzeczą niezrozumiałą, iż kwoty te nie były deponowane w banku, czy też w innej formie inwestowane. Podatnicy oświadczyli, że lokatę bankową założyli tylko raz w roku [...] lub w [...] , nie przedłożyli na tę okoliczność żadnych dokumentów, nie potrafili podać jej wysokości, ani czasu jej trwania. Podatniczka wskazał, że była to lokata krótkoterminowa 3-miesięczna, natomiast podatnik dodał, że jej wysokość mogła wynosić około [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał jakie dochody małżonkowie uzyskali w roku [...] oraz latach wcześniejszych w oparciu o zeznania podatkowe. Wysokość dochodów podano po pomniejszeniu o zaliczki na podatek dochodowy, pobrane przez płatnika, od [....] roku dodatkowo o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Do [...] roku ujawnione dochody były na tyle niskie, iż nie pokrywały statystycznie wyliczanych przez Główmy Urząd Statystyczny kosztów bieżącego utrzymania. Od [...] r. organ podatkowy zaobserwował wzrost dochodów jak również udokumentowanych wydatków, w tym zakup w [...] r. samochodu za kwotę [...] zł.
W toku prowadzonego postępowania podatnik w złożonych do protokołu wyjaśnieniach stwierdził, iż w [...] r. , w miarę postępu prac budowlanych oraz potrzeb zaciągnął pożyczki u osoby z rodziny, przy czym odmówił podania jej imienia i nazwiska, nie wskazał również wysokość tych pożyczek ani daty ich otrzymania.
W późniejszym okresie podatnicy wycofali się z tych wyjaśnień oświadczając, że budowę sfinansowali z oszczędności zgromadzonych w latach [...] z tytułu pracy podatnika za granicą - [...] zł. oraz bieżącymi dochodami osiąganymi w [...] r. Nadto oświadczyli, iż w latach [...] nie ponieśli żadnych innych wydatków poza budową domu i zakupem gruntu takich jak zakup samochodu, założenie polisy ubezpieczeniowej. Konto bankowe założyli dopiero w [...]r.
Organ podatkowy stwierdził, iż wyjaśnienia podatników okazały się niewiarygodne w świetle dokonanych później ustaleń i kolejnych oświadczeń podatników, którzy stwierdzili, iż budowę domu sfinansowali ze zlikwidowanych w [...] r. lokal bankowych na łączną kwotę [...] zł. Wezwani przez Urząd do udzielenia pisemnych informacji dotyczących posiadanych w [...] r. rachunków bankowych i oszczędności, podatnicy przedłożyli historię sześciu lokat bankowych założonych w latach [...] oraz oświadczyli, iż innych lokat w [...] r, nie posiadali, nie posiadali również innych rachunków bankowych ani żadnych papierów wartościowych.
Z przedłożonych przez podatników dokumentów wynika, iż suma dokonanych wpłat bankowych wynosiła: w [...] r. - [...] zł., w [...] r. - [...] zł. Lokaty te zlikwidowano w marcu i kwietniu [...] r.
Powyższe okoliczności stały się przedmiotem badania przez organ podatkowy, Wyjaśnione bowiem zostało źródło pochodzenia środków na budowę domu, lecz wątpliwości organu podatkowego budziła jednorazowa wpłata [...] zł, na konto bankowe dokonana w dniu [...] r.
Organ podatkowy wystąpił do podatników, aby wyjaśnili czy środki pochodzenia kwoty [...] zł. są takie same, na jakie wskazywali składając wcześniejsze wyjaśnienia.
Podatnicy w dniu [...] r. stawili się w Urzędzie Skarbowym i oświadczyli, iż nie wnoszą dodatkowych wyjaśnień.
W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ podatkowy ustalił, że rozpoczynając rok [...] podatnicy nie dysponowali ani bieżącymi dochodami z ujawnionych źródeł, ani oszczędnościami z lat ubiegłych, które mogłyby służyć za źródło pokrycia poniesionych wydatków. W ocenie organu podatkowego suma [...] zł wpłacona [...] r. nie mogła pochodzić z oszczędności z lat ubiegłych, ponieważ znajdowały się one już na lokatach założonych wcześniej /w roku .../. Dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę podatnicy uzyskali dopiero na koniec stycznia [...] r., a innymi legalnymi - ujawnionymi dochodami nie dysponowali.
Organ podatkowy stwierdza w uzasadnieniu decyzji, iż kwota [...] zł wpłacona na lokatę terminową w dniu [...] r. pochodziła z nie ujawnionego źródła przychodu, a z pewnością nie znajduje pokrycia w dochodach pochodzących z ujawnionych źródeł.
Organ podatkowy wskazuje na sprzeczności w wyjaśnieniach podatników, na fakt ich częstej zmiany czy wręcz dostosowania do bieżących potrzeb. W szczególności organ podatkowy wskazuje na to, że podatnicy nie udokumentowali faktu świadczenia pracy za granicą ani uzyskania z tego tytułu dochodów.
Organ podatkowy podkreśla, że to na podatnikach ciąży obowiązek udowodnienia faktu uzyskania dochodów z legalnych źródeł lub ze źródeł zwolnionych z opodatkowania.
Podatniczka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Urzędu Skarbowego w Ś. i wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie podatniczki organ podatkowy błędnie ustalił stan faktyczny , przyjmując, iż podatnicy na dzień [...] r. nie posiadali żadnych oszczędności. Organ podatkowy naruszył również przepisy postępowania poprzez dowolność oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie mającej materialnego i faktycznego uzasadnienia.
Podatniczka wniosła o przesłuchanie świadków na okoliczność uzyskania przez R. Z. dochodu w latach [...]-tych.
W wyniku przeprowadzonego postępowania uzupełniającego przesłuchano 9 świadków, których zeznanie w ocenie organu podatkowego nie wniosły nowych okoliczności , zwłaszcza takich, które potwierdzałyby wyjaśnienia podatników.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podnosi zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na nieprawidłowym przyjęciu, iż skarżąca na dzień [...] r. nie posiadała żadnych oszczędności zgromadzonych w latach poprzednich, a złożona przez małżonków Z. w styczniu [...] r. lokata na kwotę [...] zł pochodziła z dochodów osiągniętych w [...] r
Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędne uznanie, że obowiązek podatkowy z nieujawnionych źródeł przychodu powstał z chwilą wydatkowania środków z nieujawnionych źródeł przychodów, nie zaś z chwilą osiągnięcia tego dochodu. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości.
Skarżąca wskazuje, że od [...] r. oszczędzali pieniądze na budowę domu. Mąż skarżącej od [...] r. wyjeżdżał za granicę do prac i otrzymywał z tego tytułu znaczne wynagrodzenie. Fakt, że zgromadzonych oszczędności nie przechowywali w banku tylko w domu nie może prowadzić do wniosku, w ocenie skarżącej, że oszczędności tych nie posiadali.
Skarżąca podkreśla, że przesłuchani świadkowie w tym S. T. oraz I. B. potwierdzili, iż widzieli w domu skarżącej znaczne kwoty pieniędzy.
Nadto skarżąca wskazuje, że organy podatkowe nie uwzględniły twierdzeń podatników, że ich wydatki na utrzymani były zmniejszone z uwagi na fakt mieszkania u matki.
Dochody uzyskane przez podatnika za granicą w latach [...] nie zostały przez niego ujawnione, stanowią one jednak oszczędności, z których obecnie małżonkowie korzystają.
Skarżąca podkreśla, powołując się na wyrok NSA z dnia 23 lutego 1999r. sygn. akt III SA 2359/98, że upływ przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje równocześnie, iż podatnik nie ma obowiązku przechowywania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskanych dochodów. Organ podatkowy nie może w takiej sytuacji podnosić wobec podatnika zarzutu, że nie potrafi on udokumentować wysokości tych dochodów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 20 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - obowiązującym od 1998r. - wprowadzonym art. 317 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz. 926/, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust.1 pkt 9 ustawy, uważa się m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych.
Art. 20 ust.3 wskazanej ustawy, wskazuje, iż wysokość tych przychodów ustala się na podstawie poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonych w tym roku mieniu, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Mając na uwadze wskazane przepisy należy wskazać, że organy podatkowe trafnie wskazały, iż na gruncie art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma znaczenia fakt w jakim okresie zostało zgromadzone mienie lecz czy pochodzi ono z przychodów opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania. Organ podatkowy może zatem wydać decyzją albo za rok podatkowy, w którym podatnik uzyskał przychody ze źródeł nie ujawnionych, lub też za rok, w którym pokrył poniesione wydatki tymi przychodami lub ujawnił je lokując na lokatach bankowych.
Trafny jest pogląd organu podatkowego , że taka regulacja ma na celu zapobieganie legalizacji przychodów pochodzących z nie ujawnionych źródeł, gromadzonych i ujawnionych przez podatników w latach poprzedzających rok, w którym organ podatkowy ustalił fakt poniesienia przez podatnika wydatków, czy też lokowaniu środków finansowych na rachunkach bankowych.
Należy zauważyć, że podatnicy w toku postępowania składali często sprzeczne wyjaśnienia, często je modyfikując w zależności od fazy postępowania, co dobitnie widać odnośnie oświadczeń o posiadanych lokatach bankowych i ich wysokościach.
Wbrew twierdzeniom skarżącej organy podatkowe przeprowadziły wnikliwe i wyczerpujące postępowanie. Przeprowadzono dowody wnioskowane przez podatników jak również dokonano zestawienia przychodów podatników wykazanych w deklaracjach podatkowych za poszczególne lata i porównano je z danymi Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących utrzymania w poszczególnych latach.
Analiza tych danych prowadzi do wniosku, iż dochody były niskie i nie pokrywły nawet statystycznych kosztów utrzymania. Późniejszy wzrost dochodów nie równoważył natomiast wzrastających wydatków.
Błędne jest twierdzenie skarżącej, że nie ujawnione przez podatników dochody z lat [...] stanowią oszczędności, z których można w sposób legalny, to znaczy zgodny z prawem, pokrywać późniejsze wydatki, ponieważ minął już 5 letni okres przedawnienia ustalania wysokości zobowiązania podatkowego.
Kwoty te nadal stanowią bowiem dochody , które pochodzą ze źródeł nie ujawnionych ponieważ nie pochodzą z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Wbrew twierdzeniom skarżącej również zeznania świadków nie potwierdzają podawanych przez podatników okoliczności ponieważ są one ogólnikowe. I tak świadek I. B. zeznała, że widziała w [...] r. plik banknotów, ale nie pamięta daty oraz kwoty.
Świadek S. T. oświadczył, że widział w latach [...]-tych oraz w roku [...] pieniądze w kwocie [...] do [...] zł. Ta okoliczność nie przesądza o tym, że były to środki pochodzące z przychodów opodatkowanych lub zwolnionych z opodatkowania.
Należy podkreślić, co czynią również organy podatkowe, że okoliczność, iż R. Z. oświadczył, że nie będzie występował do swojego holenderskiego pracodawcy o dowody potwierdzające fakt pracy za granicą oraz określające wysokość otrzymanego wynagrodzenia, czyni jego wyjaśnienia nieprzekonywającymi.
Trafne jest w tej sytuacji stanowisko organów, podatkowych, że w tej sytuacji na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia, wykazania swoich twierdzeń w taki sposób, aby organy podatkowe mogły dokonać ich oceny. W przeciwnym bowiem przypadku organy podatkowe nie mogłyby dokonać weryfikacji złożonych oświadczeń.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe dokonując oceny twierdzeń podatników oparł się na dowodach źródłowych takich jak zeznania podatkowe podatników, analiza dowodów księgowych, danych statystycznych.
Dokonana w ten sposób ocena twierdzeń podatników doprowadziła do prawidłowego i logicznego wniosku, że poniesione przez nich w [...] r. wydatki nie miały pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym i latach poprzednich i pochodzącym ze źródeł przychodu opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI