II FSK 1316/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczącą zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 25d, 25e, 25g u.p.d.o.f.) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 121, 122, 180, 187, 191, 210 O.p.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał wszystkie zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe było wyczerpujące, a ocena materiału dowodowego mieściła się w granicach swobody organów. Zwrócono uwagę na zasadę współdziałania podatnika w postępowaniu dotyczącym nieujawnionych źródeł przychodów oraz na dopuszczalność stosowania danych statystycznych GUS do ustalania kosztów utrzymania. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a uzasadnienie decyzji było wystarczające. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie prawidłowości stosowania przepisów dotyczących przychodów z nieujawnionych źródeł, w szczególności w zakresie oceny dowodów, zasady współdziałania podatnika oraz dopuszczalności wykorzystania danych statystycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej materii podatkowej i opiera się na analizie konkretnego stanu faktycznego oraz zebranego materiału dowodowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie dowodowe było wyczerpujące, a ocena materiału dowodowego mieściła się w granicach swobody organów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a ocena dowodów była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podkreślono obowiązek współdziałania podatnika w wykazywaniu pochodzenia środków.
Czy dopuszczalne jest stosowanie danych statystycznych GUS do ustalania kosztów utrzymania w sprawach dotyczących przychodów z nieujawnionych źródeł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest posługiwanie się danymi statystycznymi, o ile ich wykorzystanie odbywa się zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że brak dokumentów obrazujących wszystkie wydatki na utrzymanie usprawiedliwia stosowanie danych GUS, a organ uwzględnił również wyjaśnienia strony o oszczędnym trybie życia, stosując wskaźnik niższy niż statystyczny.
Czy uzasadnienie decyzji organu podatkowego było wystarczające i czy sposób prowadzenia postępowania budził zaufanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie decyzji umożliwiało prześledzenie toku rozumowania organu, a sposób prowadzenia postępowania nie naruszał zasady zaufania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji było wystarczające, a zarzuty dotyczące naruszenia zasady zaufania nie zostały wykazane, zwłaszcza w kontekście specyfiki postępowań dotyczących nieujawnionych źródeł przychodów.
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.f. art. 25d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Niewłaściwe zastosowanie przepisu przez organ, skutkujące przyjęciem obowiązku podatkowego z tytułu przychodów nieujawnionych, mimo udowodnienia lub uprawdopodobnienia wszystkich przychodów.
u.p.d.o.f. art. 25e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Niewłaściwe zastosowanie przepisu przez organ, skutkujące przyjęciem 75% stawki podatkowej mimo uprawdopodobnienia pochodzenia źródeł przychodu.
u.p.d.o.f. art. 25g
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Błędna wykładnia przepisu przez organ, polegająca na wyłącznym obciążeniu podatnika obowiązkiem zbierania materiału dowodowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
O.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego.
O.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady praworządności.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie wyczerpujące materiału dowodowego.
O.p. art. 180 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Niewyczerpujące zbadanie sprawy pod względem faktycznym.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zaniechanie obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy i rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
u.p.d.o.f. art. 25b § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja wydatku w kontekście przychodów nieujawnionych.
O.p. art. 210 § 1 pkt 6
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Elementy uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 209
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
O.p. art. 204 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
O.p. art. 205 § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 25d, 25e, 25g u.p.d.o.f.) przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię. • Naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 121, 122, 180, 187, 191, 210 O.p.) przez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak uzasadnienia, naruszenie zasady zaufania. • Błędne ustalenia faktyczne dotyczące pokrycia wydatków i kosztów utrzymania. • Nieuznanie przez organ dokumentacji dotyczącej sprzedaży pojazdu Skoda Octavia.
Godne uwagi sformułowania
W orzecznictwie dotyczącym tzw. nieujawnionych źródeł dość powszechnie przyjmuje się, że do organu podatkowego należy wykazanie, że poczynione w danym roku podatkowym wydatki i wartość zgromadzonego mienia nie mają pokrycia w uzyskanych i ujawnionych przez podatnika dochodach. Do podatnika natomiast należy, co do zasady, wykazanie, że wydatki miały pokrycie w mieniu zgromadzonym wcześniej lub też, jego dochody w kontrolowanym roku były wyższe albo, że rzeczywiste wydatki lub wartość zgromadzonego mienia w tymże roku jest niższa. • Uprawdopodobnienie oznacza ustalenie określonego faktu (zdarzenia czy też okoliczności) na podstawie wiarygodnych środków dowodowych, pozwalających na uznanie przekonania organu podatkowego o zgodności dowodzonych faktów z rzeczywistością. • W orzecznictwie (przykładowo w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2019 r., II FSK 361/17, z 11 czerwca 2021 r., II FSK 3233/18) wskazuje się, że zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ponieważ ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodowych poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. • Odmienna ocena prawna materiału dowodowego stanowiącego podstawę podjętego przez organy rozstrzygnięcia w sprawie nie oznacza automatycznie naruszenia przepisów postępowania.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
sędzia
Beata Cieloch
sprawozdawca
Jan Grzęda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości stosowania przepisów dotyczących przychodów z nieujawnionych źródeł, w szczególności w zakresie oceny dowodów, zasady współdziałania podatnika oraz dopuszczalności wykorzystania danych statystycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii podatkowej i opiera się na analizie konkretnego stanu faktycznego oraz zebranego materiału dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przychodami nieujawnionymi, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów i zasad postępowania.
“Podatek od nieujawnionych źródeł: NSA potwierdza zasady oceny dowodów i współdziałania podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.