II FSK 1313/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-09
NSApodatkoweŚredniansa
karta podatkowazryczałtowany podatek dochodowyobowiązek informacyjnystawka podatkowagodziny pracylekarzwygaśnięcie decyzjipostępowanie podatkoweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną lekarza, który nie poinformował urzędu skarbowego o znacznym wzroście liczby przepracowanych godzin, mimo że stawka podatku dochodowego w formie karty podatkowej mogła zostać podwyższona.

Lekarz zaskarżył decyzję o wygaśnięciu decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej, argumentując, że zwiększona liczba przepracowanych godzin nie powinna skutkować zmianą stawki podatkowej, ponieważ już płacił najwyższą stawkę. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zwiększona liczba godzin faktycznie przepracowanych, w stosunku do zadeklarowanych, mogła stanowić podstawę do podwyższenia stawki podatku, nawet jeśli już obowiązywała najwyższa stawka, a podatnik powinien był poinformować o zmianie.

Sprawa dotyczyła lekarza, który korzystał z opodatkowania w formie karty podatkowej. Zgodnie z decyzją naczelnika urzędu skarbowego, jego miesięczna stawka została ustalona z uwzględnieniem art. 27 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, zwiększając ją o 30% ze względu na przekroczenie 96 godzin pracy miesięcznie. Lekarz w styczniu 2021 r. przepracował 277 godzin, a w kolejnych miesiącach również znacznie więcej niż zadeklarowane 160 godzin. Urząd skarbowy stwierdził wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej, powołując się na art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy, ponieważ lekarz nie poinformował o zmianie liczby przepracowanych godzin, która miała wpływ na podwyższenie podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę lekarza. Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (art. 27 ust. 4, art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 40 ust. 1 pkt 3) wskazują na zależność między stawką podatkową a liczbą faktycznie przepracowanych godzin. Nawet jeśli stosowana była najwyższa stawka, znacząca różnica między zadeklarowaną a faktyczną liczbą godzin mogła uzasadniać podwyższenie stawki o 50% zgodnie z art. 27 ust. 4, a podatnik miał obowiązek poinformowania o takiej zmianie na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b. NSA odrzucił argumenty o lakonicznym uzasadnieniu WSA oraz o 'dowolnej interpretacji' przepisów przez organy, wskazując na prawidłową wykładnię przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zwiększona liczba faktycznie przepracowanych godzin, w stosunku do zadeklarowanych, może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej, jeśli organ nie został o tym poinformowany, a zmiana ta ma wpływ na podwyższenie podatku, nawet jeśli podatnik już płacił najwyższą stawkę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym jasno wskazują na zależność między stawką podatkową a liczbą faktycznie przepracowanych godzin. Nawet przy najwyższej stawce, znacząca różnica między zadeklarowaną a faktyczną liczbą godzin może uzasadniać podwyższenie stawki, a podatnik ma obowiązek poinformowania o takiej zmianie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.z.p.d. art. 27 § ust. 4

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Przewiduje możliwość podwyższenia stawki podatku o 50%, jeżeli jest ona w oczywisty sposób nieodpowiednia do liczby godzin świadczenia usług.

u.z.p.d. art. 36 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Nakłada na podatnika obowiązek zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zmianach mających wpływ na wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

u.z.p.d. art. 40 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Przewiduje możliwość wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej w przypadku niepowiadomienia o zmianach mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów od strony przegrywającej.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasad zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § par. 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Dotyczy zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 210 § par. 1 pkt 6 i par. 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wymogów formalnych decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 176

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy obowiązku strony w zakresie przytoczenia i uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że zwiększona liczba faktycznie przepracowanych godzin, w stosunku do zadeklarowanych, może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej, jeśli organ nie został o tym poinformowany, a zmiana ta ma wpływ na podwyższenie podatku, nawet jeśli podatnik już płacił najwyższą stawkę. NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie został skutecznie podniesiony z powodu braku precyzji i szczegółowości w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. NSA uznał, że interpretacja przepisów przez organy i WSA była prawidłowa, a zarzuty strony skarżącej opierały się na powtarzaniu twierdzeń o 'dowolnej interpretacji' bez rzeczowej argumentacji.

Odrzucone argumenty

Argument, że zwiększona liczba przepracowanych godzin nie mogła skutkować zmianą stawki podatkowej, ponieważ podatnik już płacił najwyższą stawkę. Argument, że organy podatkowe i WSA dokonały dowolnej interpretacji przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Argument o lakonicznym uzasadnieniu wyroku WSA (naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.). Argument o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie (art. 121 O.p.).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest bowiem granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Łączne odczytanie art. 27 ust. 4, art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d. wyraźnie wskazuje, że istnieje zależność pomiędzy stawką podatkową, liczbą godzin zadeklarowanych, a liczbą godzin faktycznie przepracowanych przez podatnika. Strona skarżąca powinna była przedstawić rzeczową argumentację, zamiast tego wielokrotnie powtarza, że rozstrzygnięcie organu zostało oparte na ich 'dowolnej interpretacji'.

Skład orzekający

Anna Dumas

sprawozdawca

Artur Kot

członek

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków informacyjnych podatnika w zakresie karty podatkowej, zwłaszcza w kontekście zmian liczby przepracowanych godzin i możliwości podwyższenia stawki podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lekarza korzystającego z karty podatkowej i interpretacji przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Może mieć zastosowanie do innych zawodów wykonujących wolne zawody opodatkowane kartą podatkową, pod warunkiem podobnego stanu faktycznego i prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu opodatkowania w formie karty podatkowej, jakim są obowiązki informacyjne podatnika i konsekwencje ich niedopełnienia. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Czy lekarz płacący 'maksymalną' kartę podatkową może uniknąć podwyżki za dodatkowe godziny pracy? NSA wyjaśnia obowiązki informacyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1313/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dumas /sprawozdawca/
Artur Kot
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Inne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Bd 262/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-06-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1905
art. 27 ust.4, art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 40 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiaganych przez osoby fizyczne (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 800
art. 120, art. 121 par. 1 i 2, art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia NSA Anna Dumas (spr.) Sędzia WSA del. Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 262/22 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2022 r. nr 0401-IOD2.632.1.2022 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1.1. Wyrokiem z 7 czerwca 2022 r. (sygn. akt I SA/Bd 262/22) Wojewódzki Sąd Administracyjne w Bydgoszczy oddalił skargę M. D. - nazywanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 3 marca 2022 r. (nr 0401-IOD2.632.1.2022) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
2.1. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzuty naruszenia następujących przepisów:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia wyroku, które nie posiada rozwiniętych argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem zawartym w wyroku, co ma wpływ na brak możliwości oceny zasadności przesłanek, na których oparto orzeczenie, podczas gdy w ocenie Strony Skarżącej treść uzasadnienia powinna umożliwić stronie postępowania prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że nie powinno budzić wątpliwości, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione, czego w opinii Strony Skarżącej w przedmiotowej sprawie zabrakło;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej jako "O.p.") poprzez uznanie, wbrew brzmieniu obowiązujących przepisów prawa, bazując jedynie na dowolnej, pozbawionej logiki wykładni, że Strona Skarżąca ma obowiązek każdorazowo informować o wszelkich zmianach stanu faktycznego zgłoszonego we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, podczas gdy ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 1905 ze zm.; dalej jako "u.z.p.d.") w swojej treści nie zawiera regulacji, zgodnie z którą podatnik musi zgłaszać wszystkie zmiany nawet te które nie mają wpływu na wysokość opodatkowania. W ocenie Strony Skarżącej zarówno organy podatkowe jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując dowolną, z góry niekorzystną dla Strony Skarżącej interpretację m.in. regulacji z art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 27 ust. 4 u.z.p.d., naruszyły zasadę legalizmu w postępowaniu podatkowym, gdyż wydały rozstrzygnięcie w oparciu o własną - oderwaną od literalnego brzmienia - interpretację, a nie rzeczywistą treść tych przepisów;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i § 2 O.p. poprzez brak wyjaśnienia zasadności zastosowania wobec Strony Skarżącej regulacji przewidzianej w art. 40 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.p.d., tj. wskazania jaki wpływ na wysokość opodatkowania ma wykonywanie przez Stronę Skarżącą pracy w większej ilości godzin niż zadeklarowane, podczas gdy wobec niej ma już zastosowanie najwyższa stawka karty podatkowej przewidziana dla lekarzy pracujących ponad 96 godzin miesięcznie. W ocenie Strony Skarżącej warunkiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia przesłanek mających wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. W zaistniałym stanie faktycznym, mimo wyraźnego sygnalizowania przez Stronę potrzeby wyjaśnienia jej przesłanek zastosowania wobec niej art. 40 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.p.d. nie uzyskała ona na żadnym etapie postępowania (zarówno administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego) odpowiedzi, w jaki sposób zmiana ilości przepracowanych przez nią godzin wpływa na wysokość opodatkowania w formie karty podatkowej, w sytuacji gdy aktualnie płaci podatek według najwyższej przewidzianej stawki;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wydanie decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej na rok 2021 pomimo braku zaistnienia przesłanek zawartych w tym artykule, tj. niezawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego w terminie o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej było zgodne z prawem, podczas gdy mimo wystąpienia zmian w działalności Strony Skarżącej polegających na zwiększeniu ilości przepracowanych przez nią godzin w stosunku do ilości zadeklarowanej, zwiększenie to nie miało wpływu na zwiększenie rozmiaru prowadzonej działalności, ani też na podwyższenie wysokości podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej, ponieważ wobec Strony Skarżącej organ podatkowy wydając decyzję o opodatkowaniu w formie karty podatkowej ustalił najwyższą, określoną w załączniku nr 3 do u.z.p.d. "Tabela miesięcznych stawek podatku dochodowego w formie karty podatkowej (w złotych)" stawkę przewidzianą dla lekarzy pracujących ponad 96 godzin w miesiącu;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 lit b) u.z.p.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorca wykonujący wolny zawód lekarza ma obowiązek poinformowania organu podatkowego o zwiększonej ilości przepracowanych miesięcznie godzin, gdyż ma to wpływ na wysokość opodatkowania kartą podatkową, podczas gdy w ocenie Strony Skarżącej w przypadku zastosowania wobec niej najwyższego, wynikającego z ustawy progu karty podatkowej nie miała ona obowiązku informowania organu podatkowego, ponieważ zwiększenie ilości przepracowanych godzin nie miało wpływu na wysokość podatku;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a w zw. z art. art. 27 ust. 4 u.z.p.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ podatkowy ma obowiązek każdorazowo podwyższać lub obniżać stawki karty podatkowej, podczas gdy taka wykładnia art. 27 ust. 4 u.z.p.d. jest sprzeczna z literalnym brzemieniem przepisu, który wyraźnie wskazuje, że "stawki mogą zostać podwyższone lub obniżone". W ocenie Strony Skarżącej taka dowolna interpretacja tej normy w rzeczywistości z góry skazuje podatnika na podwyższenie jego obciążeń względem Skarbu Państwa i wprowadza iluzoryczność tzw. uznania administracyjnego.
2.2. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.3. W odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, pełnomocnik strony skarżącej wskazał, ze wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku.
2.4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocniczka organu wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna, dlatego została oddalona.
3.2. Biorąc pod uwagę sposób, w jaki został uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając wyłącznie nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest bowiem granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Innymi słowy, wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 P.p.s.a.). Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza, że sąd ten – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia.
Ponadto zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wywiedzionej od wyroku sądu pierwszej instancji, ale również szczegółowo je uzasadnić. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zatem zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie błędnego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom postępowania wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
3.3. Powyższe wyjaśnienia są o tyle istotne, że uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. pełnomocnik strony skarżącej przedstawił jedynie ogólnikowe rozważania, które mogłyby poprzedzić właściwą argumentację w jakiejkolwiek sprawie. Nie skonfrontował ich jednak z motywami wyroku Sądu pierwszej instancji. Innymi słowy, nie wyjaśnił na czym konkretnie miałoby polegać uchybienie temu przepisowi. W konsekwencji, mając na względzie treść art 183 § 1 oraz art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw, aby poddać ten zarzut merytorycznej ocenie.
W przypadku zaś kolejnego z zarzutów, tj. naruszenia art. 120 O.p. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 27 ust. 4 u.z.p.d., nie podlega on rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ nie został on uzasadniony. Artykuł 120 O.p. został jedynie marginalnie wspomniany na stronie 15 skargi kasacyjnej i to w kontekście naruszenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów, czyli art. 121 tej ustawy.
3.4. W pozostałym zakresie, pomimo swojej różnorodności, zarzuty skargi kasacyjnej skoncentrowały się na próbie wykazania, że różnica w ilości godzin faktycznie przepracowanych przez Skarżącego, a tą, którą wskazał on we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, jak również fakt niepowiadomienia o tej zmianie właściwego organu - nie mogły skutkować wygaszeniem na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d. decyzji, o której jest mowa w art. 30 ust. 1 tej ustawy. Organ zastosował bowiem najwyższy wymiar podatku, zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy. Równocześnie przyjęcie przez organy, że Skarżący powinien był na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.p.d. informować o zmianie ilości przepracowanych godzin jest wynikiem dowolnej interpretacji tego przepisu.
Przypomnieć zatem należy pokrótce, że zgodnie ze stanem faktycznym sprawy – którego strona skarżąca nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego – Skarżący, jako lekarz, zadeklarował wykonywanie swojego zawodu przez 160 godzin w miesiącu. Na tej podstawie decyzją z 10 marca 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. ustalił Skarżącemu miesięczną stawkę zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej na podstawie art. 27 ust. 4 u.z.p.d., zwiększając ją o 30%. Organ przyjął bowiem, że zastosowanie podstawowej stawki przewidzianej w tabeli stawek (załącznik nr 3, część VIII, pkt 1) dla lekarza, który świadczy swoje usługi w wymiarze powyżej 96 godzin miesięcznie, byłoby w oczywisty sposób nieodpowiednie.
Bezspornym jest również, że w styczniu 2021 roku Skarżący przepracował 277 godzin i 40 minut, w lutym 2021 r. - 244 godziny i 50 minut, w marcu 2021 r. - 332 godziny i 20 minut, w kwietniu 2021 r. - 281 godzin i 25 minut, w maju 2021 r. - 283 godziny i 50 minut, w czerwcu 2021 r. - 207 godzin i 35 minut, w lipcu 2021 r. - 165 godzin i 40 minut, w sierpniu 2021 r. - 180 godzin i 45 minut.
W tym stanie rzeczy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. przyjął, że Skarżący nie wypełnił obowiązku poinformowania go o zmianie polegającej na zwiększeniu liczby godzin przeznaczonych na świadczenie usług w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego (art 36 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.p.d.). Równocześnie, zdaniem organu, zmiana ta miała wpływ na podwyższenie wysokości podatku w rozumieniu art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d. Skoro stawka podatkowa zależna jest od ilości godzin zadeklarowanych we wniosku, a w przypadku zwiększenia liczby godzin może ona zostać zwiększona o 50% – tak znaczna różnica powinna prowadzić do podwyższenia tej stawki na zasadach określonych w art. 27 ust. 4 u.z.p.d. Podobne stanowisko zajął organ drugiej instancji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w kontrolowanym wyroku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, znajduje ono oparcie w prawidłowej wykładni przywołanych przepisów.
Przede wszystkim, łączne odczytanie art. 27 ust. 4, art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d. wyraźnie wskazuje, że istnieje zależność pomiędzy stawką podatkową, liczbą godzin zadeklarowanych, a liczbą godzin faktycznie przepracowanych przez podatnika. Pierwszy z tych przepisów przewiduje bowiem, poprzez odwołanie do tabel stawek, że wysokość stawki zależna jest od liczby godzin przeznaczonych miesięcznie na wykonywanie zawodu. W załączniku nr 3 do ustawy, część VIII, ustawodawca przewidział bowiem trzy stawki, przyporządkowując je różnym zakresom godzin, które miałby przepracować podatnik. Podkreślić należy, że ostatnia z tych stawek dotyczy świadczenia usług w wymiarze powyżej 96 godzin. Tym samym, skoro zasadniczym kryterium decydującym o wysokości stawek jest ilość godzin przeznaczonych na świadczenie usług, w przypadku gdy ich liczba zadeklarowana przez podatnika znacznie przewyższa 96 godzin – organ może zwiększyć tę stawkę do 50%. W kontekście art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.p.d. powyższe oznacza, że podatnik powinien każdorazowo zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o faktycznej zmianie liczby tych godzin – o ile mają one wpływ na wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej. W przypadku zaś, gdy organ uzna, że zmiana, o której nie został powiadomiony, powinna mieć wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego, wydaje on decyzję o wygaśnięciu decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej (art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d.).
3.5. Jednak również w tym zakresie trudno jest odnaleźć w motywach skargi kasacyjnej argumentację, która w adekwatny do sformułowanych w niej zarzutów, podważałaby ocenę zawartą w kontrolowanym wyroku.
Podążając za tokiem wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że pełnomocnik strony nie potrafi rozgraniczyć zarzutów o charakterze procesowym od tych, które mają charakter materialny. W konsekwencji całość uzasadnienia jest niespójna i wskazuje, że jej zasadniczy trzon oparty jest na założeniu, iż zmiana liczby godzin usług świadczonych przez Skarżącego nie mogła mieć wpływu na zwiększenie stawki podatkowej, skoro zastosowano wobec niego najwyższy próg podatkowy.
W tym względzie – biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej wykładnię odpowiednich przepisów – nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że skoro organ zastosował najwyższy z progów stawki podatkowej przewidzianej we właściwej tabeli, zmiana liczby godzin świadczenia usług nie mogła wpłynąć na wysokość podatku. Artykuł 27 ust. 4 u.z.p.d. wyraźnie bowiem stanowi, że stawka podatku może zostać podwyższona o 50%, jeżeli jest ona w oczywisty sposób nieodpowiednia. O nieodpowiedniości zaś świadczyć może różnica pomiędzy zadeklarowaną liczbą godzin, a wskazaną w tabeli liczbą 96 godzin. Chcąc podważyć powyższe rozumienie przepisów ustawy, strona powinna była przedstawić rzeczową argumentację, zamiast tego wielokrotnie powtarza, że rozstrzygnięcie organu zostało oparte na ich "dowolnej interpretacji". Przewidzianego przez stronę skutku nie może także spowodować powtarzanie, że organy działały kierując się celami fiskalnymi.
Ponadto stwierdzenie strony o zastosowaniu względem niej najwyższego progu podatkowego jest chybione. Przede wszystkim, pełnomocnik strony zdaje się nie dostrzegać, że w art. 30 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d. mowa jest o okolicznościach, które mają wpływ na wysokość (podwyższenie) podatku dochodowego, a nie zmianie "progu podatkowego". Równocześnie art. 27 ust. 4 u.z.p.d. przewiduje, że w graniach danego "progu", stawki podatkowe mogą uleć podwyższeniu – a co za tym idzie zmianie ulega wysokość samego podatku.
Dalej pełnomocnik strony zwrócił uwagę, że o ile w art. 27 ust. 4 u.z.p.d. mowa jest o tym, iż stawki "mogą" zostać podwyższone o 50%, tak w art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) tej ustawy posłużono się zwrotem ",mają wpływ". Rozróżnienie to jednak zostało w niezrozumiały sposób powiązane z treścią art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a następnie rozszerzone o wywody dotyczące uznania administracyjnego. Rzecz bowiem w tym, że adresatami art. 174 pkt 2 P.p.s.a. są strony, które wnoszą skargę kasacyjną, jak również Naczelny Sąd Administracyjny, który weryfikuje jej trafność na podstawie kryteriów określnych w tym przepisie. Nie można zatem jego brzmienia logicznie powiązać z fakultatywnością podwyższenia stawki podatkowej na podstawie art. 27 ust. 4 u.z.p.d.
Nawet jednak odczytując tę cześć argumentacji, jako próbę wykazania, że wydanie decyzji, o której jest mowa w art. 40 ust. 1 pkt 3 u.z.p.d., dotyczy tylko takich okoliczności, które skutkują zmianą wysokości podatku, podczas gdy zmiana stawki na zasadach określonych w art. 27 ust. 4 tej ustawy ma charakter uznaniowy, czyli niekoniecznie prowadzi do zmiany wysokości podatku – nie można przyznać racji stronie skarżącej. Z przedstawionych już wcześniej względów, zmiana liczby godzin świadczonych usług ma wpływ na podwyższenie podatku dochodowego w formie karty podatkowej. Inną rzeczą jest jednak to, czy organ działając w granicach uznania administracyjnego kwotę tę zwiększy.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega przy tym praktyczne problemy z wykonaniem obowiązku informacyjnego, w sytuacji gdy Skarżący – jak twierdzi strona – jako [...] był w czasie pandemii Covid-19 obciążony znaczną ilością pracy. Okoliczność ta nie dowodzi jednak błędu w wykładni przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
3.6. W pozostałym zakresie argumentacja pełnomocnika strony skarżącej dotyczy naruszenia art. 121 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 3 i art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.p.d. Uchybienie temu przepisowi miało polegać na niedostatecznym wyjaśnieniu, dlaczego zmiana ilości przepracowanych przez Skarżącego ilości godzin miała wpływ na wysokość opodatkowania.
Zarzut ten chybiony jest w dwójnasób. Po pierwsze, w tej części, w której pełnomocnik strony naruszenie art. 121 O.p. przypisuje bezpośrednio Sądowi pierwszej instancji, jest on o tyle bezzasadny, że przepis ten adresowany jest do organów, a nie sądów administracyjnych. Ze swej istoty nie wytycza on zatem ram, w których sądy administracyjny mają obowiązek przedstawiać racje, którymi kierowały się w trakcie kontroli aktów administracyjnych. Po wtóre, w tym zakresie, w którym zarzut ten powiązany został z niewystarczająco jasnym uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, należy zwrócić uwagę, że przywołanie przepisu, który ustanawia jedną z ogólnych zasad Ordynacji podatkowej, jako jedynej podstawy kasacyjnej, bez równoczesnego wskazania na naruszenie tych przepisów, które zasady te konkretyzują – nie mogło odnieść oczekiwanych przez stronę skutków. Biorąc pod uwagę towarzyszącą temu zarzutowi argumentację, pełnomocnik strony powinien był powiązać go z naruszeniem chociażby art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., czego jednak nie uczynił.
3.7. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 209 P.p.s.a. w zw. z art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI