II FSK 1306/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-03
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowydywidendaumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniarezydencja podatkowapłatnik podatkukontrola sądowauzasadnienie wyrokuprawo procesowe administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe w zakresie oceny zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i przepisów krajowych dotyczących podatku od dywidend.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od dywidendy wypłaconej przez polską spółkę "B." na rzecz holenderskiej spółki "B Holdings". Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów podatkowych, uznając, że nie zastosowano właściwie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie wyjaśniało kluczowych kwestii prawnych ani faktycznych, w tym statusu "B Holdings" jako właściciela dywidendy i wpływu przepisów krajowych.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, który uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą określenia płatnikowi zaległości podatkowej z tytułu niepobranego zryczałtowanego podatku od dywidendy wypłaconej przez spółkę "B." sp. z o.o. w W. na rzecz holenderskiej spółki "B Holdings". WSA uznał, że decyzja organów podatkowych została wydana z naruszeniem prawa, wskazując na niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.) oraz art. 10 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Holandią. Sąd argumentował, że umowa ta wymaga, aby odbiorca dywidendy był jej właścicielem, a brak certyfikatu rezydencji i informacji od holenderskich organów podatkowych uniemożliwiał ustalenie tego faktu. Dyrektor Izby Skarbowej w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania (art. 141 par. 4 P.p.s.a.) poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, które nie odnosiło się do wszystkich zarzutów i argumentów, a także naruszenie prawa materialnego (art. 10 umowy PL-NL i art. 22, 26 u.p.d.o.p.). Podkreślono, że obowiązek posiadania certyfikatu rezydencji wprowadzono dopiero od 2001 r., a dywidenda została wypłacona w 1999 r. NSA uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Stwierdził, że WSA naruszył art. 141 par. 4 P.p.s.a., ponieważ uzasadnienie wyroku nie zawierało wszystkich wymaganych elementów, nie ustosunkowało się do istotnych kwestii spornych podniesionych przez strony, a tym samym nie wyjaśniło podstawy prawnej rozstrzygnięcia. NSA wskazał, że WSA nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął, że "B Holdings" nie jest właścicielem dywidendy, co było kluczowe dla zastosowania przepisów umowy i ustawy krajowej. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się również do wpływu ewentualnego opodatkowania lub zwolnienia dywidendy w Holandii na obowiązek poboru podatku w Polsce. W związku z powyższymi wadami uzasadnienia, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Brak tych elementów stanowi naruszenie art. 141 par. 4 P.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie ustosunkował się do wszystkich istotnych kwestii spornych i argumentów, co uniemożliwiło poznanie motywów rozstrzygnięcia i stanowiło naruszenie art. 141 par. 4 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku art. 10 § 2-3

Przepis ten reguluje opodatkowanie dywidend i uzależnia zastosowanie obniżonej stawki lub zwolnienia od tego, czy odbiorca dywidendy jest jej właścicielem. Sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco.

u.p.d.o.p. art. 22 § 1-2

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten określa stawkę podatku dochodowego od dywidend dla podatników niemających siedziby w RP. Jego zastosowanie zależy od postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

u.p.d.o.p. art. 26 § 1-3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten dotyczy obowiązku poboru podatku przez płatnika. Wskazano, że obowiązek uzyskania certyfikatu rezydencji wprowadzono od 1 stycznia 2001 r.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie wyroku WSA nastąpiło z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Umowa obowiązywała do 31 grudnia 2003 r. i przewidywała opodatkowanie dywidend w państwie rezydencji odbiorcy, pod pewnymi warunkami.

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu art. 27

Wspomniana w kontekście możliwości wystąpienia o informacje od holenderskich organów podatkowych, jednak NSA uznał to za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA naruszył art. 141 par. 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, które nie zawierało wszystkich wymaganych elementów i nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia. WSA nie zbadał wystarczająco kwestii, czy holenderska spółka "B Holdings" była właścicielem dywidendy, co było kluczowe dla zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i przepisów krajowych. Obowiązek posiadania certyfikatu rezydencji został wprowadzony po dacie wypłaty dywidendy, co czyni zarzut jego braku nieuzasadnionym w kontekście przepisów obowiązujących w tamtym czasie.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki "B." sp. z o.o. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, które zostały odrzucone przez NSA w kontekście wadliwości wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

Sposób w jaki Sąd dokonuje kontroli, prowadzący do akceptacji lub zanegowania ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy podatkowe, wpływa w dalszej kolejności na prawidłowość oceny stosowania przez te organy prawa materialnego. Zanim nie zbada się zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, które dotyczą naruszenia przez sąd I instancji dyspozycji art. 141 par. 4, a następnie nie oceni się ich, przez pryzmat przepisu art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przedwczesne jest rozpatrywanie skargi kasacyjnej opartej na zarzucie błędnego zastosowania norm prawa materialnego.

Skład orzekający

Andrzej Błesiński

członek

Antoni Hanusz

przewodniczący-sprawozdawca

Edyta Anyżewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego, wymogi stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, kwestia ustalenia właściciela dywidendy i znaczenie certyfikatu rezydencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z dywidendami i umową polsko-holenderską, ale zasady dotyczące uzasadnienia i stosowania prawa materialnego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii interpretacji umów podatkowych i wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA uniemożliwiło kontrolę stosowania prawa podatkowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1306/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Błesiński
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Edyta Anyżewska
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Po 190/03 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-04-14
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1981 nr 31 poz. 168
art. 10 ust. 1-2
Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Warszawie dnia 20 września 1979 r.
Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654
art. 26
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Tezy
1. Sposób w jaki Sąd dokonuje kontroli, prowadzący do akceptacji lub zanegowania ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy podatkowe, wpływa w dalszej kolejności na prawidłowość oceny stosowania przez te organy prawa materialnego. Tryb postępowania Sądu ma więc znaczenie dla formułowania wniosków końcowych, a także ich zakresu, a co za tym idzie rzutuje na całą treść orzeczenia i zastosowania środków przewidzianych w art. 145 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
2. Zanim nie zbada się zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, które dotyczą naruszenia przez sąd I instancji dyspozycji art. 141 par. 4, a następnie nie oceni się ich, przez pryzmat przepisu art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przedwczesne jest rozpatrywanie skargi kasacyjnej opartej na zarzucie błędnego zastosowania norm prawa materialnego, umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Polskiej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylenia się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, z dnia 20 września 1979 r. /Dz.U. 1981 nr 31 poz. 168/.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 3 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2005 r. I SA/Po 190/03 w sprawie ze skargi "B." sp. z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 19 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie określenia płatnikowi zaległości podatkowej z tytułu nie pobranego zryczałtowanego podatku od dywidendy za 1999 r. - uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu; (...).
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie I SA/Po 190/03, uchylił zaskarżoną przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "B." z siedzibą w W. decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 19 grudnia 2002 r. w przedmiocie określenia płatnikowi zaległości podatkowej z tytułu nie pobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidendy za rok 1999 oraz wstrzymał wykonanie tego rozstrzygnięcia do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 13 września 2002 r., w której określono spółce jako płatnikowi zobowiązanie i zaległość z tytułu niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidendy wypłaconej na rzecz osoby zagranicznej oraz odsetki za zwłokę od powstałej z tego tytułu zaległości. Organy podatkowe wydały zaskarżone rozstrzygnięcia na podstawie następującego stanu faktycznego. W dniu 27 lipca 1998 r. zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "B." /poprzednio występującej pod firmą "CPC"/, podjął uchwałę o wyrażeniu zgody na zbycie udziałów tej spółki posiadanych przez spółkę "B-E. Ltd." z siedzibą w USA oraz przez spółkę "BF Inc." na rzecz "B Holdings" z siedzibą w Holandii.
Organy podatkowe ustaliły również, że spółka "BF Inc." udziałowcem skarżącej spółki została w dniu 26 maja 1999 r., a spółka "B Holdings" w dniu 1 sierpnia 1999 r. Natomiast w dniu 31 marca 1999 r. Zgromadzenie Wspólników spółki "B." podjęło uchwałę o rozliczeniu wypracowanego zysku za okres od 1 października 1997 r. do 30 września 1998 r. na wypłatę dywidendy udziałowcom aktualnym na dzień jej wypłaty, proporcjonalnie do posiadanych udziałów, w terminie 60 dni od daty podjęcia uchwały. W ocenie organów podatkowych, w dniu podjęcia uchwały udziałowcem skarżącej spółki, a tym samym właścicielem jej udziałów uprawnionym do dywidendy, była spółka "B-E. Ltd" z siedzibą w USA. Natomiast spółka "B Holdings" z siedzibą w Holandii, której wypłacono dywidendę, była w opinii organów, jedynie jej odbiorcą.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zastosowały art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654/. Stosownie do tego przepisu podatek dochodowy od dochodów z dywidend podatników nie mających na terytorium RP siedziby ani zarządu wynosi 20 procent uzyskanego przychodu. Podatek ten powinien był być pobrany przez skarżącą spółkę oraz wpłacony na konto właściwego urzędu podatkowego wraz ze złożeniem stosownej deklaracji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w zaskarżonym wyroku uznał, iż decyzja Izby Skarbowej w P. z dnia 19 grudnia 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa. Sąd w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przytoczył przepis art. 22 ust. 2 ustawy podatkowej oraz stwierdził, że ma on zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy umowa zawarta z krajem miejsca siedziby lub zarządu podatnika na rzecz którego wypłacana jest dywidenda nie reguluje kwestii wymienionych w tym przepisie w odmienny sposób. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał też na przepis art. 10 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Polskiej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylenia się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, z dnia 20 września 1979 r. /Dz.U. 1981 nr 31 poz. 168/. Treść tego przepisu, w ocenie Sądu, świadczy o braku przyzwolenia obu umawiających się państw na opodatkowanie wypłacanych dywidend wyłącznie w jednym z tych państw. Przepis ten także, w ustępie 2 i 3 uzależnia zastosowanie obniżonej stawki albo zwolnienie podatkowe od wypłaconej spółce zagranicznej dywidendy w zależności od tego, czy odbiorca dywidendy jest jej właścicielem.
Wskazując na powyższe przepisy Wojewódzki Sąd Administracyjny argumentował, iż w zebranym przez organy podatkowe materiale dowodowym rozpoznawanej sprawy, brak jest jakichkolwiek informacji oraz ustaleń czy wydane zostało polsko - holenderskie postanowienie w zakresie rozliczeń podatkowych oraz jaka jest jego treść. W aktach podatkowych sprawy brakuje także, w opinii Sądu, certyfikatu rezydencji spółki "B Holdings" wydanego przez holenderskie władze podatkowe. Brak ten powoduje, jak stwierdził Sąd, brak podstaw do zaliczenia tego podmiotu jako rezydenta holenderskiego, do którego mają zastosowanie art. 10 wskazanej powyżej umowy o zapobieżeniu podwójnego opodatkowania z dnia 20 września 1979 roku. Sąd wskazał także, że Izba Skarbowa w P. powinna wystąpić do stosownych holenderskich organów podatkowych o udzielenie informacji o sposobie opodatkowania otrzymanej przez "B Holdings" w dniu 3 września 1999 roku dywidendy od skarżącej spółki.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Skarbowej w P. zaskarżył wskazany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w całości. Orzeczeniu temu zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 par. 4 tej ustawy. Do naruszenia tego dojść miało w wyniku pominięcia przez skład orzekający oraz nieustosunkowanie się do argumentów Dyrektora Izby Skarbowej w P. zawartych w odpowiedzi na skargę z dnia 17 kwietnia 2003 r. i pismach procesowych organu. Brak ten czyni, w opinii autora skargi kasacyjnej niemożliwym zastosowanie się do treści zaskarżonego wyroku przez organy podatkowe. Brak właściwego uzasadnienia niweczy też prawo strony do skutecznego zaskarżenia tego rozstrzygnięcia skargą kasacyjną.
W ramach zaś podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 10 ust. 2 i 3 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Polskiej Ludowej, a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylenia się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, z dnia 20 września 1979 r. /Dz.U. 1981 nr 31 poz. 168/. Przepis ten nie ma, w ocenie autora skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Należało natomiast zastosować art. 22 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych. Dyrektor Izby Skarbowej w P. zarzucił także zaskarżonemu wyrokowi na naruszenie poprzez błędne zastosowanie art. 10 Konwencji z dnia 3 lutego 2002 r. między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylenia się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku /Dz.U. 2003 nr 216 poz. 2120/. Wskazano, iż przepis ten obowiązuje od dnia 1 stycznia 2004 roku i wobec tego nie mógł mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wskazano bowiem, że obowiązek uzyskania certyfikatu rezydencji wprowadzono dopiero od dnia 1 stycznia 2001 r. Tym samym, uzyskanie w rozpoznawanej sprawie tego dokumentu nie było możliwe.
Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o oddalenie skargi lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W skardze kasacyjnej zawarto też wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w wyroku. Podniósł, iż stosownie do art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek w uzasadnieniu rozstrzygnięcia dokonać oceny wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w skardze na decyzję organu podatkowego oraz argumentów organów podatkowych podnoszonych na poparcie swojego stanowiska w sprawie. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P. uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia tych wymogów. Argumentowano, że w uzasadnieniu Sąd nie zajął stanowiska w istotnej dla rozwiązania w sprawie kwestii, to jest ewentualnego błędnego zastosowania oraz niewłaściwej wykładni zastosowanych przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa. Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła także Sądowi brak wskazania przesłanek, jakimi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy. Sąd w ocenie autora skargi kasacyjnej nie wyjaśnił również kwestii, który z podmiotów umowy zbycia udziałów występował w roli "beneficial owner" oraz jakie regulacje prawne miały zastosowanie w sprawie. Sąd również błędnie nie wskazał w jaki sposób rozumie to pojęcie, a więc nie dokonał wykładni art. 10 ust. 2 i 3 umowy o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu i majątku umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii.
Odnosząc się zaś do wskazanego w uzasadnieniu wyroku braku certyfikatu rezydencji spółki "B Holdings", Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że mające kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy zdarzenie prawne, jakim jest dokonanie wypłaty dywidendy w dniu 3 września 1999 r. miało miejsce przed dniem 1 stycznia 2001 r. Dopiero zaś w tym dniu wprowadzono bowiem obowiązek posiadania certyfikatu rezydencji. Sąd więc, zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszył art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez uznanie, że w rozpoznawanej sprawie spółka holenderska powinna posiadać certyfikat rezydencji. W dalszej części skargi kasacyjnej jej autor argumentował, iż uzyskanie informacji od organów podatkowych Holandii w zakresie spełnienia obowiązku podatkowego przez spółkę "B Holdings", do czego zobowiązał organy podatkowe Sąd, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie zgodził się także ze stanowiskiem Sądu, stosownie do którego w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 10 umowy polsko - holenderskiej w sytuacji, gdy Sąd nie dokonał ich wykładni. W ocenie autora skargi kasacyjnej bowiem, aby powołany przepis zastosować, należałoby wykazać, że spółka "B Holdings" będąca odbiorcą dywidendy jest również jej właścicielem. Tymczasem stosownie do ustaleń faktycznych rozpoznawanej sprawy, z chwilą podjęcia uchwały Zgromadzenia Wspólników "B." Sp. z o.o. w dniu 31 marca 1999 r., właścicielem udziałów tej spółki i tym samym uprawnionym do dywidendy była spółka "B-E. Ltd." z siedzibą w USA. Spółka ta posiadała także prawo własności przedmiotowej dywidendy. Natomiast spółka "B Holdings" z siedzibą w Holandii była jedynie jej odbiorcą. Prowadzić to miało w ocenie autora skargi kasacyjnej do wniosku, iż dokonanie wypłaty dywidendy na rzecz "B Holdings" nie mógł prowadzić do uchylenia obowiązku potrącenia w momencie wypłaty przez "B." Sp. z o.o. podatku od dywidendy. W rozpoznanej sprawie nie ma bowiem zastosowania umowa zapobieżeniu uchylenia się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 20 września 1979 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka "B." wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. W ocenie strony skarżącej skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Wnoszący skargę kasacyjną w zarzutach zwraca uwagę na naruszenie zaskarżonym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak norm regulujących postępowanie. W pierwszej kolejności należy jednak rozpatrzyć zarzuty dotyczące naruszenia przez ten Sąd przepisów postępowania. Ich rozpatrzenie poprzedzać musi rozpoznanie zarzutów dotyczących uchybienia przez Sąd normom prawa materialnego podczas kontroli działalności organów podatkowych. Sposób w jaki Sąd dokonuje tej kontroli, prowadzący do akceptacji lub zanegowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, wpływa w dalszej kolejności na prawidłowość oceny stosowania przez te organy prawa materialnego. Tryb postępowania Sądu ma więc znaczenie dla formułowania wniosków końcowych, a także ich zakresu, a co za tym idzie rzutuje na całą treść orzeczenia i zastosowania środków przewidzianych w art. 145 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola legalności działalności administracji publicznej dokonywana przez sądy administracyjne przebiegać zatem musi w trybie sformalizowanego postępowania o charakterze procesowym wyznaczonego normami tej ustawy.
Z tego względu zanim nie zbada się w niniejszej sprawie zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, które dotyczą naruszenia przez sąd I instancji dyspozycji art. 141 par. 4, a następnie nie oceni się ich, przez pryzmat przepisu art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przedwczesne jest rozpatrywanie skargi kasacyjnej opartej na zarzucie błędnego zastosowania norm prawa materialnego, to jest art. 10 ust. 2 i 3 umowy między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, oraz błędnej wykładni prawa materialnego, a mianowicie art. 22 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Rozpatrując zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić należy, iż analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż jest on uzasadniony. Sąd nie zastosował się bowiem w pełni do dyspozycji art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich tych elementów. Mimo tego, iż strona skarżąca podnosiła w piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2003 r. zawierającym odpowiedź na skargę kwestie sporne Sąd nie ustosunkował się do nich w sposób pozwalający poznać motywy rozstrzygnięcia. Oznacza to, że Sąd nie wyjaśnił podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia.
Przyjmując za bezsporne, iż spółka "B." z siedzibą w W. wypłaciła w dniu 3 września 1999 r. na rzecz "B Holdings" z siedzibą w Holandii dywidendę za rok obrotowy obejmujący okres od dnia 1 października 1997 r. do dnia 30 września 1998 r., przedmiotem sporu sądowego stało się nie pobranie przez spółkę wypłacającą dywidendę zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych. Rozstrzygając ten spór sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powinien zatem uwzględnić, iż umowa z dnia 20 września 1979 r. między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku obowiązująca do dnia 31 grudnia 2003 r., przewidywała opodatkowanie dywidend w państwie rezydencji odbiorcy, jeżeli właścicielem wypłaconej dywidendy jest spółka rozporządzająca przynajmniej 25 procent kapitału spółki wypłacającej dywidendę.
Sąd w swym uzasadnieniu nie odniósł się jednak do istoty sporu. Nie wyjaśnił bowiem na jakiej podstawie przyjął podczas orzekania, że firma "B Holdings" z siedzibą w Holandii nie wypełnia jednego z dwóch warunków, o jakich mowa w art. 10 ust. 3 powoływanej umowy, to znaczy nie jest właścicielem wypłaconej dywidendy. Przyjęcie takiego stanu rzeczy nie zostało poparte wyczerpującą i klarowną argumentacją. Tymczasem od spełnienia obu tych warunków prawodawca uzależnił odpowiednie zastosowanie norm art. 22 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to jest obowiązek pobrania zaliczki na podatek dochodowy przez płatnika w formie zryczałtowanej lub odstąpienie od tego obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił co prawda uwagę, iż termin odbiorca będący właścicielem dywidendy nie jest w powoływanej umowie bliżej sprecyzowany i jest wieloznaczny, nie wskazał on jednak jak go należy rozumieć, aby dokonać właściwego rozstrzygnięcia w analizowanym stanie faktycznym. Mimo tego Sąd przyjął, iż firma "B Holdings" z siedzibą w Holandii właścicielem dywidendy nie jest. Bez znaczenia dla tego rodzaju ustaleń jest natomiast brak certyfikatu rezydencji, gdyż obowiązek posiadania tego certyfikatu został wprowadzony od dnia 1 stycznia 2001 r., to jest z datą wejścia w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Poza brakiem wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawiera wskazań mających znaczenie z punktu widzenia istoty dalszego postępowania. Nie można bowiem za takie uznać, na gruncie zaistniałego sporu, wskazanie na konieczność zwrócenia się przez organy podatkowe na podstawie art. 27 Konwencji z dnia 13 lutego 2002 r. pomiędzy Rzeczpospolita Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu /Dz.U. 2003 nr 216 poz. 2120/ o udzielenie informacji o sposobie opodatkowania otrzymanej w dniu 3 września 1999 r. od spółki "B." z siedzibą w W. dywidendy albo o podstawach prawnych zwolnienia od opodatkowania tego podmiotu. Sąd nie wyjaśnił bowiem jaki wpływ będzie miał fakt opodatkowania lub zwolnienia z podatku firmy "B Holdings" z siedzibą w Holandii na zastosowanie norm prawa krajowego, to jest art. 22 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Sąd nie wykazał by zdarzenia te skutkowały obowiązkiem pobrania zaliczki na podatek dochodowy przez płatnika lub rezygnacji z tego obowiązku.
Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia powinien więc wyjaśnić wszystkie kwestie, które mają wpływ na podstawę prawną rozstrzyganego sporu. Uchylając zaskarżone decyzje podatkowe sąd I instancji powinien także odnieść się do argumentów zawartych w skardze spółki "B." z siedzibą w W. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 19 grudnia 2002 r. Ma to istotne znaczenie dla pełnego uzasadnienia zajętego przez Sąd stanowiska w niniejszej sprawie. Potwierdza to treść skargi kasacyjnej dyrektora Izby Skarbowej w P.
Natomiast uzasadnienie nie zawierające wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz pozbawione przekonywujących, co do ich celu, wskazań w przedmiocie ponowne postępowania uniemożliwia organom podatkowym prawidłowe rozpatrzenie sprawy. Uzasadnienie takie pozbawia również Naczelny Sąd Administracyjny możliwości skontrolowania prawidłowości przyjęcia przez sąd I instancji interpretacji norm prawa materialnego, to jest art. 22 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 10 ust. 3 umowy z dnia 20 września 1979 r. między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Holandii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, a więc rozpatrzenia zarzutów skargi kasacyjnej w tym zakresie.
Mając zatem powyższe na względzie, na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI