II FSK 129/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. L. od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę podatnika na decyzję Szefa KAS w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w PIT za 2016 r. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1, 141 § 4, 135, 133 § 1 P.p.s.a., oraz przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ustawy nowelizującej w zw. z art. 119a-119f O.p. i art. 2 Konstytucji RP. Głównym zarzutem było błędne zastosowanie przepisów o unikaniu opodatkowania (GAAR) do czynności dokonanych przed wejściem w życie tych przepisów, co zdaniem skarżącego stanowiło naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na liczne uchybienia formalne w jej redakcji i uzasadnieniu. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym i wymaga precyzyjnego formułowania zarzutów oraz ich uzasadnienia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów materialnych, NSA uznał, że przepisy GAAR mogą mieć zastosowanie retrospektywne do korzyści podatkowych uzyskanych po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, nawet jeśli czynności je generujące miały miejsce wcześniej. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Dyrektywy ATAD, podkreślając potrzebę zwalczania agresywnej optymalizacji podatkowej i ochrony interesu publicznego. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób konkretne przepisy zostały naruszone i jaki miało to wpływ na wynik sprawy, a także nie sprecyzował, jakie konkretnie interpretacje indywidualne miałyby mieć znaczenie dla sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania klauzuli GAAR do czynności sprzed wejścia w życie przepisów, gdy korzyść podatkowa powstała po tej dacie. Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów intertemporalnych w kontekście klauzuli GAAR. Wymogi formalne skargi kasacyjnej są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania (klauzula GAAR) mogą być stosowane do czynności dokonanych przed wejściem w życie tych przepisów, jeśli korzyść podatkowa została uzyskana po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania mogą mieć zastosowanie retrospektywne do korzyści podatkowych uzyskanych po dacie wejścia w życie tych przepisów, nawet jeśli czynności je generujące miały miejsce wcześniej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że stosowanie klauzuli GAAR do korzyści podatkowych uzyskanych po wejściu w życie przepisów, mimo że czynności miały miejsce wcześniej, nie jest działaniem wstecznym (retroaktywnym), lecz retrospektywnym. Jest to uzasadnione interesem publicznym, potrzebą zwalczania agresywnej optymalizacji podatkowej oraz zobowiązaniami międzynarodowymi, w tym wynikającymi z prawa UE.
Czy skarga kasacyjna została sporządzona zgodnie z wymogami formalnymi, w szczególności w zakresie precyzyjnego formułowania zarzutów i ich uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna zawierała liczne uchybienia formalne, w tym nieprecyzyjne sformułowanie zarzutów, brak powiązania ich z konkretnymi przepisami, a także nieodpowiednie uzasadnienie wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym i wymaga od profesjonalnego pełnomocnika precyzji w formułowaniu zarzutów, ich uzasadnianiu oraz wykazywaniu związku przyczynowego między uchybieniem a wynikiem sprawy. Wiele zarzutów było niejasnych, niepoprawnie powiązanych z przepisami lub nie zostało wystarczająco uzasadnionych.
Przepisy (33)
Główne
O.p. art. 119a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119f § 1
Ordynacja podatkowa
Ustawa nowelizująca art. 7
Ustawa nowelizująca art. 5 § 1
Ustawa nowelizująca art. 5 § 1a
O.p. art. 14na
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14k § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14m § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14m § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14m § 3
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 84
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 134 § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
P.p.s.a. art. 141 § 4
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
P.p.s.a. art. 135
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
O.p. art. 119h § 2
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 133 § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
O.p. art. 14b § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 3 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 213 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 213 § 5
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119l
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 216
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 183 § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
P.p.s.a. art. 174 § 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
P.p.s.a. art. 176
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
P.p.s.a. art. 175
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
P.p.s.a. art. 184
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania mogą być stosowane retrospektywnie do korzyści podatkowych uzyskanych po wejściu w życie ustawy, nawet jeśli czynności miały miejsce wcześniej. • Skarga kasacyjna zawierała istotne uchybienia formalne, które uniemożliwiły merytoryczne rozpoznanie części zarzutów.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie klauzuli GAAR do czynności sprzed wejścia w życie przepisów stanowi naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz. • WSA naruszył przepisy postępowania, w tym art. 134 § 1, 141 § 4, 135, 133 § 1 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. • Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. • Możliwość reklasyfikacji przez organ podatkowy czynności dokonanych przed wejściem w życie regulacji z działu IIIA O.p. oraz art. 7 ustawy nowelizującej nie oznacza ich retroaktywnego działania. • Przepisy mają charakter retrospektywny, a nie retroaktywny, gdy nowe przepisy stosuje się do sytuacji prawnych zastanych w chwili wejścia w życie nowelizacji i niewywołujących skutków dla stosunków i sytuacji prawnych, w zakresie, w jakim istniały one przed ich wejściem w życie.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Płusa
członek
Maciej Jaśniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania klauzuli GAAR do czynności sprzed wejścia w życie przepisów, gdy korzyść podatkowa powstała po tej dacie. Wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów intertemporalnych w kontekście klauzuli GAAR. Wymogi formalne skargi kasacyjnej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia intertemporalnego w prawie podatkowym, jakim jest stosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania do zdarzeń sprzed jej wprowadzenia. Dodatkowo, orzeczenie podkreśla rygorystyczne wymogi formalne dotyczące skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków.
“Czy przepisy anty-GAAR mogą sięgać wstecz? NSA wyjaśnia granice stosowania prawa podatkowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.