II FSK 1284/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że zysk spółki przeznaczony na jej rozwój nie stanowił przychodu z nieodpłatnych świadczeń.
Sprawa dotyczyła zaskarżenia wyroku WSA, który uchylił decyzję Izby Skarbowej w sprawie zaległości podatkowej w CIT. Organy podatkowe uznały zysk spółki przeznaczony na jej rozwój za przychód z nieodpłatnych świadczeń. WSA uznał, że zgodnie z umową spółki i uchwałą wspólników, zysk mógł być przeznaczony na cele spółki, nie stanowiąc nieodpłatnego świadczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych. Organy podatkowe uznały, że zysk spółki Gospodarstwo Rolne "G." sp. z o.o., który został przeznaczony na rozwój spółki zamiast wypłaty dywidendy wspólnikom, stanowił przychód z nieodpłatnych świadczeń (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.). WSA w Gdańsku uchylił tę decyzję, stwierdzając, że zgodnie z umową spółki i uchwałą Zgromadzenia Wspólników, zysk mógł być przeznaczony na cele spółki, co nie stanowiło nieodpłatnego świadczenia. Dodatkowo, WSA uznał, że dochód przeznaczony na cele rolnicze korzystał ze zwolnienia podatkowego. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, wskazując na brak usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego, a zarzuty podniesione przez Dyrektora Izby Skarbowej nie spełniały tych wymogów, w szczególności w zakresie naruszenia przepisów postępowania i błędnej wykładni prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zysk spółki przeznaczony na jej rozwój zgodnie z umową i uchwałą wspólników nie stanowi przychodu z nieodpłatnych świadczeń, jeśli umowa spółki przewiduje takie kompetencje zgromadzenia wspólników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe są postanowienia umowy spółki dotyczące rozporządzania czystym zyskiem. Jeśli umowa pozwala zgromadzeniu wspólników przeznaczyć zysk na cele spółki, nie przyznając wspólnikom prawa do dywidendy, nie można mówić o nieodpłatnym świadczeniu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.p. art. 12 § 6
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 15 § 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
k.h. art. 191 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy
k.h. art. 191 § 2
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zysk spółki przeznaczony na jej rozwój, zgodnie z umową i uchwałą wspólników, nie stanowi przychodu z nieodpłatnych świadczeń. Dochód przeznaczony na cele rolnicze korzysta ze zwolnienia podatkowego. Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej nie spełnia wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych, że zysk spółki przeznaczony na rozwój stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, które nie zostały precyzyjnie sformułowane i uzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
nieodpłatne świadczenie /niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu/ jest przysporzeniem w majątku Spółki mającym konkretny wymiar finansowy. nie można zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. nie było podstaw do zobowiązania organów podatkowych do ustalenia czy i w jakiej części dochód ustalony w wyższej wysokości został faktycznie przeznaczony na cele określone w zwolnieniu podatkowym.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
sprawozdawca
Jan Rudowski
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieodpłatnego świadczenia w kontekście zysku spółki przeznaczonego na jej rozwój oraz wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki kapitałowej i jej umowy, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z zyskiem spółki i jego opodatkowaniem, a także analizuje rygorystyczne wymogi formalne skargi kasacyjnej.
“Czy zysk spółki na rozwój to przychód? NSA wyjaśnia kluczowe zasady opodatkowania CIT.”
Dane finansowe
WPS: 22 231,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1284/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Antoni Hanusz /sprawozdawca/ Jan Rudowski /przewodniczący/ Małgorzata Wolf- Kalamala Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane I SA/Gd 471/02 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-04-22 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 3 par. 1, art. 113 par. 1, art. 133 par. 1, art. 134, art. 174 pkt 1, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 54 poz 654 art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1 pkt 4e Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Ewelina Król, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 471/02 w sprawie ze skargi Gospodarstwu Rolnemu "G." sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 4 lutego 2002 r. (...) w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz Gospodarstwu Rolnemu "G." sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 900 /słownie: dziewięćset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie II FSK 1284/05 U Z A S A DN I E N I E 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r. I SA/Gd 471/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 4 lutego 2002 r. określającą Spółce Akcyjnej Gospodarstwo Rolne "G." z siedzibą w G. zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok. Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego w N. z dnia 5 listopada 2001 roku określające tej spółce wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok, oraz wysokość odsetek od tej zaległości. Organy podatkowe stwierdziły nieprawidłowości w spółce mające wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, które wynikały z zaniżenia przychodów oraz zaniżenia kosztów uzyskania przychodów. Zaliczenie poniesionych przez spółkę wydatków do kosztów uzyskania przychodów nie znajdowało bowiem oparcia w przepisach art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654/, dalej jako u.p.d.o.p. Organy odniosły się także do kwestii spornej dotyczącej uzyskania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia w związku z niewypłaceniem przez spółkę zysku należnego udziałowcom i odwołały się do treści umowy Spółki z dnia 26 lipca 1993 r. oraz uchwały (...) z dnia 25 kwietnia 1997 r. Zgromadzenia Wspólników Spółki. Wyjaśniły, że umowa nie wyłączyła zysku Spółki od podziału pomiędzy wspólników. Stosownie zatem do art. 191 par. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy /Dz.U. nr 57 poz. 502 ze zm./ cały czysty zysk przypadał wspólnikom, a prawo do dywidendy powstało z dniem zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego spółki. W ocenie organów podatkowych wyłączenie zysku od podziału i przeznaczenie go na cele inne niż wypłata dywidendy w tym wypadku na rozwój spółki powoduje, że zatrzymany zysk stanowił nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Wartość tego nieodpłatnego świadczenia określona została stosownie do reguł wynikających z przepisu art. 12 ust. 6 pkt 4 tej ustawy w kwocie 22.231,50 zł. Dodatkowo wyjaśniono, że nie istniała podstawa do zwolnienia tego rodzaju przychodu od opodatkowania. Zaniżając przychody podlegające opodatkowaniu oraz zawyżając koszty uzyskania przychodów spółka nie mogła równocześnie przeznaczyć tego rodzaju przychodów na działalność rolniczą uprawniającą do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4e u.p.d.o.p. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w zaskarżonym wyroku ocenił, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. narusza prawo. Uznając podniesione przez spółkę w skardze zarzuty za uzasadnione sąd pierwszej instancji stwierdził, iż stan faktyczny sprawy należało uznać za bezsporny. Na tle tak ustalonego stanu faktycznego w ocenie sądu nie istniała podstawa do zaliczenia czystego zysku wypracowanego przez Spółkę w 1996 r. i przeznaczonego uchwałą jej wspólników do nieodpłatnych świadczeń. Odwołując się do treści przepisów art. 7 oraz art. 12 ust. 1-4 u.p.d.o.p. i art. 191 par. 1 i 2 Kodeksu handlowego wyjaśniono, że nieodpłatne świadczenie /niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu/ jest przysporzeniem w majątku Spółki mającym konkretny wymiar finansowy. W przypadku czystego zysku Spółki podstawowe znaczenie dla realizacji uprawnień wspólników do jego podziału miały postanowienia umowy. Treść postanowień umowy spółki z dnia 26 lipca 1993 r. /par. 15 i par. 18 ust. 3 lit. "b" przewidywały kompetencje Zgromadzenia Wspólników w zakresie rozporządzenia czystym zyskiem. Zgodnie z tymi uprawnieniami Zgromadzenie Wspólników mogło przeznaczyć czysty zysk na cele Spółki, nieprzyznając tym samym wspólnikom prawa do udziału w zysku /art. 191 par. 2 Kodeksu handlowego/. W takiej sytuacji, wbrew temu co przyjęły organy podatkowe, nie mogło być mowy o uzyskaniu nieodpłatnego świadczenia podlegającego zaliczeniu do przychodów w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Sąd zgodził się również z zarzutem wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4e u.p.d.o.p. W ocenie sądu decydujące znaczenie miała treść uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia 22 kwietnia 1998 r. o przeznaczeniu całego dochodu uzyskanego z działalności pozarolniczej na cele rolnicze /zakup środków trwałych/. Potwierdzone to zostało w treści złożonych deklaracji CIT-8 za rok podatkowy. W takiej sytuacji aby stwierdzić, że skorygowany dochód nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4e u.p.d.o.p. należało wykazać, że dochód w części skorygowanej przez organy podatkowe faktycznie został przeznaczony na inne cele aniżeli rolnicze. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Skarbowej w B. domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 3 par. 1, art. 113 par. 1, art. 133 par. 1 zdanie pierwsze i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a./, przez uznanie, że ocena przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania oraz ich stanowisko dawały podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto nie wykazano naruszenia przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 17 ust. 1 pkt 4e u.p.d.o.p. Nie było również podstaw do zobowiązania organów podatkowych do ustalenia czy i w jakiej części dochód ustalony w wyższej wysokości został faktycznie przeznaczony na cele określone w zwolnieniu podatkowym. Zarzucając naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. wyjaśniono, że podając jako podstawę wyroku ten przepis sąd nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów postępowania, których naruszenie przez organy podatkowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. polegającą na uznaniu, iż w przyjętych za podstawę wyroku okolicznościach sprawy uzyskanie przez spółkę korzyści na skutek przeznaczenia należnego wspólnikom czystego zysku za poprzedni rok obrachunkowy na cele spółki, nie mogło być traktowane jako otrzymanie nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu tego przepisu. 4. Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis /przepisy/ prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Z kolei przepis art. 174 p.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne: - naruszenie /przez sąd - art. 173 par. 1/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/, - naruszenie /przez sąd/ przepisów postępowanie, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/. Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 p.p.s.a./. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest on natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów /por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r. IV CKN 1518/00 - OSNC 2001, nr 3 poz. 39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r. FSK 299/04 - nie publ./. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Prawidłowe sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd i uzasadnieniu zarzutów ich naruszenia /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r. IV CKN 1594/00 - Lex nr 53119/. Wymaganie określenia podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia obejmuje wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało /na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu/, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazanie dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2004 r. GSK 639/04 - ONSAiWSA 2005 Nr 2 poz. 39 wraz z powołanym w nim orzecznictwem Sądu Najwyższego/. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca wymogom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi korespondują z ustanowieniem przymusu adwokacko-radcowskiego, a w sprawach obowiązków podatkowych dodatkowo obejmującego doradców podatkowych, do sporządzenia takiej skargi /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a./. Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, ponieważ od adwokata /radcy prawnego/ można oczekiwać podstawowej znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym. Przenosząc powyższe uwagi ma grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej powołał się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w przepisie art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. W ocenie autora skargi kasacyjnej zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na rozstrzygnięcie, w oparciu o przepisy prawa materialnego art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., odmienne od przyjętego przez organy podatkowe, iż spółka w 1998 r. uzyskała przychody z nieodpłatnych świadczeń z tytułu niepodzielonego pomiędzy jej udziałowców zysku. Ponadto nie było podstaw do tego, aby dodatkowo uzyskany z tego tytułu dochód mógł być rozpatrywany jako objęty zwolnieniem od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 w u.p.d.o.p. Dla podważenia tej oceny zarzucono naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 3 par. 1, art. 113 par. 1, art. 133 par. 1 zdanie pierwsze i art. 134 p.p.s.a. W takiej sytuacji sformułowany w ten sposób zarzut należało zakwalifikować jako zarzut naruszenia prawa materialnego. W tym głównie upatrywano wad zaskarżonego wyroku. Zarzut ten nie mógł być zatem rozpatrywany według kryteriów ustalonych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzut tego rodzaju można było powiązać z przepisem postępowania, który stanowi o podstawie orzekania przez sąd pierwszej instancji w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy /art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a/. Przepis ten nie został jednak wskazany w podstawach skargi kasacyjnej. Natomiast wskazanie w ramach tej podstawy przepisów postępowania, których naruszenie zarzucono sądowi pierwszej instancji, nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Przede wszystkim w odniesieniu do wskazanych przepisów /art. 3 par. 1, art. 113 par. 1, art. 133 par. 1 i art. 134 p.p.s.a./ nie wyjaśniono na czym mogło polegać ich naruszenie w powiązaniu z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa materialnego /art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 17 ust. 1 pkt 4e u.p.d.o.p./. Pierwszy z powołanych przepisów /art. 3 par. 1 p.p.s.a./ w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej ponad to, co wynika z art. 1 p.p.s.a. i art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm./. W takim zakresie przepis ten należy zaliczyć do tych przepisów, które regulują prawo do sądu. Kryteria kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 par. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Postanowienia art. 3 par. 1 p.p.s.a. wyznaczają zatem zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Kwestia ta nie była w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu. Kolejny z wskazanych przepisów /art. 113 par. 1 p.p.s.a./ stanowi o uprawnieniu przewodniczącego do zamknięcia rozprawy. Przewodniczący wydaje zarządzenie o zamknięciu rozprawy gdy, zdaniem sądu, sprawa została już dostatecznie wyjaśniona. Ocena jakiej dokonuje sąd, powinna uwzględniać zasady procesowe, a w szczególności możliwości korzystania przez strony z ich uprawnień procesowych /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2000 r., III CKN 237/00 - OSNC 2000 nr 10 poz. 190/. W skardze kasacyjnej nie wskazano na czym mogło polegać uchybienie tym zasadom przez sąd pierwszej instancji. Również przepis art. 133 par. 1 p.p.s.a. związany jest z rozpoznaniem sprawy na rozprawie. Zgodnie z tym przepisem zasadą jest, że wyrok może być wydany po przeprowadzeniu rozprawy. Jednocześnie Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane /art. 106 par. 4 p.p.s.a/, a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 par. 3 p.p.s.a. Również w tym wypadku nie wyjaśniono na czym mogło polegać uchybienie przez sąd pierwszej instancji zasadom wynikającym z tego przepisu. Z przedstawionych przez ten sąd akt sprawy wynika, że wyrok został wydany po przeprowadzeniu rozprawy w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy przedstawionych przez organy podatkowe. Kolejny ze wskazanych przepisów art. 134 p.p.s.a. zawiera dwie niezależne jednostki redakcyjne. Postanowienia par. 1 tego przepisu wiążą się z istotną z punktu widzenia wyznaczenia granic rozpoznania skargi przez sąd administracyjny i granic orzekania kwestią niezwiązania tego sądu wnioskami skarżącego zawartymi w skardze. Natomiast w par. 2 omawianego przepisu wprowadzony został zakaz reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec niewskazania, który z tych przepisów został naruszony i był podstawą do formułowania wniosków skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego skonkretyzowania tego zarzutu lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. Z tego względu tak postawiony zarzut naruszenia przepisu art. 134 p.p.s.a. należało uznać za nieskuteczny. Z przedstawionych powodów należało uznać, iż żaden ze wskazanych w ramach tej podstawy kasacyjnej przepisów postępowania nie odnosił się do poruszonej materii dotyczącej zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego. Ponadto rozpatrywane jako samodzielne zarzuty naruszenia tych przepisów nie miały usprawiedliwionych podstaw. Do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie mógł również doprowadzić zarzut naruszenia przepisu art. 145 par. 1 lit. "c" p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena prawna prowadząca do stwierdzenia istnienia podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego z powodów podanych w przepisie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" powinna stanowić element uzasadnienia wyroku /art. 141 par. 1 p.p.s.a/. Zarzut skargi kasacyjnej w istocie zmierzał do wykazania, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku w zakresie przyjętej w nim podstawy orzekania nie odpowiadało wymogom wynikającym z treści przepisu art. 141 par. 4 p.p.s.a. Skierowany został zatem przede wszystkim przeciwko uzasadnieniu wyroku, które w ocenie autora skargi kasacyjnej nie zawierało wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się sąd pierwszej instancji. W podstawach skargi kasacyjnej nie sformułowano jednak zarzutu, który pozwalał na skuteczne podważenie wyroku z tych powodów. Nie wskazano bowiem przepisu art. 141 par. 4 p.p.s.a. ustalającego wymogi jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Uniemożliwiono to tym samym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu działającemu w granicach wyznaczonych w skardze kasacyjnej zbadanie czy istotnie uzasadnienie wyroku spełniało wszystkie wymogi przewidziane w przepisie art. 141 par. 4 p.p.s.a. Za chybiony również należało uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego /art. 174 pkt 1 p.p.s.a./. Również w tym zakresie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. nie sprostał wymogom przewidzianym w art. 174 pkt 1 i art. 176 p.p.s.a. Zarzucono bowiem naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci błędnej wykładni, podczas gdy w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumentację wskazującą na jego niewłaściwe zastosowanie. Wyjaśnić zatem należało, iż czym innym jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a czym innym niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozważeniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej /por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2004, s. 245-246 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 328-329/. Brak precyzji w sformułowaniu tego zarzutu poprzez jednoczesne wskazanie postaci naruszenia przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. uniemożliwiał rozpoznanie również tego zarzutu. Tym bardziej że ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku, których nie podważono w drodze odpowiednio sformułowanego zarzutu, miały decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania w sprawie tego przepisu. Decydujące znaczenie dla przyjęcia czy spółka uzyskała przychody z nieodpłatnych świadczeń z tytułu niepodzielonego zysku miały ustalenia faktyczne oparte o treść umowy spółki oraz uchwał Zgromadzenia Wspólników rozporządzających czystym zyskiem /por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r. II FPS 1/06 - ONSAiWSA 2006 Nr 6 poz. 153/. Nie podważenie ustaleń faktycznych oraz niesformułowanie zarzutu niewłaściwego zastosowania czyni również pozbawiony uzasadnienia zarzut naruszenia przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Z przedstawionych powyżej powodów należało uznać, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a oraz par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "c" w zw. z par. 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI