II FSK 1277/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika, potwierdzając utratę prawa do zryczałtowanego opodatkowania z powodu pokrywania się zakresu czynności w ramach stosunku pracy i działalności gospodarczej.
Sprawa dotyczyła podatnika, który wybrał zryczałtowaną formę opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej, ale organy podatkowe uznały, że zakres jego obowiązków pracowniczych pokrywał się z zakresem działalności gospodarczej, co wykluczało stosowanie ryczałtu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że podatnik utracił prawo do zryczałtowanego opodatkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Marcina S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Spór dotyczył tego, czy zakres pracy wykonywanej przez podatnika na rzecz pracodawcy ("E.") mieścił się w ramach stosunku pracy i czy pokrywał się z zakresem czynności wykonywanych w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej ("M."). Sąd I instancji uznał, że czynności wykonywane przez podatnika, zarówno te wynikające z umowy o pracę, jak i te wykraczające poza nią, były związane z budową sieci telekomunikacyjnych i pokrywały się z przedmiotem jego działalności gospodarczej. Stwierdzono również, że spełnione zostały przesłanki stosunku pracy. Sąd I instancji uznał też, że organ podatkowy prawidłowo oszacował dochód z działalności gospodarczej, a podatnik nie udokumentował kosztów uzyskania przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne WSA są wiążące, a skarga kasacyjna nie zawierała skutecznych zarzutów kwestionujących te ustalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik traci prawo do zryczałtowanego opodatkowania, jeśli czynności wykonywane w ramach stosunku pracy pokrywają się z przedmiotem działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest porównanie przedmiotu działalności pracodawcy i przedmiotu działalności gospodarczej pracownika. W tym przypadku czynności wykonywane przez podatnika w ramach stosunku pracy (praca biurowa, zarządzanie materiałami, uczestnictwo w odbiorach) były związane z budową sieci telekomunikacyjnych i pokrywały się z przedmiotem jego działalności gospodarczej (wykonawstwo usług teletechnicznych), co skutkowało utratą prawa do ryczałtu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.z.p.d. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
u.z.p.d. art. 8 § 2
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 23 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Kp art. 22 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1964 r. Kodeks pracy
Kp art. 29 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1964 r. Kodeks pracy
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 134 par. 1 i art. 141 par. 4 p.p.s.a. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 par. 1 i art. 29 par. 1 pkt 2 Kp Błędna wykładnia art. 8 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 u.z.p.d. przez WSA
Godne uwagi sformułowania
istotą sporu jest ustalenie, czy wskazany zakres pracy wykonywanej przez podatnika na rzecz "E." mieścił się w ramach łączącego strony stosunku pracy i czy pokrywał się z zakresem czynności wykonywanych w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. bez znaczenia jest w zasadzie, jakie czynności wykonywał podatnik jako pracownik, skoro przedmiot działania tej Spółki pokrywa się z zakresem działalności skarżącego. przedmiotowo istotnym elementem umowy o pracę kreującej powstanie stosunku pracy, jest określenie rodzaju wykonywanej pracy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skład orzekający
Grzegorz Borkowski
przewodniczący
Stanisław Bogucki
sprawozdawca
Włodzimierz Kubiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Utrata prawa do zryczałtowanego opodatkowania w przypadku pokrywania się czynności pracowniczych i gospodarczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika prowadzącego działalność gospodarczą i jednocześnie zatrudnionego w firmie z tej samej branży.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z wyborem formy opodatkowania i potencjalnym konfliktem interesów między stosunkiem pracy a działalnością gospodarczą.
“Czy praca na etacie może pozbawić Cię prawa do ryczałtu? Sprawdź, jak sąd zinterpretował przepisy.”
Dane finansowe
WPS: 68 099,6 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1277/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Borkowski /przewodniczący/ Stanisław Bogucki /sprawozdawca/ Włodzimierz Kubiak Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane I SA/Lu 130/05 - Wyrok WSA w Lublinie z 2005-06-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Marcina S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Lu 130/05 w sprawie ze skargi Marcina S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 stycznia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2005 r., I SA/Lu 130/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Marcina S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 stycznia 2005 r., (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 21 października 2004 r. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 68.099,60 zł. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, skierowanej do WSA w Lublinie, podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając organom podatkowym naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 191 w związku z art. 187 par. 1, art. 210 par. 4 ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm.; w skrócie: o.p./, art. 22 par. 1 i art. 29 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1964 r. Kodeks pracy /Dz.U. nr 21 poz. 94 ze zm.; w skrócie: Kp/ oraz art. 8 ust. 1 pkt 6 i ust. 2, art. 22 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 144 poz. 930 ze zm.; w skrócie: u.z.p.d./. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając skargę, Sąd I instancji podzielił ustalenia faktyczne organów podatkowym, wskazując, że bezspornym jest, iż podatnik był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym "E." sp. z.o.o. w K. /w skrócie: "E."/ od dnia 25 listopada 1997 r. na stanowisku referenta do spraw technicznych i zakres jego obowiązków obejmował: pracę przy komputerze, sporządzanie kosztorysów, kompletowanie map, zamawianie materiałów, zbieranie podpisów w sprawie budowy kabli światłowodowych, uczestnictwo w przetargach, odbieranie i podpisywanie faktur VAT wystawionych dla "E.", a także uczestniczenie w pobieraniu i wydawaniu materiałów do budowy sieci telefonicznych, jak również w odbiorze niektórych robót związanych z budową sieci telefonicznych. W dniu 7 grudnia 1999 r. podatnik zarejestrował działalność gospodarczą pod nazwą "M." Wykonawstwo Sieci Teleinformatycznych i Telekomunikacyjnych Marcin S. w K. /w skrócie: "M."/ z określeniem przedmiotu działalności jako wykonawstwo usług teletechnicznych i tym zawarł dwie umowy z "E." na budowę sieci telefonicznej, montaż kabli, pomiary elektryczne kabli i wykonanie instalacji. Powyższe umowy były jedynymi zawartymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w 1999 r. W dniu 9 grudnia 1999 r. podatnik poinformował organ podatkowy o wyborze na ten rok zryczałtowanej formy opodatkowania. WSA wskazał, że istotą sporu jest ustalenie, czy wskazany zakres pracy wykonywanej przez podatnika na rzecz "E." mieścił się w ramach łączącego strony stosunku pracy i czy pokrywał się z zakresem czynności wykonywanych w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Powołując się na art. 8 ust. 1 pkt 6 oraz art. 8 ust. 2 zd. 2 u.z.p.d., stanowiący do jakiego kręgu podatników nie stosuje się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, Sąd stwierdził, że w oparciu o ustalenia poczynione przez organy podatkowe nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącego, iż sporadyczne uczestnictwo podatnika w pobieraniu materiałów od Telekomunikacji Polskiej s.a. oraz w odbiorach technicznych niektórych robót wykonywanych na rzecz "E." wyklucza możliwość przyjęcia, że czynności świadczone były w ramach stosunku pracy. Zdaniem Sądu, trafnie organ podatkowy wywiódł, że mimo tego, iż skarżący nie wykonywał w "E." typowych prac fizycznych związanych z budową sieci telefonicznej, to jednak wykonywane przez niego czynności - zarówno te skonkretyzowane w zakresie czynności dołączonym do umowy o pracę, a więc praca przy komputerze, sporządzanie kosztorysów kompletowania map, zamawianie materiałów, zbieranie podpisów na zgodę budowy kabli światłowodowych i uczestnictwo w przetargach, jak i też wychodzące poza określony zakres czynności, a związane z pobieraniem i wydawaniem materiałów czy odbiorem niektórych robót świadczonych na rzecz swojego pracodawcy - niewątpliwie związane były z budową sieci telekomunikacyjnych, więc pokrywały się z przedmiotem działalności gospodarczej podatnika. Ponadto, istotą stosunku pracy jest osobiste świadczenie pracy przez pracownika na rzecz pracodawcy w warunkach podporządkowania i w zakresie dotyczącym pracy. Zdaniem Sądu, wszystkie te przesłanki zostały spełnione. Z kolei argument, że wykonywane przez skarżącego czynności pobierania materiałów i odbioru robót nie mieściły się w zakresie czynności określonych w umowie o pracę, nie może zmieniać oceny, iż były one wykonywane w ramach stosunku pracy, w zakresie dotyczącym pracy i w zgodzie z zajmowanym stanowiskiem referenta do spraw technicznych oraz z posiadanymi umiejętnościami i wykształceniem technicznym o specjalności telekomunikacja. Według Sądu, bez naruszenia również przepisów prawa organ podatkowy pierwszej instancji dokonał oszacowania dochodu osiągniętego z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności, korzystając przy tym z dyspozycji art. 23 par. 4 o.p. Prawidłowa była ocena organów podatkowych, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można było w tym względzie skorzystać z zaproponowanej przez pełnomocnika skarżącego "zmodyfikowanej metody porównawczej zewnętrznej", opierającej się na skorygowaniu danych "E.", gdyż mimo tego, iż oba podmioty w 1999 r. prowadziły, jak twierdzi strona, zbieżny przedmiot działalności, to z całą pewnością nie działały w podobnych warunkach. Skarżący prowadził działalność dopiero od grudnia 1999 r., nie zatrudniał pracowników, nie posiadał majątku trwałego i obrotowego, nie korzystał z usług podwykonawców, natomiast "E." prowadziła działalność przez całe 12 miesięcy 1999 r., zatrudniała średnio około 22 osoby na umowę o pracę, a dodatkowo 103 osoby na umowę zlecenie, korzystała z usług podwykonawców, posiadała majątek trwały i obrotowy. Wskazano ponadto, że nie sposób podzielić wywody skargi, że podatnik korzystając ze zryczałtowanej formy opodatkowania nie miał obowiązku dokumentowania wydatków, a ograniczenie wydatków poniesionych na eksploatację samochodu tylko do wysokości wynikającej z limitu przebiegu kilometrów odbiega od rzeczywistego stanu rzeczy. Podkreślono, że ustawodawca zobowiązał podatników korzystających ze zryczałtowanej formy opodatkowania do prowadzenia ewidencji przychodów odrębnie za każdy rok podatkowy, prowadzenia wykazu środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz posiadania i przechowywania dowodów zakupu towarów. Poniesione przez stronę koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej nie były dokumentowane, zaś wykaz środków trwałych nie był prowadzony. W ocenie Sądu I instancji podstawa rozstrzygnięcia organu podatkowego została poparta obszernym, prawidłowo ocenionym materiałem dowodowym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł Marcin S. /reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego/, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: /1/ naruszenie przepisów postępowania, tj.: /a/ art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a./, poprzez brak zastosowania tego przepisu i oddalenie skargi pomimo, że zaskarżona decyzja naruszyła przepisy prawa materialnego w sposób rzutujący na wynik sprawy; /b/ art. 151 p.p.s.a., poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu oraz oddalenie skargi mimo, że zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu; /c/ art. 134 par. 1 w zw. z art. 141 par. 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe zastosowanie tych przepisów i brak rozpoznania zarzutu skargi w zakresie tego, że kwestionowana nim decyzja narusza art. 22 par. 1 i art. 29 par. 1 pkt 2 Kp, a także poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, z jakich przyczyn ów zarzut został nierozpoznany; /2/ oraz przepisów prawa materialnego, tj.: /a/ art. 22 par. 1 i art. 29 par. 1 pkt 2 Kp, poprzez brak zastosowania tych przepisów, co było konieczne dla oceny, czy zakres czynności w ramach stosunku pracy był tożsamy z zakresem działalności gospodarczej wykonywanej przez podatnika, /b/ art. 8 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 u.z.p.d., poprzez błędną wykładnię tych przepisów i wadliwe przyjęcie na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, że doszło do utraty przez podatnika prawa do objęcia zryczałtowanym opodatkowaniem, mimo, iż zakres czynności wynikających ze stosunku pracy z "E." nie pokrywał się z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, mimo, że przedmiot działania obu tych podmiotów był częściowo zbieżny. Uzasadniając skargę kasacyjną stwierdzono, że szczególny charakter art. 8 ust. 1 pkt 6 u.z.p.d. sprawia, iż należy go traktować ściśle, doszukując się jego znaczenia w pierwszym rzędzie na tle wykładni gramatycznej, a gdyby nie prowadziła ona do trafnych wniosków, to powinien być rozpoznawany na gruncie wykładni logicznej lub systemowej. Biorąc to pod uwagę wskazano, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż bez znaczenia jest w zasadzie, jakie czynności wykonywał podatnik jako pracownik, skoro przedmiot działania tej Spółki pokrywa się z zakresem działalności skarżącego. WSA dokonał takiej wykładni z pominięciem przepisów art. 22 par. 1 i art. 29 par. 1 Kp, których zastosowanie było konieczne ze względu na brak autonomicznego wyjaśnienia przez "ustawę podatkową" pojęcia czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy. Zgodnie z powołanymi przepisami, przedmiotowo istotnym elementem umowy o pracę kreującej powstanie stosunku pracy, jest określenie rodzaju wykonywanej pracy. Prawidłowe rozumienie art. 8 ust. 1 pkt 6 u.z.p.d. sprowadza się do porównania przedmiotu działania pracodawcy podatnika oraz przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej przez pracownika. Takie porównanie nie mogło doprowadzić do pozbawienia podatnika prawa do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ świadczył on w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługi teletechniczne, zaś ich realizacja polegała na fizycznym wykonaniu montażu i rozszyciu kabli oraz wykonywaniu ich pomiarów. Czynności te podatnik wykonywał osobiście bez zaangażowania pracowników, nie były one więc tożsame z czynnościami świadczonymi w ramach stosunku pracy, polegającej na wykonywaniu pracy biurowej i wydawaniu materiałów oraz uczestniczeniu w komisjach odbiorowych, dlatego też Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 8 ust. 1 pkt 6 u.z.p.d. Reasumując podniesiono, że skoro stan faktyczny jest niesporny, natomiast przedstawione zarzuty naruszenia przez WSA przepisów postępowania nie zmierzają do podważenia faktycznych podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, to istnieje możliwość orzekania przez NSA w trybie art. 188 p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej powołano się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a. Wobec przedstawienia przez autora skargi kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega drugi z zarzutów. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut ten może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy. Związek ten nie musi być realny, wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. W zakresie zarzutów podniesionych w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej, a więc zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia: art. 134 w związku z art. 141 par. 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe zastosowanie tych przepisów oraz brak rozpoznania zarzutów skargi w zakresie tego, że zaskarżona decyzja narusza art. 22 par. 1 i art. 29 par. 1 pkt 2 Kp, należy wskazać, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Art. 134 par. 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten nie został w zaskarżonym wyroku naruszony, gdyż Sąd I instancji, dokonując oceny zaskarżonej decyzji, nie wykroczył poza granice rozpoznawanej sprawy. Wbrew wywodom skarżącego, z tego przepisu nie wynika obowiązek Sądu do zajęcia się sprawą w zakresie, w jakim domaga się tego skarżący, formułując konkretne zarzuty skargi i nie wynikają z niego dyspozycje, co do tego jaka powinna być treść rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie, bowiem przepis ten dotyczy zakresu rozstrzygnięcia, który wyznaczają granice sprawy. Z kolei, zgodnie z art. 141 par. 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na ocenę przez strony postępowania i ewentualnie skontrolowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów /por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wyd. I, Warszawa 2005, s. 452/. Zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy powinno obejmować relację z dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie do rozprawy przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ta część uzasadnienia wyroku powinna obejmować te kwestie, które są niezbędne do wyczerpującego podania pozostałych zagadnień, stanowiących w myśl cytowanego przepisu kolejne elementy uzasadnienia wyroku /por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, Wyd. I, Kraków 2005, s. 331/. Sformułowana przez autora skargi kasacyjnej podstawa kasacyjna w zakresie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 par. 4 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem wymagane tym przepisem elementy. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. należy uznać za usprawiedliwiony, w sytuacji gdy Sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny, do celu jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oceniając zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 22 par. 1 i art. 29 par. 1 Kp, należy podnieść, że przyjmuje się, iż brak merytorycznej analizy wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, tylko w takim przypadku stanowi naruszenie art. 141 par. 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby zarzuty te dotyczyły kwestii związanych z wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej, tj. oceną legalności zaskarżonych decyzji. Ponadto należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie WSA nie analizował wymienionych przepisów Kp, a przyjmuje się, że nie może stanowić uzasadnionego zarzutu wskazanie naruszenia przepisu prawa, którego Sąd I instancji nie rozpoznawał. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a, który pojawił się błędnie przy naruszeniu przepisów postępowania, należy wskazać, że nie mógł być rozpoznawany w oderwaniu od skuteczności postawionych zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego. Ustosunkowanie się do tak sformułowanego zarzutu, wymagałoby dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i porównanie dokonanych ustaleń z ustaleniami Sądu I instancji, które pozwoliłyby na ocenę, czy w sprawie wystąpiły przesłanki uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego. Byłoby to sprzeczne z kompetencjami NSA, który jest powołany do badania zgodności z prawem orzeczeń sądowych podjętych w pierwszej instancji. Bezzasadny jest w związku z tym również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. bez wskazania, jakie przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd I instancji naruszone. Jeśli więc w skardze kasacyjnej nie przedstawiono zarzutu naruszenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany ustaleniami zaskarżonego wyroku /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r., FSK 181/04 - ONSAiWSA 2004 nr 2 poz. 36 wraz z powołanym w nim orzecznictwem Sądu Najwyższego/. Podkreślenia wymaga, że dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa i obowiązków strony postępowania sądowoadministracyjnego. Brak zarzutów w skardze kasacyjnej umożliwiających badanie prawidłowości zaaprobowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych oznacza, że są one wiążące. Należy bowiem mieć na uwadze to, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji /zastosowania/ norm prawa materialnego /głównie administracyjnego/ w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem sądu jest ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji. Stanowi o tym art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. Jeżeli ustalenie to wypada dla organów administracyjnych pozytywnie sąd będzie uprawniony do oddalenia skargi /art. 151 p.p.s.a./, jeżeli oczywiście nie występuje w sprawie naruszenie prawa materialnego. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego, ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Kwestionowana prawidłowość przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych może nastąpić wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., obejmującej zarzuty naruszenia wszelkich mających zastosowanie w postępowaniu sądowym przepisów procedury, jeśli naruszenie to mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 u.z.p.d., w którym autor skargi kasacyjnej zarzucił, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni tych przepisów poprzez wadliwe przyjęcie, iż doszło do utraty przez podatnika prawa do objęcia zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, mimo, że zakres czynności ze stosunku pracy podatnika nie pokrywał się z czynnościami wykonywanymi przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd i Instancji dokonał prawidłowej wykładni powyższego przepisu uznając, że /skutecznie niezakwestionowany/ materiał zgromadzony w sprawie świadczy o tym, iż podatnik naruszył warunki uprawniające do skorzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania i powinien w 1999 r. opłacać podatek dochodowy na zasadach ogólnych. Uzasadnienie WSA w tej materii jest prawidłowe i zgodne z powołanymi przepisami u.z.p.d., które wyraźnie określają krąg podatników wyłączonych od opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 5 5
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI