II FSK 1262/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że wydatki na remont i wyposażenie pokoju w budynku mieszkalnym, zgłoszonego jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, mimo braku formalnego wyłączenia go z funkcji mieszkalnych.
Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia przez podatnika wydatków na remont i wyposażenie pokoju w budynku mieszkalnym do kosztów uzyskania przychodów. Organ podatkowy kwestionował te wydatki, argumentując brak związku z działalnością gospodarczą i niedopełnienie formalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając związek z działalnością. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że zgłoszenie lokalu do ewidencji działalności gospodarczej i jego faktyczne wykorzystanie (potwierdzone oględzinami i dokumentacją) wystarczą do zaliczenia wydatków, nawet bez formalnego wyłączenia z funkcji mieszkalnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Spór dotyczył możliwości zaliczenia przez podatnika Z. C. wydatków na remont i wyposażenie pokoju w budynku mieszkalnym przy ul. Z. do kosztów uzyskania przychodów. Organ podatkowy uznał, że wydatki te nie miały związku z działalnością gospodarczą, ponieważ pokój nie został formalnie wyłączony z funkcji mieszkalnych i nie zgłoszono go do opodatkowania podwyższoną stawką podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że organ dokonał dowolnej oceny dowodów i że sporny pokój służył działalności gospodarczej, co potwierdzały m.in. zgłoszenie adresu do ewidencji oraz oględziny lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA co do zasady. Sąd podkreślił, że o kwalifikacji do działalności gospodarczej decydują kryteria obiektywne (zarobkowość, zorganizowanie, ciągłość), a nie tylko spełnienie wymogów formalnych. Wskazał, że wydatki na remont i wyposażenie pokoju w budynku mieszkalnym, który został zgłoszony jako miejsce prowadzenia działalności i w którym znajdowała się dokumentacja firmowa oraz wyposażenie biurowe, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. NSA zaznaczył jednak, że wydatki na okulary przeciwsłoneczne i atlas geograficzny nie mogły być zaliczone do kosztów, gdyż nie potwierdzono ich związku z działalnością gospodarczą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pokój faktycznie służył działalności gospodarczej, co potwierdzają obiektywne kryteria i zgromadzony materiał dowodowy, a nie tylko wymogi formalne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kluczowe jest faktyczne wykorzystanie lokalu do działalności gospodarczej, a nie tylko spełnienie wymogów formalnych. Zgłoszenie adresu do ewidencji działalności gospodarczej, wyposażenie pokoju (np. dokumentacja firmowa, sprzęt biurowy) i jego faktyczne wykorzystanie mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków na remont i wyposażenie do kosztów uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
u.p.d.o.f. art. 23 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wymienia wydatki, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
u.p.d.o.f. art. 23 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
pkt 49 - wyłącza z KUP wydatki na zakup zużywających się rzeczowych składników majątku, jeśli nie są wykorzystywane dla celów działalności gospodarczej, lecz służą celom osobistym lub znajdują się poza siedzibą przedsiębiorstwa bez uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku WSA.
u.p.d.o.f. art. 5a § 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja działalności gospodarczej.
k.c. art. 41
Kodeks cywilny
Definicja siedziby podmiotu gospodarczego (w kontekście szerszego znaczenia w u.p.d.o.f.).
u.p.o.l. art. 22 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 23 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
pkt 49
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Dowolna ocena dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgłoszenie lokalu w budynku mieszkalnym do ewidencji działalności gospodarczej i jego faktyczne wykorzystanie (potwierdzone oględzinami i dokumentacją) uzasadnia zaliczenie wydatków na remont i wyposażenie do kosztów uzyskania przychodów. Kryteria obiektywne działalności gospodarczej są ważniejsze niż wymogi formalne (np. brak formalnego wyłączenia pokoju z funkcji mieszkalnych).
Odrzucone argumenty
Wydatki na okulary przeciwsłoneczne i atlas geograficzny nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak związku z działalnością gospodarczą.
Godne uwagi sformułowania
Sedno sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał skargę strony za uzasadnioną w związku z tym, że w wyniku oceny zgromadzonego materiału dowodowego, organy zakwestionowały wydatki poniesione przez podatnika na remont i wyposażenie pokoju znajdującego się w budynku mieszkalnym strony... W judykaturze dominuje pogląd, że o kwalifikacji określonej formy aktywności podatnika do działalności gospodarczej nie decyduje fakt spełnienia przez niego warunków formalnych (...) ile okoliczność, że działania jego spełniają kryteria obiektywne określone w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. We współczesnych realiach gospodarczych nierzadko spotkać można się z praktyką wydzielania z lokalu mieszkalnego pomieszczenia (najczęściej pokoju), który jest przeznaczany na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Owo "wydzielenia" stanowi czynność faktyczną, nie zawsze połączoną z realizacją wymogów formalnych, wynikających z obowiązujących przepisów.
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Rypina
sędzia
Anna Juszczyk-Wiśniewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zaliczania wydatków na remont i wyposażenie pomieszczeń w budynkach mieszkalnych do kosztów uzyskania przychodów, gdy są one faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet przy braku formalnego wyłączenia z funkcji mieszkalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. w zakresie kosztów uzyskania przychodów. Wydatki na przedmioty osobiste (np. okulary przeciwsłoneczne) nie są objęte pozytywnym rozstrzygnięciem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne wykorzystanie lokalu do działalności gospodarczej, a nie tylko formalności, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Pokazuje też, gdzie przebiega granica między wydatkami firmowymi a osobistymi.
“Pokój w domu mieszkalnym jako koszt firmy? NSA wyjaśnia, kiedy można zaliczyć wydatki na remont i wyposażenie.”
Dane finansowe
WPS: 12 176 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1262/15 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2017-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-04-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Juszczyk-Wiśniewska Jerzy Rypina Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane I SA/Sz 1061/14 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2015-01-28 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 121 poz 844 art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 49 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA del. Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1061/14 w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi Z.C. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2014 r. poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 21 listopada 2013 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. decyzją z dnia 30 czerwca 2014r., określił skarżącemu zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 12 176,00 zł. W uzasadnieniu wskazano, że w 2011 roku skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą D. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo - Handlowe Z.C.(dalej także "D."), której przedmiotem była m. in. produkcja wyrobów tartacznych. Podatnik zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej trzy adresy wykonywania w D. działalności gospodarczej, tj.: przy ul. S., przy ul. C.oraz przy ul. Z. Dochody z działalności gospodarczej za 2011 rok podlegały opodatkowaniu na podstawie art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 57, poz. 307 ze zm.) - zwanej dalej "u.p.d.o.f.", z obowiązkiem prowadzenia księgi podatkowej. W wyniku kontroli podatkowej co do prawidłowości wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, Podatnik – uwzględniając część ustaleń tej kontroli – w dniu 13 czerwca 2013 r. złożył korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2011 (PIT -36L), skorygowaną w dniu 27 czerwca 2013 r. wobec błędnego wpisania kwoty wpłaconej zaliczki. Organ pierwszej instancji – mając na uwadze zgromadzony w toku kontroli podatkowej materiał dowodowy - wszczął postępowanie podatkowe wobec podatnika w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Wskazano, że koszty uzyskania przychodów zostały przez skarżącego zawyżone przez zaliczenie do nich wydatków z tytułu opłaty za kurs prawa jazdy kategorii "B" M. C.w wysokości 1 500,00 zł, jak również zakupu wyposażenia lokalu mieszkalnego (telewizora, lodówki, okapu, mebli) oraz artykułów remontowych (m.in. grzejników, paneli, okien, lamp, drzwi) w łącznej kwocie 28 586,22 zł, co naruszyło przepisy art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. Organ pierwszej instancji biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień podatnika, jak również złożoną w dniu 27 czerwca 2013 r. przez niego korektę zeznania podatkowego PIT-36L za 2011 rok uwzględniającą część ww. ustaleń, ostatecznie zakwestionował prawo podatnika do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów udokumentowanych fakturami wydatków na łączną kwotę netto 10 660,19 zł poniesionych na zakup towarów (służących zarówno wyposażeniu, jak i wyremontowaniu lokalu mieszkalnego) z uwagi na brak związku z prowadzoną przez podatnika pozarolniczą działalnością gospodarczą. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r., utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że istotą sporu są ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji, co do braku związku pomiędzy wydatkami poniesionymi przez podatnika na remont i wyposażenie pomieszczenia w D. przy ul. Z., a uzyskanym przychodem z prowadzonej przez niego działalności. Zdaniem organu odwoławczego, zebrana dokumentacja w tym zakresie nie potwierdza treści wyjaśnień oraz zeznań składanych przez podatnika, ani też zasadności argumentacji zaprezentowanej w odwołaniu. Ponadto, z zebranego materiału dowodowego wynika, że nie zachodzi związek pomiędzy poniesieniem tych wydatków a prowadzoną przez Podatnika w 2011 roku działalnością gospodarczą. Organ drugiej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż podatnik w 2011 roku prowadził działalność gospodarczą w zakresie m.in. produkcji wyrobów tartacznych. Na tę okoliczność zgłosił trzy adresy jej wykonywania w D., tj. przy ul. C., przy ul. Z. oraz przy ul. S., przy czym odnośnie ostatniego adresu strona poinformowała, że w 2011 roku rozpoczęła się rozbudowa i zamiana sposobu użytkowania obiektu gospodarczego na mieszkalny z przeznaczeniem pod wynajem. Organ odwoławczy zauważył, że z informacji uzyskanej od Burmistrza Gminy D. wynika, że skarżący nie zgłaszał do Urzędu Miejskiego w D. dodatkowego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w budynku mieszkalnym położonym przy ul. Z., zaś podatek od nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej zgłoszony był od nieruchomości położonej przy ul. C. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy (protokół z oględzin z 6 września 2013 r. i przesłuchanie Strony z 18 października 2013 r.) ewidentnie dowodzi, że celem ponoszenia wydatków na zakup ww. rzeczy jest niewątpliwie remont, modernizacja oraz wyposażenie jednego pokoju znajdującego się przy ul. Z.w D. Zdaniem organu, tego rodzaju wydatki nie mają związku ze sprzedażą opodatkowaną, gdyż dla możliwości wykonywania usług będących przedmiotem prowadzonej przez Podatnika działalności, nie jest wymagane (niezbędne) wyodrębnienie pomieszczenia w domu mieszkalnym. Organ nie zgodził się z Podatnikiem co do tego, że pokój przy ul. Z. służył mu wyłącznie do prowadzonej działalności, skoro nie był wyłączony z funkcji typowo mieszkalnych. Zdaniem organu, przeczy temu dodatkowo fakt, że pomimo zgłoszenia tego adresu, jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, niedopełniono obowiązku rozliczenia się w tej kwestii z organem podatkowym, tzn. z tytułu podatku od nieruchomości. W ocenie organu drugiej instancji zostało dowiedzione, że faktycznie działalność gospodarcza w domu zamieszkiwanym przez Podatnika wraz z rodziną (tj. położonym przy ul. Z. nie była w 2011 r. prowadzona, gdyż bezspornie służył temu zarówno budynek socjalno-biurowy, jak i zakład produkcyjny, położone w D. przy ul. C., co zbieżne jest z zeznaniami świadków. W dalszej części decyzji organ odniósł się szczegółowo do zakupu okularów przeciwsłonecznych i atlasu geograficznego Polski, uznając, że zakup służył celom osobistym podatnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 22 ust. 1 w związku z art. 23 u.p.d.o.f. przez zakwestionowanie wydatków poniesionych na wykończenie (modernizację)i wyposażenie lokalu przy ul. Z. w D. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z twierdzeniem organu, że dowiedziono, iż faktycznie w roku 2011 Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w spornym lokalu znajdującym się w budynku mieszkalnym. W ocenie WSA uzasadnione było również nabycie okularów przeciwsłonecznych oraz atlasu geograficznego. Wskazano, że miejsce zamieszkania, a zatem sporny lokal został zgłoszony do ewidencji działalności gospodarczej i służył Skarżącemu do prowadzonej działalności gospodarczej, co potwierdzają w szczególności oględziny pokoju. Za uzasadniony uznano także zarzut naruszenia art. 191 O.p. przez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i bezpodstawne przyjęcie – wbrew bowiem dowodom znajdujących się w aktach sprawy - że Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w spornym pokoju znajdującym się w budynku mieszkalnym przy ulicy Z., a tym samym, że ponosząc nań wydatki remontowe i wyposażenia zawyżył koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 10.660,19 zł netto. Od powyższego wyroku pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zarzucił naruszenie: - art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust.1 pkt 49 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż organy bezpodstawnie przyjęły, że tylko w przypadku, gdy posiadany przez podatnika lokal służy wyłącznie celom prowadzonej działalności gospodarczej (a nie prywatnym), nie ma przeszkód do zaliczenia całości wydatków związanych z jego utrzymaniem i eksploatacją do kosztów uzyskania przychodów oraz uznanie, iż o zaliczeniu wydatków do kosztów podatkowych przesądza okoliczność wskazania (bo to uczynił podatnik), a nie wykazania związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skoro podatnik wykazał związek pomiędzy poniesionymi wydatkami (zakwestionowanymi przez organ), a prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą to powyższe przepisy dają podstawę do uznania spornych wydatków za koszt uzyskania przychodu. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono także naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. l pkt 49 u.p.d.o.f. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek uznania, iż organy dokonały błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania tych przepisów w przedmiotowej sprawie; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 191 O.p. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek uznania, iż organ dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bowiem zakwestionował zaliczenie do kosztów podatkowych wydatków, które podatnik wskazał jako poniesione w celu osiągnięcia przychodów; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia w sposób niepełny, a zatem uniemożliwiający sformułowanie argumentacji zarzutu skargi kasacyjnej i nie połączył swojego stanowiska z argumentacją powołaną w decyzji organu. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona. Sedno sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał skargę strony za uzasadnioną w związku z tym, że w wyniku oceny zgromadzonego materiału dowodowego, organy zakwestionowały wydatki poniesione przez podatnika na remont i wyposażenie pokoju znajdującego się w budynku mieszkalnym strony w D. przy ulicy Z. Kluczowe w tym wypadku znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że wymieniony lokal nie służył podatnikowi do prowadzenia działalności gospodarczej, jak uważa konsekwentnie organ, czy też, że taka działalność była w tym lokalu prowadzona. Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. W świetle natomiast regulacji art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć wydatków poniesionych na zakup zużywających się stopniowo rzeczowych składników majątku przedsiębiorstwa, niezaliczanych zgodnie z odrębnymi przepisami do środków trwałych - w przypadku stwierdzenia, że składniki te nie są wykorzystywane dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, lecz służą celom osobistym podatnika, pracowników lub innych osób, albo bez uzasadnienia znajdują się poza siedzibą przedsiębiorstwa; Analiza treści art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. oraz sposób konstrukcji tej regulacji wskazuje, że wyłączenie z KUP wydatków na zakup wymienionych w tym przepisie składników majątku przedsiębiorstwa może nastąpić tylko w razie wystąpienia co najmniej jednej z dwóch przesłanek: 1) braku wykorzystywania dla celów prowadzonej działalności gospodarczej oraz ich jednoczesnemu użyciu na cele osobiste podatnika, pracowników lub innych osób albo 2) ich zlokalizowaniu bez uzasadnienia poza siedzibą przedsiębiorstwa. W ocenie NSA użycie w przytoczonym przepisie zwrotu "siedziba" przedsiębiorstwa ma szerszy kontekst znaczeniowy niż to np. wynika z art. 41 K.c. – siedziba jako miejsce usytuowania zarządu (władz) podmiotu gospodarczego. Tu raczej chodzi o każde miejsce, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Kluczowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanego wyżej problemu ma odpowiedź na pytanie, czy w lokalu przy ulicy Z. podatnik prowadził działalność gospodarczą. Organ wykluczył to opierając się na argumentach: (-) braku zgłoszenia powierzchni lokalu do opodatkowania podwyższoną stawką podatku od nieruchomości; (-) braku formalnego wyłączenia pokoju z funkcji mieszkaniowych. W ocenie natomiast Naczelnego Sądu Administracyjnego wytknięcie podatnikowi niedopełnienia ww. wymogów formalnych, to za mało by wykazać, że faktycznie nie prowadzi on działalności gospodarczej w lokalu przy ulicy Z., co oczywiście wiąże się z określonymi skutkami podatkowymi. W judykaturze dominuje pogląd, że o kwalifikacji określonej formy aktywności podatnika do działalności gospodarczej nie decyduje fakt spełnienia przez niego warunków formalnych (np. zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej) ile okoliczność, że działania jego spełniają kryteria obiektywne określone w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., tzn. że jest to określona w tym przepisie działalność zarobkowa prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Wskazuje się, że działalność gospodarcza jest zjawiskiem – ciągiem zdarzeń faktycznych – o charakterze obiektywnym, a więc dla uzasadnionej oceny odnośnie jej zaistnienia podstawowego lub przesądzającego znaczenia nie może mieć niedopełnienie przez podatnika pewnych wymogów formalnych (jak zgłoszenie lokalu do opodatkowania wg podatku przewidzianego dla powierzchni zajmowanych na prowadzenie działalności gospodarczej) ile faktyczna aktywność wykazywana w określonym miejscu. We współczesnych realiach gospodarczych nierzadko spotkać można się z praktyką wydzielania z lokalu mieszkalnego pomieszczenia (najczęściej pokoju), który jest przeznaczany na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Owo "wydzielenia" stanowi czynność faktyczną, nie zawsze połączoną z realizacją wymogów formalnych, wynikających z obowiązujących przepisów. Z punktu widzenia skutków podatkowych istotne znaczenie ma natomiast to, czy podatnik w takim lokalu (w rozpatrywanej sprawie zlokalizowanym w budynku przy ulicy Z.) rzeczywiście prowadzi gospodarczą w przedstawionym wyżej rozumieniu. Oczywiście warunek taki może zostać uznany za spełniony również w przypadku podejmowania w lokalu działań bezpośrednio związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem (np. polegających na prowadzeniu biura obsługującego przedsiębiorstwo). Takie przeznaczenie lokalu potwierdzać może jego wyposażenie, służące prowadzeniu działalności gospodarczej (w tym np. biura przedsiębiorstwa), korespondencja firmowa wychodząca i przychodząca na dany adres, oznaczenie zewnętrzne itp. Jeżeli w określonym miejscu podatnik rzeczywiście realizuje działania mieszczące się w jego działalności gospodarczej, poza możliwością oceny organów podatkowych pozostaje kwestia celowości (niezbędności) wyodrębnienia dla tych zadań pomieszczenia w budynku mieszkalnym. Odnosząc powyższe rozważania do ustalonych w toku postępowania realiów faktycznych stwierdzić należy, że nie budziła wątpliwości organów okoliczność, że celem ponoszonych przez podatnika spornych wydatków był remont, modernizacja oraz wyposażenie jednego pokoju znajdującego się przy ulicy Z. w D. W wyniku oględzin ustalono, że w lokalu znajdowały się m.in.: meble systemowe, telewizor, stół i 6 krzeseł, kanapa narożna z ławą i małą szafką, komputer stacjonarny, panele podłogowe, drzwi wewnętrzne (2 szt.), dokumenty związane z działalnością gospodarczą na zakup i sprzedaż za lata 2006-2012, dokumentacja techniczna na posiadane maszyny firmy W.dokumentacja spraw sądowych, "oczka" ledowe i in. Oczywiście takie elementy wyposażenia, jak stół i krzesła czy też kanapa narożna mogą być wykorzystywane zarówno dla realizacji celów mieszkaniowych, jak i gospodarczych (jako wyposażenie biura). Organy natomiast nie wykluczyły, że wskazane elementy nie były wykorzystywane "dla celów prowadzonej działalności gospodarczej" przy jednoczesnym ich "użyciu na cele osobiste podatnika, pracowników lub innych osób", zwłaszcza w sytuacji, gdy w tym samym pomieszczeniu znajdowała się dokumentacja dotycząca prowadzonej działalności gospodarczej. W XXI w. za normalne elementy wyposażenia lokalu biurowego uznać można również sprzęt grający, chłodziarkę czy telewizor. Zauważyć też wypada, że podatnik, zgłaszając działalność gospodarczą do ewidencji działalności gospodarczej, podał trzy adresy jej wykonywania, w tym adres przy ulicy Z., choć nie dopełnił formalnego wymogu wyłączenia przeznaczonego na działalność gospodarczą pokoju z funkcji mieszkaniowych i zgłoszenia jego opodatkowania wg podwyższonej stawki podatku od nieruchomości. W ustalonych okolicznościach faktycznych za w pełni uzasadniony należy uznać wniosek WSA w Szczecinie, że sporny lokal (mieszczący się w budynku mieszkalnym Skarżącego w D. przy ulicy Z.) służył działalności gospodarczej podatnika, co potwierdziły m.in. fakt zgłoszenia tego adresu do ewidencji działalności gospodarczej, a także oględziny lokalu, w ramach których wykazano znajdującą się w nim dokumentację przedsiębiorstwa D., komputer stacjonarny oraz wyposażenie. Rację zatem przyznać należy Sądowi pierwszej instancji, w ocenie którego uznanie na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, że wydatki remontowe i na wyposażenie spornego pokoju, udokumentowane fakturami VAT, nie miały związku z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów, wykracza poza ogólną regułę wyrażoną w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Konstatacja ta poprzedzona została przedstawieniem okoliczności faktycznych ustalonych w toku postępowania podatkowego przez organy i przyjętych przez Sąd za podstawę orzekania, czego Autor skargi kasacyjnej nie podważa, jak też poparta rzetelną analizą materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnieniem (s. 19 i 20 uzasadnienia wyroku). Z tych też względów za nietrafny uznać należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast stanowiska Sądu pierwszej instancji o możliwości rozliczenia przez podatnika w kosztach uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie okularów przeciwsłonecznych i atlasu geograficznego. Argumenty przedstawione przez podatnika, ilustrujące gospodarcze wykorzystanie okularów przeciwsłonecznych oraz atlasu geograficznego w ocenie NSA nie potwierdzają, że wydatki poniesione na ich nabycie miały związek ze źródłem przychodów jakim jest prowadzona przez niego pozarolnicza działalność gospodarcza. Jak słusznie zauważył Autor skargi kasacyjnej okulary te nie stanowiły specjalistycznego sprzętu ochronnego (wymaganego przepisami BHP), natomiast słoneczne godziny w trakcie wykonywania pracy są zjawiskiem naturalnym i powszechnym. Zasadnie też organ kwestionuje stanowisko Sądu, że nabyty przez podatnika atlas geograficzny stanowi dla niego źródło wiedzy podczas odbywania podróży służbowych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący takich podróży nie odbywał. Stosownie do art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Ustalenie, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia "odpowiada prawu", w rozumieniu tego przepisu odnosi się do zawartego w sentencji tego orzeczenia rozstrzygnięcia, jak determinującej jego treść oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu decydującej o określonym kierunku rozstrzygnięcia. Kwestionując zatem stanowisko organów o braku możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów spornych wydatków poniesionych na lokal przy ulicy Z., Sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylił zaskarżoną decyzję. Błędna ocena wydatków na zakup okularów słonecznych oraz atlasu geograficznego pozostaje wobec tego bez wpływu na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany jest zastosować wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie, z uwzględnieniem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI