II FSK 1247/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-31
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITdoręczeniefikcja doręczeniaodwołanieterminOrdynacja podatkowaNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną uznając, że doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej było skuteczne, mimo podnoszonych przez stronę wątpliwości co do adresu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.B. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kluczowym zagadnieniem było skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie fikcji doręczenia (art. 150 § 4 O.p.). NSA uznał, że adres wskazany w aktach sprawy był właściwy, a doręczenie było skuteczne, co potwierdzało uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sprawa koncentrowała się na kwestii skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący podnosił, że doręczenie było wadliwe, a termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. NSA, analizując materiał dowodowy, w tym dane z CEIDG, pisma odbierane osobiście pod wskazanym adresem oraz informacje od płatnika, uznał, że adres L., ul. [...] był właściwy dla doręczeń. Potwierdzenie skuteczności doręczenia wynikało z dwukrotnego awizowania przesyłki i jej zwrotu po upływie 14 dni. Sąd odrzucił argumenty strony o wątpliwościach co do adresu, wskazując na spójność danych i odbiór pism pod tym adresem zarówno przed, jak i po dacie doręczenia kwestionowanej decyzji. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli organ podatkowy dysponuje uzasadnionymi podstawami do przyjęcia, że wskazany adres jest adresem właściwym dla strony, a przesyłka została dwukrotnie awizowana i zwrócona po upływie terminu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że adres wskazany w aktach sprawy był właściwy dla doręczeń, co potwierdzały dane z CEIDG, odbiór pism pod tym adresem przez stronę oraz informacje od płatnika. Dwukrotne awizowanie i zwrot przesyłki po 14 dniach skutkowały uznaniem doręczenia za skuteczne z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 150 § 4

Ordynacja podatkowa

Doręczenie w trybie fikcji doręczenia jest skuteczne, jeśli przesyłka została dwukrotnie awizowana i zwrócona po upływie 14 dni, a adres wskazany do doręczenia jest uznawany za właściwy.

O.p. art. 223 § 2

Ordynacja podatkowa

Określa termin do wniesienia odwołania, którego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia decyzji.

O.p. art. 228 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Pomocnicze

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

u.p.d.o.f. art. 30c § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 98 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 150 § 4 O.p. było skuteczne, ponieważ adres wskazany w aktach sprawy był właściwy, a przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana i zwrócona po upływie terminu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania przez organy administracji.

Odrzucone argumenty

Doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 150 § 4 O.p. było nieskuteczne z powodu wadliwości wskazanego adresu. Organ podatkowy powinien był ustalić adres zameldowania strony lub przesłuchać ją na okoliczność adresu zamieszkania. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu było bezprzedmiotowe z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

doręczenia tego nie można uznać ani za pewne, ani za skuteczne doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego, czternastego dnia ustawowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej nie ma przekonująco, dlaczego organ powinien był nabrać wątpliwości co do tego, jakie jest miejsce zamieszkania (adres) skarżącego

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

członek

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad skuteczności doręczeń w trybie fikcji doręczenia w postępowaniu podatkowym oraz obowiązków organów w zakresie ustalania adresu strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście konkretnych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania podatkowego - skuteczności doręczeń, co jest istotne dla praktyków. Jednakże, stan faktyczny i argumentacja są dość standardowe dla tego typu spraw.

Fikcja doręczenia: kiedy organ podatkowy może uznać pismo za skutecznie doręczone mimo braku odbioru?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1247/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/
Antoni Hanusz /przewodniczący/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Łd 122/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-05-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 228 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Kolanowski Sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 122/22 w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2016 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
II FSK 1247/22
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 122/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 grudnia 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2016 r.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 10 marca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego L. określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2016 r. – opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm., dalej jako: u.p.d.o.f.). Decyzja została doręczona w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako: O.p.) w dniu 30 marca 2021 r. Skarżący w dniu 13 października 2021 r. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 10 grudnia 2021 r. na podstawie art. 216 § 1 i art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzucono naruszenie: 1) art. 150 § 4 O.p. przez błędne przyjęcie przez organ, iż skarżona decyzja została doręczona prawidłowo w drodze fikcji doręczenia, podczas gdy doręczenia tego nie można uznać ani ze pewne, ani za skuteczne, przy przyjęciu, iż wskazany na przesyłce adres jest faktycznym i aktualnym na dzień 30 marca 2021 r. miejscem zamieszkania skarżącego; 2) art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149, art. 162 § 1 i 2, w zw. z art. 223 § 2 O.p. przez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie badania zachowania bądź naruszenia terminu było bezprzedmiotowe z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji, a tym samym możliwości obliczenia początku i upływu takiego terminu, który wobec nieziszczenia się skutku doręczenia, nie zaczął biec; 3) art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149, art. 162 § 1 i § 2, art. 122, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p. polegające na naruszeniu zasady prawdy materialnej oraz przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż decyzja organu podatkowego została skutecznie doręczona, ergo weszła ona do obrotu prawnego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do czynienia takich ustaleń; 4) art. 122, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p. polegające na naruszeniu zasady prawdy materialnej i zasady koncentracji materiału dowodowego przez zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyjaśnienia, czy w chwili doręczenia decyzji, wskazywany przez organ podatkowy adres zamieszkania skarżącego posiadał przymiot faktycznego, aktualnego, rzeczywistego i pewnego, podczas gdy skarżący faktycznie nie zamieszkuje pod adresem wskazywanym przez organ podatkowy jako adres zamieszkania; 5) art. 228 § 1 pkt 2 O.p. polegające na jego wadliwym zastosowaniu i nieprawidłowym stwierdzeniu uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której termin ten nie rozpoczął swojego biegu wobec wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji; 6) art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 przez jego niezastosowanie, podczas gdy doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego L. w z dnia 10 marca 2021 r. nastąpiło w czasie trwania stanu epidemii.
Powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Łodzi oddalił skargę. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (CBOSA).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik strony skarżącej wniósł na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) o uwzględnienie skargi kasacyjnej przez uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 176 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 46 § 1 p.p.s.a. i art. 47 § 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1. lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd skargi i utrzymanie w mocy skarżonego rozstrzygnięcia, które zostało wydane z naruszeniem:
a) art. 150 § 4 O.p. polegające na błędnym przyjęciu przez organ, iż decyzja została doręczona prawidłowo skarżącemu w drodze fikcji doręczenia, podczas gdy doręczenia tego nie można uznać ani za pewne, ani za skuteczne, przy przyjęciu, iż wskazany na przesyłce adres jest faktycznym i aktualnym na dzień 30 marca 2021 r. miejscem zamieszkania M. B.;
b) art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149, art. 162 § 1 i 2, w zw. z art. 223 § 2 O.p. przez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie badania zachowania bądź naruszenia terminu było bezprzedmiotowe z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji, a tym samym możliwości obliczenia początku i upływu takiego terminu, który wobec nieziszczenia się skutku doręczenia, nie zaczął biec;
c) art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149, art. 162 § 1 i § 2, art. 122, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p. polegające na naruszeniu zasady prawdy materialnej oraz przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów przez bezpodstawne przyjęcie, iż decyzja organu podatkowego została skutecznie doręczona, ergo weszła ona do obrotu prawnego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do czynienia takich ustaleń;
d) art. 122, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p. polegające na naruszeniu zasady prawdy materialnej i zasady koncentracji materiału dowodowego przez zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyjaśnienia, czy w chwili doręczenia decyzji, wskazywany przez organ podatkowy adres zamieszkania skarżącego posiadał przymiot faktycznego, aktualnego, rzeczywistego i pewnego, podczas gdy M. B. faktycznie nie zamieszkuje pod adresem wskazywanym przez organ podatkowy jako adres zamieszkania;
e) art. 228 § 1 pkt 2 O.p. polegające na jego wadliwym zastosowaniu i nieprawidłowym stwierdzeniu uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której termin ten nie rozpoczął swojego biegu wobec wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 199 O.p. przez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia pomimo wydania go bez kompletnego zebrania materiału dowodowego, w szczególności w postaci przesłuchania skarżącego w zakresie adresu zamieszkania oraz zaniechania przez organ ustalenia adresu zameldowania skarżącego,
- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a. przez brak rozpatrzenia zarzutów skargi dotyczących wadliwego prowadzenia postępowania w sprawie przez organy administracji publicznej oraz poprzez konstruowanie uzasadnienia wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny w sposób wskazujący na to, że Sąd nie zapoznał się z całością akt administracyjnych w sprawie, a więc nie mógł prawidłowo przeprowadzić kontroli legalności zaskarżonego aktu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które zdaniem skarżącej miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd skargi i utrzymanie w mocy skarżonego rozstrzygnięcia, które – zdaniem autora skargi kasacyjnej - zostało wydane z naruszeniem wymienionych w niej przepisów.
Przepis art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. (autor skargi kasacyjnej pominął oznaczenie pkt 1 w §1) ma charakter instrukcji dla sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przepisów postępowania. Z kolei art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Z treści wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ przy wydaniu zaskarżonego postanowienia. Z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd dokonał skrupulatnej kontroli zaskarżonego postanowienia. Nie dostrzegłszy uchybień, nie miał potrzeby zastosowania żadnych "przewidzianych ustawą środków", co wydaje się kwestionować autor skargi kasacyjnej. Z kolei wskazany jako naruszony art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi o tym, jaką formę może przybrać rezultat sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, z jakich powodów nie znalazł podstaw do kwestionowania zasadności stanowiska organu. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem pierwszej instancji, zaś zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w tym świetle jest bezzasadny.
Spór dotyczy tego, czy organ podatkowy zasadnie uznał, że odwołanie od decyzji wniesiono z uchybieniem terminu. Istota problemu tkwi jednak w tym, czy organ miał podstawy uznać, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona w trybie art. 150 § 4 O.p. Stąd też podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego właśnie przepisu jest kluczowy dla oceny prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji, a pośrednio – stanowiska organu podatkowego.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej kwestionowanego doręczenia nie można uznać "ani za pewne, ani za skuteczne", dlatego w świetle argumentów skargi kasacyjnej organy i w ślad za nimi sąd pierwszej instancji błędnie przyjęły, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Analizując zasadność zarzutu naruszenia art. 150 § 4 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny zweryfikował stanowisko sądu pierwszej instancji co do ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i nie dopatrzył się w tym zakresie uchybień. Decyzję z 10 marca 2021 r. wysłano do M. B. za pośrednictwem poczty tradycyjnej na adres: L., ul. [...]. Przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana: 16 marca 2021 r. oraz 24 marca 2021 r. (potwierdzenie odbioru i koperta – k. 107 akt adm.). Zwrot do nadawcy z uwagi na niepodjęcie przesyłki przez adresata nastąpił po upływie 14 dni od pierwszego awizowania – w dniu 31 marca 2021 r. Słusznie więc uznał sąd pierwszej instancji w ślad za organem podatkowym, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego, czternastego dnia ustawowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, czyli w dniu 30 marca 2021 r.
W skardze kasacyjnej podniesiono, że doręczenie dokonane w trybie art. 150§4 O.p. może zostać uznane za skuteczne tylko pod warunkiem, że nie ma wątpliwości co do miejsca zamieszkania adresata pisma – i z tym twierdzeniem należy się zgodzić. W skardze kasacyjnej jednak nie wskazano przekonująco, dlaczego organ powinien był nabrać wątpliwości co do tego, jakie jest miejsce zamieszkania (adres) skarżącego, dlaczego zdaniem strony skarżącej błędem było zaniechanie ustalenia adresu jej zameldowania.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w świetle informacji z Krajowej Ewidencji Podatników adres podatnika L., ul. [...] ważny był do 30 kwietnia 2016 r. (k. 136 akt adm.), natomiast adres L. ul. [...] nadal w tym rejestrze figuruje (k. 137 akt adm.). Zgłoszony do CEIDG adres do korespondencji: L., ul. [...] był adresem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pod nazwą S[...]M. B. Adres ten przestał być aktualny w związku ze zgłoszeniem przez skarżącego do CEIDG zaprzestania prowadzenia działalności z dniem 30 kwietnia 2016 r. (wykreślenie z rejestru tej działalności nastąpiło 31 sierpnia 2018 r. – k. 116 akt adm.). Sąd wskazał też na znajdujące się w aktach sprawy pisma, które doręczono Skarżącemu osobiście pod adresem L., ul. [...]. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest przekonujący argument zawarty w skardze kasacyjnej, że osobiste odebranie pod tym adresem dnia 29 września 2021 r. (ZPO – k. 123 akt adm.) pisma dnia 16 września 2021 r. nie przesądza o tym, że adres ten był właściwy w dacie doręczania decyzji podatkowej (tj. w marcu 2021 r.). Sam w sobie fakt ten w istocie nie mógłby o tym przesądzać, jednakże jest elementem wzmacniającym przekonanie Sądu o tym, że adres ul. [...] był właściwy. Należy bowiem postrzegać go w powiązaniu z pozostałymi okolicznościami, takimi jak to, że adres ten był adresem wskazanym przez skarżącego jako adres do doręczeń w toku kontroli podatkowej (protokół kontroli przeprowadzonej w dniach 31 sierpnia – 17 grudnia 2018 r. – k. 112 akt adm.). Następnie skarżący pod tym adresem odebrał w dniu 2 kwietnia 2020 r. postanowienie NUS L. z dnia 20 marca 2020 r. (postanowienie i ZPO – k. 52 akt adm.). Podobnie na podaniu z dnia 10 czerwca 2020 r. (złożonym osobiście w dniu 15 czerwca 2020 r. w Urzędzie Skarbowym L.) o udostępnienie decyzji podatkowych dla podmiotów A[...] Sp. z o.o. i A[...] Sp. z o.o. Sp. K. skarżący podał adres: ul. [...] (k. 127 akt adm.). Ten adres skarżącego jako podatnika podał również płatnik V[...] Sp. z o.o. Sp. K. w informacji PIT za 2019 i 2020 r. (k. 125-126 akt adm.), które wpłynęły do NUS odpowiednio 28 stycznia 2020 r. i 27 stycznia 2021 r. Reasumując, pod adresem L., ul. [...] skarżący osobiście odbierał pisma zarówno przed marcem 2021 r., jak i po nim (konkretnie – we wrześniu 2021 r.).
Rację ma sąd pierwszej instancji, że o innym niż ul. [...] adresie skarżącego do doręczeń (a mianowicie L., ul. [...]) bynajmniej nie świadczy dokument w postaci protokołu przesłuchania skarżącego jako podejrzanego z dnia 8 października 2021 r. (przeanalizowany przez sąd pierwszej instancji załącznik do skargi). Dokument ten został sporządzony 7 miesięcy po dacie wydania i doręczenia decyzji, a więc – co bardzo istotne - w momencie, gdy skarżący udzielił już pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania go w sprawie decyzji, której dotyczy uchybienie terminu do wniesienia odwołania (pełnomocnictwo z dnia 8 października 2021 r. – k. 118 akt adm.), na co sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę.
W skardze kasacyjnej nie ma przekonujących argumentów, które wspierałyby zarzuty naruszenia przepisów postępowania. I tak, bezpodstawnie zarzucono naruszenie art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149, art. 162 § 1 i 2 w zw. z art. 223 § 2 O.p., co miało nastąpić przez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie badania zachowania bądź naruszenia terminu było bezprzedmiotowe z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji, a tym samym możliwości obliczenia początku i upływu takiego terminu, który wobec nieziszczenia się skutku doręczenia, nie zaczął biec. Wbrew tym twierdzeniom, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania było poprzedzone gruntowną analizą tego, czy decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona. Konkluzje organu podatkowego i sądu pierwszej instancji w tym zakresie są ugruntowane w materiale dowodowym, poprawne pod względem rozumowania prawniczego oraz klarownie przedstawione.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149, art. 162 § 1 i § 2, art. 122, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p. został uzasadniony twierdzeniem o naruszeniu zasady prawdy materialnej oraz przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów przez bezpodstawne przyjęcie, iż decyzja organu podatkowego została skutecznie doręczona, ergo weszła ona do obrotu prawnego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do czynienia takich ustaleń. Ocenę tego zarzutu utrudnia jego ogólnikowość, niemniej jednak weryfikując stanowisko sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny przeanalizował sprawę pod kątem zarzucanych naruszeń i nie dopatrzył się ich w sprawie. Nie doszło też do naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 199 O.p., w szczególności – wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej nie doszło do wydania orzeczenia na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega powodu, dla którego – wobec ustalonego stanu faktycznego, w szczególności odbierania przesyłek pod kwestionowanym adresem - organ podatkowy miałby przesłuchać skarżącego na okoliczność adresu zamieszkania oraz dlaczego miałby ustalać adresu zameldowania skarżącego.
Podobnie nie ma podstaw do uznania trafności zarzutu naruszenia art. 122, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p. Autor skargi kasacyjnej uzasadnia go tym, że zasada prawdy materialnej i zasada koncentracji materiału dowodowego miały zostać naruszone poprzez "zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyjaśnienia, czy w chwili doręczenia decyzji, wskazywany przez organ podatkowy adres zamieszkania skarżącego posiadał przymiot faktycznego, aktualnego, rzeczywistego i pewnego, podczas gdy M.B. faktycznie nie zamieszkuje pod adresem wskazywanym przez organ podatkowy jako adres zamieszkania". Sąd pierwszej instancji przekonująco wyłożył (częściowo przywołane wyżej) powody, dla których istniały wszelkie podstawy do tego, aby organy uznawały adres przy ul. T. za prawidłowy, a dokonane tam doręczenie – za skuteczne. Z tego samego powodu chybiony jest też zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p., gdyż – wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - stwierdzenie uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania było zasadne; nie ma podstaw do twierdzenia, że termin na wniesienie odwołania nie rozpoczął swojego biegu wobec wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.
Zarzutowi naruszenia art. 134 p.p.s.a. nie towarzyszy wskazanie, jakich elementów sprawy sąd pierwszej instancji nie rozpatrzył, jakie elementy pominął, toteż zarzut ten należało uznać za bezpodstawny.
Niezasadnie wreszcie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zawiera wszelkie wymagane w tym przepisie elementy. Bynajmniej nie jest ogólnikowe, lecz skrupulatnie przedstawia stan faktyczny w nawiązaniu do akt sprawy. Istota sprawy została przez sąd prawidłowo zidentyfikowana, a sprawa rozpatrzona we wszelkich aspektach.
Z podanych wyżej powodów niezasadny okazał się zarówno kluczowy dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 150 § 4 O.p., jak i wszystkie pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W tej sytuacji skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 2) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI