II FSK 1238/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki, uznając prawidłowość ustaleń sądu niższej instancji co do właściwości organów i braku rażącego naruszenia prawa.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. G. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości VAT, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości miejscowej oraz rażące naruszenie prawa przez naruszenie zasady czynnego udziału strony. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie. Decyzja ta odmawiała stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o odpowiedzialności podatkowej W. G. jako byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.) przez naruszenie zasady czynnego udziału strony i braku informacji o materiale dowodowym, a także naruszenie art. 247 § 1 pkt 1 O.p. przez wydanie decyzji z naruszeniem właściwości miejscowej organu. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż mimo wadliwego doręczenia jednego z postanowień, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, a naruszenie nie miało charakteru rażącego. Sąd podkreślił, że art. 240 § 1 pkt 4 O.p. dotyczy wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. NSA oddalił również zarzut naruszenia właściwości miejscowej (art. 247 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 17 § 1 i 17a O.p.), wskazując, że właściwość organu w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej jest determinowana właściwością organu dla podatnika (spółki), niezależnie od jej późniejszego wykreślenia z rejestru. Sąd odrzucił także zarzut naruszenia art. 122 i 187 § 1 O.p. w zakresie niewyjaśnienia miejsca wykonywania czynności spółki, uznając, że organy prawidłowo ustaliły właściwość na podstawie adresu siedziby spółki i złożonych deklaracji VAT. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe doręczenie postanowienia o przedłużeniu terminu, nawet jeśli narusza art. 148 O.p. i art. 123 § 1 O.p., nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p., jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w późniejszym terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wadliwe doręczenie postanowienia o przedłużeniu terminu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kolejne postanowienie dotyczące wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zostało doręczone prawidłowo, a strona miała możliwość obrony swoich praw. Podkreślono, że naruszenie musi mieć charakter rażący, a nie tylko formalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Naruszenie musi mieć charakter rażący, a nie tylko formalny. Brak wpływu na wynik sprawy wyklucza stwierdzenie nieważności z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony.
O.p. art. 17a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa właściwość miejscową organu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – właściwy jest organ właściwy dla podatnika.
u.p.t.u. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Właściwość organu dla podatnika ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
u.p.t.u. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dla osób prawnych właściwość miejscową ustala się ze względu na adres siedziby.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
O.p. art. 148 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje doręczenia pism osobom fizycznym. Wadliwe doręczenie nie zawsze prowadzi do nieważności decyzji.
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do wznowienia postępowania, nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
O.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ogólna zasada ustalania właściwości miejscowej organów podatkowych według miejsca zamieszkania lub siedziby podatnika.
O.p. art. 116 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definicja osoby trzeciej.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej – obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do przeprowadzenia wszelkich możliwych dowodów i rozpatrzenia ich.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Podstawy uwzględnienia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.) przez naruszenie zasady czynnego udziału strony i braku informacji o materiale dowodowym. Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę rozstrzygnięcia i brak zastosowania art. 247 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i 17a O.p. z powodu wadliwego ustalenia właściwości miejscowej organu. Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę i brak zastosowania przepisów w związku z zaniechaniem rozważenia, na terenie jakiego urzędu skarbowego były wykonywane czynności spółki (naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p.). Naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 u.p.t.u. przez wadliwą wykładnię skutkującą nieprawidłowym ustaleniem właściwości miejscowej organów.
Godne uwagi sformułowania
Rażące naruszenie prawa to naruszenie mające charakter oczywisty, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Interpretacja art. 17a O.p. ... winna znaleźć zastosowanie przy interpretacji art. 17a O.p. Utrata bytu prawnego spółki z o.o. pozostaje bez wpływu na ustalenie właściwości miejscowej w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe tej spółki. W przypadku zatem wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terenie działania co najmniej dwóch urzędów skarbowych, zawsze decyduje adres siedziby osoby prawnej.
Skład orzekający
Andrzej Jagiełło
przewodniczący
Beata Cieloch
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawach odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, zwłaszcza po likwidacji lub wykreśleniu podatnika z rejestru. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zaległości VAT i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak właściwość organów i rażące naruszenie prawa, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnienie, dlaczego wykreślenie spółki nie wpływa na właściwość organu, jest cenną wskazówką.
“Czy wykreślenie spółki z KRS chroni jej byłego członka zarządu przed odpowiedzialnością podatkową? NSA wyjaśnia zasady ustalania właściwości organów.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1238/17 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-05-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jagiełło /przewodniczący/ Beata Cieloch /sprawozdawca/ Marek Kraus Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I SA/Lu 812/16 - Wyrok WSA w Lublinie z 2017-01-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 613 art. 17, art. 17a Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Marek Kraus, protokolant Ilona Makaruk, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 812/16 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 8 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie I. Zaskarżonym wyrokiem z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 812/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z 8 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. II. W skardze kasacyjnej Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1) art. 134 § 1 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przez oddalenie skargi, mimo że rozstrzygnięcie, którego stwierdzenia nieważności domaga się Skarżący, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa przez naruszenie zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania i braku informacji o możliwości zapoznania się przez Skarżącego z materiałem dowodowym, a także niepoinformowaniu o przedłużeniu toczącego się postępowania, co skutkowało ograniczeniem bez własnej winy udział Strony w stadiach postępowania poprzedzających wydanie decyzji, przez co decyzja, której stwierdzenia nieważności domagała się Strona, naruszała art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 148, art. 123 § 1 i art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej O.p.); 2) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie i brak zastosowania powołanych przepisów oraz zaniechanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, co było w sprawie konieczne ze względu na wadliwe ustalenie przez organ podatkowy, że organem miejscowo właściwym do orzekania o odpowiedzialności Skarżącego za spółkę z tytułu podatku od towarów i usług był Urząd Skarbowy w B., mimo że na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej spółka, którą wcześniej reprezentował, została wykreślona z KRS, przez co zaskarżona decyzja naruszała art. 247 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i art. 17a O.p.; 3) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie i brak zastosowania powołanych przepisów, co było w sprawie konieczne ze względu na zaniechanie rozważenia przez organy podatkowe kwestii, na terenie jakiego Urzędu Skarbowego były wykonywane w spornym okresie czynności spółki, przez co zaskarżona decyzja naruszała art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p.; 4) art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej u.p.t.u.) w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organy podatkowe w przedmiotowej sprawie przez wadliwą wykładnię tych przepisów polegającą na stwierdzeniu, że Naczelnik Urzędu Kontroli Skarbowej w B. był organem właściwym do wydania decyzji, podczas gdy organem właściwym był Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. III. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV. Skarga kasacyjna wobec braku uzasadnionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. IV.1. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. z tytułu podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę. Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej wskazał, że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej organu podatkowego (art. 247 § 1 pkt 1 O.p.) oraz rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.) przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, braku informacji o możliwości zapoznania się przez stronę z materiałem dowodowym, a także niepoinformowaniu o przedłużeniu toczącego się postępowania. Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, uznał za prawidłowe stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że decyzja ostateczna, o której stwierdzenie nieważności wnosił Skarżący, nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz została wydana przez organ właściwy do orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny wydanej decyzji w zakresie istnienia powołanych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, uznając za prawidłowe stanowisko organu podatkowego, że w sprawie nie zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. IV.2. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, powiązany przez autora skargi kasacyjnej z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 148, art. 123 § 1 i art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi powinien być rozumiany w ten sposób, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że podmiot skarżący wnosił o jego uchylenie. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice albo nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie. W niniejszej sprawie nie sposób przypisać Sądowi pierwszej instancji powyższych uchybień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał w zakresie zgodności z prawem postępowanie i rozstrzygnięcie organu podatkowego w sprawie, której przedmiotem była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Sąd, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, również poddał ocenie prawidłowość kwestionowanych doręczeń w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego: postanowienia organu pierwszej instancji z 31 października 2014 r. w sprawie przedłużenia terminu zakończenia postępowania oraz z 7 listopada 2014 r. w przedmiocie wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Natomiast z art. 123 § 1 O.p. wynika, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis art. 148 O.p. z kolei reguluje zagadnienie doręczeń pism osobom fizycznym. W sprawie niewątpliwie organ podatkowy dokonał wadliwego doręczenia Stronie postanowienia z 31 października 2014 r. wydanego w przedmiocie przedłużenia terminu do zakończenia postępowania podatkowego, które zostało skierowane na nieaktualny adres. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ podatkowy dokonał wadliwego doręczenia Stronie wymienionego postanowienia z 31 października 2014 r., które zostało wyekspediowane na nieaktualny adres strony, a więc z naruszeniem art. 148 § 1 O.p., jednakże prawidłowo uznał, że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Bowiem kolejne postanowienie z 7 listopada 2014 r. wydane na podstawie art. 200 § 1 O.p., wyznaczające termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, zostało skierowane na właściwy adres i doręczone Stronie prawidłowo w trybie art. 150 O.p. WSA zasadnie podkreślił, że Podatnik skutecznie złożył odwołanie, a przed organem odwoławczym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jakie wystąpiły faktyczne negatywne skutki procesowe dla Strony w związku z brakiem prawidłowego doręczenia wskazanego postanowienia dotyczącego przedłużenia terminu prowadzonego postępowania podatkowego. Natomiast powołany przez Stronę art. 247 § 1 pkt 3 O.p. nie uzależnia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej od wystąpienia jakiegokolwiek naruszenia prawa, lecz musi to być kwalifikowana forma w postaci naruszenia prawa o rażącym charakterze. Rażące naruszenie prawa to naruszenie mające charakter oczywisty, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Istnienie tej sprzeczności można ustalić przez proste ich zestawienie, a więc wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia prawa w sposób jasny i oczywisty. Naruszenie prawa musi być tak jednoznaczne, że nie daje się pogodzić z zasadą praworządności (art. 120 O.p.) i bez względu na obowiązywanie zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 O.p.) konieczne jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że powołane okoliczności potwierdzają, że organy umożliwiły stronie realizowanie uprawnienia czynnego udziału w postępowaniu. Natomiast jak wyżej stwierdzono, Skarżący nie wykazał, że powoływane przez niego okoliczności związane z prowadzonym postępowaniem podatkowym mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Poza tym brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.), a więc odrębnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej. Przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 148, art. 123 § 1 i art. 240 § 1 pkt 4 O.p. IV.3. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu Strony co do naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę decyzji polegającą na niestwierdzeniu naruszenia przez organy podatkowe art. 247 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i 17a O.p. Przepis art. 17 § 1 O.p. reguluje zasady określania właściwości miejscowej organów podatkowych, stanowiąc, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2. Natomiast zgodnie z art. 17a O.p. organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Interpretacja art. 17a O.p., regulującego kwestie właściwości organu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, powinna uwzględniać cel regulacji, jakim było odejście od ogólnej zasady ustalania właściwości miejscowej organów podatkowych – według miejsca zamieszkania zobowiązanego zawartej w art. 17 § 1 O.p. – na rzecz zasady prymatu właściwości organu podatkowego właściwego dla podatnika, za którego zobowiązanie ponosi odpowiedzialność osoba trzecia. Jest oczywiste, że omawiana modyfikacja ogólnej reguły ustalania właściwości miejscowej organu podatkowego nie jest zasadniczym celem, który miał być osiągnięty poprzez wprowadzenie art. 17a O.p., bowiem tym celem jest zapewnienie sprawności postępowania podatkowego, zarówno w aspekcie szybkości, jak i jego uproszczenia. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że uwzględnianie celu regulacji prawnej jest podstawową dyrektywą wykładni funkcjonalnej, która w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę winna znaleźć zastosowanie przy interpretacji art. 17a O.p. W związku z powyższym prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, że cel, jaki związany jest z tym przepisem, decydować będzie o tym, że o właściwości w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania za dany rok podatkowy bądź inny okres rozliczeniowy, decydować będzie właściwość organu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego podatnika. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozstrzyganej sprawy, zauważyć należy, że bezsporne jest, że w momencie wszczęcia postępowania postanowieniem z 18 września 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu spółki z o.o. za jej zaległości podatkowe, spółka ta już nie istniała, bowiem została wykreślona z rejestru w sierpniu 2012 r. po zakończeniu postępowania upadłościowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa okoliczność utraty bytu prawnego spółki z o.o. pozostaje bez wpływu na ustalenie właściwości miejscowej w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe tej spółki. Przepis art. 17a O.p. kategorycznie ustala właściwość organów w tej wyszczególnionej kategorii spraw podatkowych i jakiekolwiek odchodzenie od jednoznacznie sformułowanej zasady stanowiłoby naruszenie przepisów postępowania w zakresie dotyczącym właściwości miejscowej organów podatkowych. Natomiast twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że w sytuacji utraty bytu prawnego osoby prawnej będącej podatnikiem, za której zaległości podatkowe prowadzone jest postępowanie wobec osoby trzeciej, właściwość organu winna być rozstrzygana w oparciu o art. 17 O.p., nie zaś w oparciu o art. 17a O.p. i w rezultacie przyjęcie właściwości organu według miejsca zamieszkania osoby trzeciej nie znajduje żadnego uzasadnienia normatywnego. Powołany art. 17 O.p. dotyczy określenia właściwości miejscowej organu według miejsca zamieszkania podatnika, którym Skarżący w prowadzonym postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie był, bowiem postępowanie prowadzone było wobec niego jako byłego członka zarządu spółki z o.o., a więc osoby trzeciej w rozumieniu art. 116 § 4 O.p. Natomiast podatnikiem w rozumieniu art. 17a O.p. jest spółka, za której zobowiązania ponosi odpowiedzialność Skarżący jako osoba trzecia. Zatem wykreślenie będącej podatnikiem spółki z rejestru przedsiębiorców nie skutkowało zmianą właściwości miejscowej organu podatkowego właściwego do rozpoznania sprawy, a wydana decyzja ostateczna nie była obarczona kwalifikowaną wadą z art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił. IV.4. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia i brak zastosowania powołanych przepisów w związku z zaniechaniem rozważenia przez organy podatkowe kwestii, na terenie jakiego urzędu skarbowego były wykonywane w spornym okresie czynności spółki, przez co zaskarżona decyzja miała naruszać art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia wskazanych przepisów w braku przeprowadzenia dowodów, które jednoznacznie rozstrzygałyby, gdzie spółka z o.o. wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 122 O.p. (zasada prawdy obiektywnej) i art. 187 § 1 O.p. to do organu podatkowego należy wyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ określa, jakie fakty powinny być ustalone i za pomocą jakich dowodów, on też przeprowadza te dowody. Obowiązany jest przy tym przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, a następnie wszystkie je rozpatrzyć. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podatkowy uczynił zadość wymaganiom wynikającym z powołanych przepisów postępowania podatkowego, w szczególności w kwestii dotyczącej ustalenia właściwości organu podatkowego. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego dla potrzeb podatku VAT, spółka dokonała zgłoszenia identyfikacyjnego, w którym wykazała prowadzenie działalności gospodarczej pod dwoma adresami tj. w miejscowości Z. oraz w B. dla których właściwymi miejscowo były różne organy podatkowe, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. Jak ustalono, zakład produkcyjny spółki zlokalizowany był na obszarze właściwym dla pierwszego z wymienionych organów. Natomiast pod adresem siedziby spółki w B. miała być przechowywana dokumentacja spółki. Również w Urzędzie Skarbowym w B. zostały złożone: zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku VAT, informacja dotyczącą obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz deklaracje dla celów podatku VAT. Ponadto organ ustalił, że spółka świadczyła w B. umowy podnajmu nieruchomości lokalowych. Powyższe potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy umowy podnajmu z 30 stycznia 2009 r. oraz z 2 listopada 2009 r., z treści których m.in. wynika obowiązek zapłaty czynszu przez podnajemcę oraz należny podatek od towarów i usług. Podkreślić należy, że kwestionując postanowienia umowy podnajmu, Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a jej argumentacja sprowadza się do prostego zaprzeczenia wykonania umowy. Takie stanowisko, w świetle zasady określającej ciężar dowodu, nie mogło znaleźć aprobaty. W konsekwencji uznać należy, że zadeklarowane przez spółkę miejsca prowadzenia działalności gospodarczej były związane z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. W rezultacie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej uczynił zadość obowiązkom wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie dokonania ustaleń dotyczących właściwości miejscowej organu podatkowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w konsekwencji braku zasadności wskazanych powyżej zarzutów, należy przyjąć, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. IV.5. Niezasadny okazał się też zarzut naruszenia prawa materialnego art. 3 ust 1 i 2 u.p.t.u. przez wadliwą wykładnię tych przepisów, która skutkowała nieprawidłowym ustaleniem właściwości miejscowej organów podatkowych. W rozpoznawanej sprawie zaległości podatkowe spółki powstały w podatku od towarów i usług, dlatego do ustalenia organu właściwego dla spółki jako podatnika, zgodnie z wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 17 § 1 O.p., znajdują zastosowanie przepisy ustawy podatkowej. Przepisy art. 3 ust 1 u.p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.) przewidywały natomiast, że właściwym dla podatnika organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Jeżeli czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług są wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej – ze względu na adres siedziby, osób fizycznych – ze względu na miejsce zamieszkania (art. 3 ust. 2). Przepis ten jest czytelny i nie powoduje wątpliwości interpretacyjnych. Wprowadza on jednoznaczne zasady ustalania właściwości miejscowej organów podatkowych, przy czym z jego treści nie wynika potrzeba ustalania, które z miejsc wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu było wiodące względem drugiego. W przypadku zatem wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terenie działania co najmniej dwóch urzędów skarbowych, zawsze decyduje adres siedziby osoby prawnej. Skoro, jak powyżej zostało wskazane, strona nie zakwestionowała skutecznie ustaleń w zakresie wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT przez spółkę z o.o. na terenie objętym zakresem działania dwóch urzędów skarbowych, to zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 u.p.t.u. właściwość miejscową organu ustala się ze względu na adres siedziby spółki. Natomiast argument autora skargi kasacyjnej, że umowa podnajmu nie miała związku z postępowaniem w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy czynności opodatkowane podatkiem VAT były wykonywane na terenie działania dwóch urzędów skarbowych. W konsekwencji WSA nie naruszył art. 3 ust. 1 i 2 u.p.t.u., akceptując pogląd, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. był organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. IV.6. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI