II FSK 12/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-24
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITskarga kasacyjnapostępowanie sądowoadministracyjnewymogi formalneodrzucenie skargiuzasadnienie

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co stanowi nieusuwalny błąd formalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną, jednak Naczelny Sąd Administracyjny postanowił ją odrzucić. Powodem odrzucenia był brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co stanowi naruszenie art. 176 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że brak ten jest nieusuwalny i uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 27 listopada 2024 r. oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Następnie, pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2026 r., postanowił odrzucić skargę kasacyjną. Głównym powodem takiej decyzji był fakt, że skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 176 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W szczególności, autor skargi kasacyjnej nie przytoczył uzasadnienia dla podniesionych podstaw kasacyjnych, ograniczając się jedynie do wskazania naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania oraz wniosków. Sąd podkreślił, że brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych jest wadą nieusuwalną, która uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a brak jej elementów konstrukcyjnych uniemożliwia takie rozpoznanie. W związku z tym, skarga kasacyjna została odrzucona, a skarżącej zwrócono uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych jest wadą nieusuwalną, która skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej bez wcześniejszego wzywania do usunięcia braków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że uzasadnienie podstaw kasacyjnych jest elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej, a jego brak uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy. W przeciwieństwie do innych braków formalnych, ten nie podlega procedurze naprawczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Brak tego elementu jest wadą nieusuwalną.

p.p.s.a. art. 180

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę kasacyjną w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 177a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa do usunięcia braków skargi kasacyjnej, z wyjątkiem braków dotyczących podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji i z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Ogólne przepisy dotyczące postępowania przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z powodu braku uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych jest wadą nieusuwalną elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej uniemożliwia jej rozpoznanie nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności obowiązek uzasadnienia podstaw kasacyjnych i konsekwencje jego braku."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg kasacyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych, a nie merytorycznych, co czyni je mniej interesującym dla szerszego grona odbiorców, ale istotnym dla praktyków prawa procesowego.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II FSK 12/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Cieloch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Op 369/24 - Wyrok WSA w Opolu z 2024-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 176 § 1 pkt 2, art. 177a, art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 listopada 2024 r sygn. akt I SA/Op 369/24 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 1601-IOV-2.4102.29.2023 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną, 2) zwrócić od Skarbu Państwa - z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na rzecz J. P. kwotę 964 (słownie: dziewięćset sześćdziesiąt cztery) złote uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Op 369/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. P. (dalej jako: "skarżąca", "strona)" na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25 stycznia 2024 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r.
Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Od powyższego wyroku, pismem z 28 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył powyższy wyrok w całości, a także wniósł o uchylenie tego wyroku w całości, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, pełnomocnik strony sformułował wniosek o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2. naruszeniu przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast z art. 176 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać:
1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
2. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
3. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (§ 2).
Stosownie zaś do art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Powołany art. 176 p.p.s.a. wyraźnie przesądza, że w przypadku braków skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 176 § 1 pkt 1 i 3 oraz w § 2 p.p.s.a. – brak oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany; brak jednego z wymagań przewidzianego dla pisma strony w postępowaniu sądowym (art. 46 - 47 p.p.s.a.) lub brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy - przewodniczący najpierw musi wszcząć tzw. procedurę naprawczą, a więc wezwać stronę do usunięcia tych braków skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, a dopiero w sytuacji ich nieusunięcia przez stronę, w zakreślonym terminie, skieruje sprawę na posiedzenie niejawne w celu jej odrzucenia.
Z treści art. 177a w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika zaś, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej i ich brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Wskazane wyżej elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią o jej istocie i trudno byłoby przyjąć, że w razie ich pominięcia mamy wciąż do czynienia ze skargą kasacyjną.
W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna złożona przez stronę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, nie spełnia wymagań z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a, albowiem nie przytoczono w niej uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do sformułowania zarzutów na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz wniosków o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych i przeprowadzenie rozprawy.
Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił natomiast na czym konkretnie polegały błędy proceduralne, których dopuścił się w toku kontroli legalności sąd administracyjny pierwszej instancji, a także nie wskazał argumentów przemawiających za przyjęciem, że sugerowane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podobne uwagi należy odnieść do zarzutów prawa materialnego, bowiem autor skargi kasacyjnej w ogóle nie uzasadnił na czym miało polegać błędne zastosowanie przytoczonych przepisów.
Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji i z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej pozwala sądowi tylko na badanie, czy - oprócz istnienia powodów nieważności - rzeczywiście doszło do naruszenia wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów. Jeżeli zatem nie zachodzi nieważność postępowania, Sąd drugiej instancji zobowiązany jest ograniczyć się tylko do rozpatrzenia zarzutów sformułowanych przez wnoszącego skargę kasacyjną. Z powyższego wynika, że brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia jej rozpoznanie. Sąd nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje, żądając rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych gdyż nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków.
W związku z powyższym skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie jako obarczona brakiem nieusuwalnym podlega odrzuceniu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 180 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę