Orzeczenie · 2009-06-02

II FSK 1191/05

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2009-06-02
SAOSpodatkowepodatek dochodowy od osób fizycznychWysokakonstytucyjny
podatek dochodowyulga mieszkaniowaekwiwalent pieniężnyTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnaprawo własnościzasada równościzasada państwa prawnego

Skarga konstytucyjna złożona przez Beatę i Pawła Dworczyńskich dotyczyła zgodności art. 27a ust. 17 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.) z Konstytucją RP. Skarżący zarzucili przepisowi naruszenie art. 2 (zasada państwa prawnego), art. 21 ust. 1 (prawo własności), art. 32 (równość wobec prawa) oraz art. 64 ust. 1-3 (prawo własności) Konstytucji. Sprawa wywodziła się z decyzji podatkowych, które nakazywały pomniejszenie ulgi mieszkaniowej o 20% kwoty ekwiwalentu pieniężnego otrzymanego przez skarżących jako żołnierzy zawodowych. Skarżący argumentowali, że przepis ten stanowił niekonstytucyjny podatek i naruszał ich prawo własności oraz zasadę równości wobec innych podatników. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności nie wykazała w sposób prawidłowy sposobu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności. Trybunał podkreślił, że prawo do zwolnienia podatkowego nie jest prawem konstytucyjnym, a obowiązek podatkowy, wynikający z art. 84 Konstytucji, nie stanowi naruszenia prawa własności. W związku z tym, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skarg konstytucyjnych, zakresu ochrony praw konstytucyjnych, w szczególności prawa własności i zasady równości w kontekście przepisów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ulgi mieszkaniowej, ale zawiera ogólne zasady dotyczące skarg konstytucyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nakazujący pomniejszenie ulgi mieszkaniowej o kwotę ekwiwalentu pieniężnego otrzymanego przez żołnierza zawodowego, narusza zasady państwa prawnego, prawo własności oraz zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie narusza wskazanych zasad Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że prawo do zwolnienia podatkowego nie jest prawem konstytucyjnym, a obowiązek podatkowy, wynikający z Konstytucji, nie stanowi naruszenia prawa własności. Skarga nie wykazała w sposób prawidłowy sposobu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności.

Czy prawo do zwolnienia (odliczenia) podatkowego stanowi prawo konstytucyjne o charakterze podmiotowym, którego naruszenie legitymuje do wniesienia skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do zwolnienia podatkowego nie stanowi prawa konstytucyjnego o charakterze podmiotowym.

Uzasadnienie

Zwolnienia podatkowe są odchyleniem od zasady powszechności i równości opodatkowania, a o ich wprowadzeniu decyduje ustawodawca. Obowiązek podatkowy wynika z Konstytucji i nie jest równoznaczny z naruszeniem prawa własności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Beata Dworczyńskaosoba_fizycznaskarżąca
Paweł Dworczyńskiosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (10)

Główne

u.p.d. art. 27a § ust. 17 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis nakazuje pomniejszenie kwoty odliczeń przeznaczonych na cele mieszkaniowe o 20% kwoty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady państwa prawnego.

Konstytucja art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia konstytucyjnego prawa własności.

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa.

Konstytucja art. 64 § ust. 1-3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia konstytucyjnego prawa własności.

Pomocnicze

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej art. 24 § ust. 1 i 2

Podstawa prawna otrzymania przez skarżącego ekwiwalentu pieniężnego.

Konstytucja art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa konstytucyjnego obowiązku ponoszenia ciężarów publicznych, w tym podatków.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Obowiązek wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone.

ustawa o TK art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmówienia nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmówienia nadania dalszego biegu skardze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do zwolnienia podatkowego nie jest prawem konstytucyjnym. • Obowiązek podatkowy, wynikający z Konstytucji, nie narusza prawa własności. • Skarżący nie wykazał w sposób prawidłowy sposobu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 27a ust. 17 pkt 2 u.p.d. narusza zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). • Przepis art. 27a ust. 17 pkt 2 u.p.d. narusza prawo własności (art. 21 i 64 Konstytucji). • Przepis art. 27a ust. 17 pkt 2 u.p.d. narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). • Nakaz pomniejszenia ulgi mieszkaniowej o ekwiwalent pieniężny stanowi niekonstytucyjny podatek.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do zwolnienia (odliczenia) podatkowego nie stanowi prawa konstytucyjnego o charakterze podmiotowym. • Obowiązek podatkowy znajduje swoje bezpośrednie zakotwiczenie w przepisach Konstytucji (przede wszystkim w art. 84). • Samo wprowadzenie przez ustawodawcę zwolnienia podatkowego nie jest zasadniczo jednoznaczne z powstaniem prawa do osiągania dochodów w sposób niepodlegający opodatkowaniu. • Nie zasługuje na aprobatę argument utożsamiający naruszenie art. 64 Konstytucji z koniecznością uiszczenia podatku i doznanym w ten sposób uszczerbkiem majątkowym.

Skład orzekający

Marek Mazurkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skarg konstytucyjnych, zakresu ochrony praw konstytucyjnych, w szczególności prawa własności i zasady równości w kontekście przepisów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ulgi mieszkaniowej, ale zawiera ogólne zasady dotyczące skarg konstytucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skarg konstytucyjnych, szczególnie w kontekście przepisów podatkowych i prawa własności, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy ulga podatkowa to prawo konstytucyjne? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst