II FSK 1190/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na usługi tynkarskie od podwykonawców, które zostały zapłacone gotówką. Organy podatkowe zakwestionowały te koszty, powołując się na art. 22p ust. 1 ustawy o PIT, który stanowi, że płatności dotyczące transakcji o jednorazowej wartości przekraczającej 15 000 zł, dokonane bez pośrednictwa rachunku płatniczego, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, uznając, że pojęcie 'jednorazowa wartość transakcji' odnosi się do łącznej wartości wynikającej z umowy, a nie poszczególnych płatności. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość wykładni przepisów dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że obowiązek dokonywania płatności powyżej 15 000 zł za pośrednictwem rachunku płatniczego ma na celu zapobieganie zjawiskom patologicznym w obrocie gospodarczym i ochronę interesu publicznego. NSA uznał, że w analizowanej sprawie suma płatności wynikająca z umów z podwykonawcami przekroczyła limit 15 000 zł, a płatności gotówkowe były niezgodne z prawem, co skutkowało niemożnością zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku dokonywania płatności powyżej 15 000 zł za pośrednictwem rachunku płatniczego i konsekwencji ich naruszenia dla kosztów uzyskania przychodu.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2018 roku, choć przepisy te były kontynuowane w późniejszych latach. Interpretacja pojęcia 'jednorazowa wartość transakcji' jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy płatności za usługi budowlane dokonane gotówką, których łączna wartość wynikająca z umowy przekracza 15 000 zł, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, płatności dotyczące transakcji o jednorazowej wartości przekraczającej 15 000 zł, dokonane bez pośrednictwa rachunku płatniczego, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'jednorazowa wartość transakcji' odnosi się do łącznej wartości wynikającej z umowy, a nie poszczególnych płatności. Obowiązek dokonywania płatności powyżej 15 000 zł za pośrednictwem rachunku płatniczego ma na celu zapobieganie zjawiskom patologicznym w obrocie gospodarczym.
Czy w przypadku wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, należy je rozstrzygać na korzyść podatnika (zasada in dubio pro tributario)?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario nie znalazła zastosowania, ponieważ nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wykładnia przepisów była jednoznaczna i nie prowadziła do wyłonienia kilku hipotez interpretacyjnych, co wyklucza zastosowanie zasady in dubio pro tributario.
Przepisy (5)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22p § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Płatności dotyczące transakcji o jednorazowej wartości przekraczającej 15 000 zł, dokonane bez pośrednictwa rachunku płatniczego, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.
u.s.d.g. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, a jednorazowa wartość transakcji przekracza równowartość 15 000 zł.
u.p.p. art. 19
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, a jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22p § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
W przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu, w jakiej płatność dotycząca transakcji została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego, podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo zwiększają przychody.
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario - wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzygane na korzyść podatnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Płatności za usługi budowlane dokonane gotówką, których łączna wartość wynikająca z umowy przekracza 15 000 zł, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. • Pojęcie 'jednorazowa wartość transakcji' odnosi się do łącznej wartości wynikającej z umowy, a nie poszczególnych płatności. • Obowiązek dokonywania płatności powyżej 15 000 zł za pośrednictwem rachunku płatniczego ma na celu zapobieganie zjawiskom patologicznym w obrocie gospodarczym.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi tynkarskie od podwykonawców, które zostały zapłacone gotówką, mimo że łączna wartość transakcji przekraczała 15 000 zł. • Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 22p ust. 1 i 2 u.p.d.o.f. w zw. z art. 22 u.s.d.g. w zw. z art. 19 u.p.p. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2a O.p. w zw. z art. 22p ust. 1 i 2 u.p.d.o.f., art. 22 u.s.d.g. w zw. z art. 19 u.p.p., poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisów podatkowych na korzyść podatnika.
Godne uwagi sformułowania
jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 zł • płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego • ma służyć ochronie interesu publicznego. Ma on zapobiegać niekontrolowanemu przepływowi środków finansowych w gospodarce prywatnej, zwalczając w ten sposób zjawiska patologiczne (np. oszustwa podatkowe, 'pranie brudnych pieniędzy', wyłudzanie kredytów).
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
członek
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku dokonywania płatności powyżej 15 000 zł za pośrednictwem rachunku płatniczego i konsekwencji ich naruszenia dla kosztów uzyskania przychodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2018 roku, choć przepisy te były kontynuowane w późniejszych latach. Interpretacja pojęcia 'jednorazowa wartość transakcji' jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w działalności gospodarczej – zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodu i zasad dokonywania płatności. Wyjaśnia praktyczne konsekwencje płatności gotówkowych powyżej określonego progu.
“Płatności gotówką powyżej 15 000 zł? Ryzykujesz utratę kosztów uzyskania przychodu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.