Orzeczenie · 2022-12-02

II FSK 1187/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-12-02
NSApodatkoweWysokansa
exit taxpodatek dochodowy od osób fizycznychdarowiznaudziały w spółcerezydencja podatkowaskładnik majątkupołożenie składnika majątkuinterpretacja indywidualnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (tzw. exit tax) planowanej darowizny udziałów w spółce z siedzibą na Cyprze, dokonanej przez polskiego rezydenta podatkowego na rzecz jego córki, która nie była polskim rezydentem. Podatnik argumentował, że darowizna ta nie podlega opodatkowaniu, ponieważ udziały te nie są 'składnikiem majątku położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej' w rozumieniu art. 30dh ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT. Dyrektor KIS i WSA uznali jednak, że udziały te, ze względu na ich przypisanie do polskiego rezydenta podatkowego, należy uznać za położone na terytorium Polski, co skutkowałoby obowiązkiem zapłaty podatku. NSA nie zgodził się z tą interpretacją. Sąd kasacyjny podkreślił prymat wykładni językowej i wskazał, że potoczne znaczenie słowa 'położony' odnosi się do fizycznego miejsca znajdowania się przedmiotu. Stwierdził, że udziały w spółce zagranicznej, wykonywane za granicą, nie mogą być uznane za położone na terytorium Polski, zwłaszcza gdy podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej. NSA uznał, że interpretacja organu i WSA była zbyt szeroka i stanowiła nieuprawnioną wykładnię rozszerzającą. W konsekwencji, sąd zastosował zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a Ordynacji podatkowej), uchylając zaskarżony wyrok WSA i interpretację indywidualną Dyrektora KIS. Sprawę rozstrzygnięto w oparciu o podobny stan faktyczny i prawny w innej, równoległej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'składnik majątku położony na terytorium Polski' w kontekście przepisów o exit tax oraz stosowanie zasady in dubio pro tributario w przypadku niejasności przepisów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji darowizny udziałów w spółce zagranicznej przez polskiego rezydenta podatkowego na rzecz nierezydenta, gdy podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udziały w spółce z siedzibą za granicą, posiadane przez polskiego rezydenta podatkowego, mogą być uznane za 'składnik majątku położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej' w rozumieniu art. 30dh ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT, w kontekście opodatkowania tzw. exit tax przy ich nieodpłatnym przekazaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udziały w spółce z siedzibą za granicą, wykonywane za granicą, nie mogą być uznane za 'składnik majątku położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej' w rozumieniu przepisów o exit tax.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny podkreślił prymat wykładni językowej i potoczne znaczenie słowa 'położony', które odnosi się do fizycznego miejsca. Stwierdził, że udziały w spółce zagranicznej nie mają fizycznego położenia na terytorium Polski, a ich przypisanie do polskiego rezydenta podatkowego nie jest równoznaczne z ich 'położeniem' w Polsce w rozumieniu przepisów podatkowych. Interpretacja organu i WSA była zbyt szeroka.

Czy w sytuacji wątpliwości interpretacyjnych dotyczących pojęcia 'składnik majątku położony na terytorium Polski' w kontekście exit tax, należy zastosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a Ordynacji podatkowej)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji istotnych wątpliwości interpretacyjnych, które nie zostały usunięte przez organ interpretacyjny i sąd pierwszej instancji, należy zastosować zasadę in dubio pro tributario.

Uzasadnienie

NSA uznał, że pojęcie 'położony na terytorium Polski' w kontekście udziałów w spółce zagranicznej rodzi istotne wątpliwości interpretacyjne. Ponieważ organ i WSA przyjęły nieuprawnioną wykładnię rozszerzającą, zamiast wybrać korzystniejszą dla podatnika interpretację, doszło do naruszenia art. 2a O.p.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w Bydgoszczy oraz zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przepisy (17)

Główne

u.p.d.o.f. art. 30dh § ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten stosuje się do nieodpłatnego przekazania składnika majątku położonego na terytorium RP, jeżeli Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia. Sąd uznał, że udziały w spółce zagranicznej nie są 'położone na terytorium Polski'.

u.p.d.o.f. art. 2a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Zastosowana z uwagi na niejasność pojęcia 'położony na terytorium Polski'.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 30da

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy dotyczące opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax).

u.p.d.o.f. art. 30dg

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy dotyczące opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax).

u.p.d.o.f. art. 30di

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy dotyczące opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax).

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja nieograniczonego obowiązku podatkowego.

u.p.d.o.f. art. 30f

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja zagranicznej jednostki kontrolowanej.

u.p.d.o.f. art. 30da § ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przeniesienie składnika majątku poza terytorium RP.

u.p.d.o.f. art. 30da § ust. 2 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zmiana rezydencji podatkowej.

u.p.d.o.f. art. 30dh § ust. 3 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wniesienie składnika majątku do podmiotu innego niż spółka lub spółdzielnia.

u.p.d.o.f. art. 30db § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wartość rynkowa składnika majątku.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udziały w spółce zagranicznej nie są 'składnikiem majątku położonym na terytorium Polski' w rozumieniu art. 30dh ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f. • Naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a O.p.) z uwagi na nieuprawnioną wykładnię rozszerzającą pojęcia 'położony na terytorium Polski'.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Dyrektora KIS i WSA, że udziały w spółce zagranicznej są 'położone na terytorium Polski' ze względu na ich przypisanie do polskiego rezydenta podatkowego. • Interpretacja przepisów o exit tax z pominięciem wykładni językowej i oparcie się na celach dyrektywy UE.

Godne uwagi sformułowania

ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji zwrotu 'położony na terytorium Polski', zatem jego znaczenie należy ustalić w drodze wykładni. • w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. • językowe znaczenie tekstu prawnego stanowi granicę wykładni. • w odniesieniu do praw majątkowych posługiwać się należy pojęciem 'miejsce ich wykonywania' a nie 'miejsce ich położenia'. • nie można przypisać im cechy fizycznego położenia na terytorium Polski. • zwrot 'położony na terytorium Polski' zrodził istotne wątpliwości interpretacyjne.

Skład orzekający

Beata Cieloch

sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Tomasz Zborzyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'składnik majątku położony na terytorium Polski' w kontekście przepisów o exit tax oraz stosowanie zasady in dubio pro tributario w przypadku niejasności przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji darowizny udziałów w spółce zagranicznej przez polskiego rezydenta podatkowego na rzecz nierezydenta, gdy podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego (exit tax) i jego interpretacji przez sądy, co jest istotne dla wielu podatników posiadających aktywa za granicą. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe pojęcie 'położony na terytorium Polski'.

Czy udziały w cypryjskiej spółce to 'majątek w Polsce'? NSA rozstrzyga kluczową kwestię exit tax.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst