II FSK 1187/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie możliwości wygaśnięcia zobowiązań podatkowych poprzez emisję obligacji, uznając, że emitent nie może być jednocześnie obligatariuszem.
Spółka chciała wyemitować obligacje w zamian za zaległości podatkowe, argumentując, że nabycie obligacji przez Skarb Państwa spowoduje wygaśnięcie zobowiązań podatkowych. Organy podatkowe i WSA uznały to stanowisko za nieprawidłowe, wskazując na ścisłą interpretację art. 66 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 ustawy o obligacjach. NSA potwierdził tę interpretację, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła możliwości wygaśnięcia zobowiązań podatkowych poprzez emisję obligacji przez podatnika, które miały zostać nabywane przez Skarb Państwa. Spółka Stocznia G. S.A. wniosła o interpretację podatkową, zgodnie z którą wyemitowane przez nią obligacje, w zamian za zaległości podatkowe, miały prowadzić do wygaśnięcia tych zobowiązań na podstawie art. 66 § 1 Ordynacji podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej uznali to stanowisko za nieprawidłowe, podkreślając, że wygaśnięcie zobowiązania w tej formie jest wyjątkiem i wymaga przeniesienia praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przychylił się do stanowiska organów, wskazując na treść art. 4 ust. 1 ustawy o obligacjach, zgodnie z którym praw z obligacji przysługują obligatariuszowi, a nie emitentowi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając argumentację WSA za prawidłową. Sąd podkreślił, że rozszerzająca interpretacja art. 66 § 1 Ord. pod. jest niedopuszczalna, a zgodnie z ustawą o obligacjach, emitent może nabywać własne obligacje jedynie w celu umorzenia, co wyklucza możliwość bycia jednocześnie obligatariuszem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wyemitowane przez podatnika obligacje nie mogą stanowić podstawy do wygaśnięcia zobowiązań podatkowych w trybie art. 66 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ emitent nie może być jednocześnie obligatariuszem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 66 § 1 Ord. pod. należy interpretować ściśle. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o obligacjach, praw z obligacji przysługują obligatariuszowi, a nie emitentowi. Emitent może nabywać własne obligacje tylko w celu umorzenia, co wyklucza możliwość zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa w ten sposób.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. 1995 nr 83 poz 420 art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach
Dz.U. 1995 nr 83 poz 420 art. 25 § ust.1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach
Ord.pod. art. 66 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przeniesienie własności rzeczy i praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe jest szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Wymaga ścisłej interpretacji.
Pomocnicze
u.o. art. 4 § ust. 1
Ustawa o obligacjach
Obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Podmiotem posiadającym prawa z obligacji jest obligatariusz, a nie emitent.
u.o. art. 5a § ust. 2
Ustawa o obligacjach
Dotyczy obligacji niemających formy dokumentu.
u.o. art. 25 § ust. 1
Ustawa o obligacjach
Emitent może nabywać własne obligacje tylko w celu umorzenia.
Ord.pod. art. 66 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ścisła interpretacja art. 66 § 1 Ordynacji podatkowej. Emitent obligacji nie może być jednocześnie obligatariuszem. Emitent może nabywać własne obligacje tylko w celu umorzenia.
Odrzucone argumenty
Możliwość wygaśnięcia zobowiązań podatkowych poprzez emisję obligacji przez podatnika w zamian za zaległości podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja wspomnianego wcześniej przepisu prawa przeniesienie praw z obligacji mogłoby dotyczyć podmiotu, któremu przysługują uprawnienia z tego papieru wartościowego, a więc właścicielowi obligacji (obligatariuszowi), nie zaś emitentowi emitent może nabywać własne obligacje tylko w celu umorzenia
Skład orzekający
Zbigniew Kmieciak
przewodniczący sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Grażyna Jarmasz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 66 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście wygaśnięcia zobowiązań podatkowych poprzez instrumenty finansowe emitowane przez podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji emisji obligacji w zamian za zaległości podatkowe i ścisłej wykładni przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z możliwością niestandardowego wygaszania zobowiązań podatkowych, co jest interesujące dla prawników i doradców podatkowych.
“Czy obligacje mogą zastąpić zapłatę podatku? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1187/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-11-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Antoni Hanusz Grażyna Jarmasz Zbigniew Kmieciak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Gd 108/07 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2007-04-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1995 nr 83 poz 420 art. 4 ust. 1, art. 25 ust.1 Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art.66 par.1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 174 pkt 1, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, NSA del. Grażyna Jarmasz, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Stoczni G. S.A. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 108/07 w sprawie ze skargi Stoczni G. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 19 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Stoczni G. S.A. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpatrzeniu zażalenia S. [...] z siedzibą w G., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w G. z dnia 1 września 2005 r. dotyczące udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Pismem z dnia 30 czerwca 2005 r. S. [...] wystąpiła do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji co do sposobu zastosowania prawa podatkowego. Wskazała, że zamierza wyemitować obligacje w zamian za zaległości podatkowe na rzecz podmiotu określonego w art. 66 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005 r., Nr 8, poz.60, dalej Ord.pod.). Zakładana procedura emisji obligacji według wnioskodawcy byłaby następująca: a) złożenie organowi oferty nabycia obligacji, b) zawarcie umowy z organem, na podstawie której podatnik zobowiąże się do przydziału obligacji na rzecz Skarbu Państwa za pośrednictwem banku prowadzącego ewidencję, zapisu obligacji i wydania przez bank na rzecz organu podatkowego świadectwa depozytowego potwierdzającego powstanie praw z obligacji zgodnie z zapisem dokonanym w ewidencji, a organ podatkowy zobowiąże się do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązań podatkowych podatnika, c) dokonanie przydziału i zapisu obligacji na rzecz Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa, d) wydanie organowi podatkowemu świadectwa depozytowego, potwierdzającego powstanie praw z obligacji, e) wydanie przez organ podatkowy decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązań podatkowych podatnika. S. [...] określiła, że zamierza wyemitować obligacje nie mające formy dokumentu i wskazała art. 5a ust 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.). Zdaniem Spółki nabycie obligacji przez podmiot określony w art. 66 § 1 Ord. pod. skutkuje wygaśnięciem zaległości podatkowej podatnika i uzasadnia wydanie przez organ podatkowy decyzji o wygaśnięciu zobowiązania podatkowego w trybie art. 66 § 5 wskazanej ustawy. Postanowieniem z dnia 1 września 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowo. Na powyższe postanowienie S. [...] wniosła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił ocenę Naczelnika P. Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy wskazał art. 66 Ord. pod., zauważył, że przeniesienie własności rzeczy i praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa, na podstawie art. 66 § 1 pkt 1 Ord. pod., jest szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Szczególny charakter tego przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatkowego polega na tym, że pieniężna wierzytelność Skarbu Państwa zostaje zaspokojona w formie niepieniężnej. Organ przywołał również art. 4 ust 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.). Zdaniem organu drugiej instancji obligacje wyemitowane przez podatnika mogą być przydzielone, o ile tak on postanowi - każdemu podmiotowi, który w wyniku ich zapisania w ewidencji stanie się obligatariuszem, ale przydział obligacji nie wywoła skutków podatkowych, o których mowa w art. 66 Ord. pod. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, skarżąca wniosła o jej uchylenie jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn.akt. I SA/Gd 108/07, oddalił skargę. Sąd przychylił się do oceny organów podatkowych, że w spornej sprawie pojęcie "przeniesienia praw majątkowych" należy interpretować ściśle i wskazał na fakt, że sposób przewidziany w art. 66 § 1 Ord. pod., jest wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą podatki realizowane są w formie pieniężnej. Zdaniem Sądu zasadnie wskazał organ podatkowy, że z uwagi na treść art. 4 ust 1 ustawy o obligacjach, podmiotem posiadającym prawa z obligacji jest obligatariusz, nie zaś emitent (co również dotyczy praw z tytułu obligacji niemających formy dokumentu - na podstawie art. 5a ust 2 ustawy o obligacjach). Skarżąca wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła w całości powyższy wyrok opierając skargę na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.66 § 1 Ord. pod. poprzez uznanie, że sprzeczne z obowiązującym prawem jest stanowisko skarżącej, zgodnie z którym wyemitowane przez nią obligacje mogą stanowić podstawę wygaśnięcia zobowiązań podatkowych. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zwrotu kosztów. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny za całkowicie prawidłową uznał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, potwierdzającą zasadność stanowiska zajętego przez organy umocowane do udzielenia interpretacji przepisów prawa podatkowego. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej oraz konfrontując je z ustaleniami poczynionymi przez sąd administracyjny pierwszej instancji dla potrzeb wykładni art. 66 § 1 Ord. pod., należy przede wszystkim zauważyć, że z przyczyn wyliczonych na s. 6 - 9 uzasadnienia zapadłego wyroku, niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja wspomnianego wcześniej przepisu prawa. Uwzględniając jego literalne brzmienie, mając zarazem na uwadze art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach, trzeba zgodzić się z tezą, iż przeniesienie praw z obligacji mogłoby dotyczyć podmiotu, któremu przysługują uprawnienia z tego papieru wartościowego, a więc właścicielowi obligacji (obligatariuszowi), nie zaś emitentowi. Zgodnie bowiem z ostatnim z powołanych przepisów, obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Podmiotem posiadającym prawa z obligacji jest w takim razie obligatariusz a nie emitent. Nie ma zarazem możliwości aby emitent stał się obligatariuszem, gdyż stosownie do art. 25 ust. 1 powołanej ustawy o obligacjach, emitent może nabywać własne obligacje tylko w celu umorzenia. Udzielając interpretacji przepisów prawa podatkowego skarżącej Spółce, trafnie wskazano, że dokonując emisji obligacji byłaby ona emitentem, a nie podmiotem uprawnionym, czyli takim, któremu przysługiwałyby prawa z obligacji. Tymczasem przenieść można wyłącznie prawa, które danemu podmiotowi przysługują. Formułując zarzuty skargi kasacyjnej pominięto więc istotę rozważanej konstrukcji, bezzasadnie przypisując sądowi administracyjnemu pierwszej instancji błąd w postaci naruszenia prawa materialnego odpowiadający sytuacji określonej w art. 174 pkt 1 ab initio p.p.s.a. oraz koncentrując się na zagadnieniach nieistotnych z punktu widzenia rozpatrywanej materii. Skoro zatem zaskarżony wyrok nie narusza obowiązującego prawa, na mocy art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI