II FSK 1182/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych, a konkretnie możliwości zaliczenia wartości nominalnej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodu ze zbycia tej wierzytelności. Skarżąca nabyła nieruchomość w 2006 r., zbyła ją w 2016 r., ale nabywca nie zapłacił ceny. Skarżąca, chcąc ograniczyć straty, zamierzała zbyć wierzytelność z tytułu tej zapłaty za cenę niższą od wartości nominalnej. Wniosła o interpretację, czy wartość nominalna wierzytelności, nie wyższa od ceny sprzedaży, może stanowić koszt uzyskania przychodu. Organ interpretacyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznały stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, wskazując na brak obiektywnego związku przyczynowego między zbyciem nieruchomości a przychodem z cesji wierzytelności oraz brak poniesienia wydatków na nabycie wierzytelności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że zbycie wierzytelności nie stanowi uszczuplenia majątkowego w rozumieniu kosztów uzyskania przychodu, a strata nie ma charakteru straty podatkowej. Brak jest podstaw do 'mieszanego' rozliczania odrębnych czynności, nawet gdy są one ekonomicznie powiązane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie stanowiska NSA w sprawie rozliczania kosztów uzyskania przychodu przy zbyciu wierzytelności, gdy brak jest bezpośredniego związku z pierwotną czynnością generującą przychód i nie poniesiono wydatków na nabycie wierzytelności.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika będącego osobą fizyczną, który nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu wierzytelnościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wartość nominalna wierzytelności, nie wyższa od ceny sprzedaży tej wierzytelności, może stanowić koszt uzyskania przychodu ze zbycia tej wierzytelności, w sytuacji gdy wierzytelność powstała w związku ze sprzedażą nieruchomości, a zbycie nieruchomości nie spowodowało powstania przychodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wartość nominalna wierzytelności nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu ze zbycia tej wierzytelności, ponieważ nie istnieje obiektywny związek przyczynowy między przeniesieniem własności nieruchomości a uzyskaniem przychodu z tytułu cesji wierzytelności, a podatnik nie poniósł wydatków na nabycie wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zbycie wierzytelności nie jest bezpośrednio związane ze sprzedażą nieruchomości, a podatnik nie poniósł wydatków na nabycie wierzytelności, co wyklucza możliwość rozpoznania kosztów uzyskania przychodu zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.f.
Czy zbycie wierzytelności po cenie niższej od wartości nominalnej stanowi uszczuplenie majątkowe, które można traktować jako stratę podatkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbycie wierzytelności po cenie niższej od wartości nominalnej nie stanowi uszczuplenia majątkowego w rozumieniu kosztów uzyskania przychodu ani straty podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że 'koszty poniesione' oznaczają realne obciążenia majątkowe, a nie hipotetyczne przysporzenia, które można by było uzyskać. Rezygnacja z części potencjalnych przychodów nie jest stratą podatkową.
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 23 § 1 pkt 34
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten nie pozwala na rozpoznanie kosztów uzyskania przychodów w przypadku zbycia wierzytelności, gdy nie istnieje obiektywny związek przyczynowy między pierwotną czynnością (sprzedażą nieruchomości) a przychodem z cesji wierzytelności, a podatnik nie poniósł wydatków na nabycie wierzytelności.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa ogólne zasady dotyczące kosztów uzyskania przychodów, wskazując na konieczność istnienia związku z prowadzoną działalnością i poniesienia wydatku w celu uzyskania przychodu.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy przychodów ze sprzedaży nieruchomości i terminów, po których nie powstaje obowiązek podatkowy.
u.p.d.o.f. art. 18
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy przychodów z praw majątkowych.
u.p.d.o.f. art. 14
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy przychodu należnego.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy straty podatkowej.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów stawianych uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obiektywnego związku przyczynowego między zbyciem nieruchomości a przychodem z cesji wierzytelności. • Podatnik nie poniósł wydatków na nabycie wierzytelności, co wyklucza możliwość rozpoznania kosztów uzyskania przychodu. • Zbycie wierzytelności po cenie niższej od wartości nominalnej nie stanowi uszczuplenia majątkowego ani straty podatkowej.
Odrzucone argumenty
Wartość nominalna wierzytelności powinna być kosztem uzyskania przychodu ze zbycia tej wierzytelności. • Zbycie wierzytelności stanowi uszczuplenie majątkowe, a wartość nominalna jest kosztem poniesionym na osiągnięcie przychodu.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przyjąć istnienia obiektywnego związku przyczynowego pomiędzy przeniesieniem własności nieruchomości, a uzyskaniem przychodu z tytułu cesji wierzytelności wynikającej z umowy sprzedaży • nie przysługuje jej uprawnienie do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów • Brak jest podstaw do 'mieszanego' rozliczania tego rodzaju odrębnych czynności, nawet gdy zbywane prawo majątkowe powstało w związku z umową odpłatnego zbycia nieruchomości. • Przez poniesienie wydatku nie można rozumieć zmniejszenia wartości aktywów, czyli wyzbycia się wierzytelności po cenie niższej niż pierwotna. • Koszty poniesione - jak sama nazwa wskazuje dotyczy realnych obciążeń majątkowych, a nie hipotetycznych przysporzeń
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Płusa
sędzia
Artur Kot
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w sprawie rozliczania kosztów uzyskania przychodu przy zbyciu wierzytelności, gdy brak jest bezpośredniego związku z pierwotną czynnością generującą przychód i nie poniesiono wydatków na nabycie wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika będącego osobą fizyczną, który nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu wierzytelnościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników i doradców podatkowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu i zbycia wierzytelności, choć dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Czy sprzedaż długu to koszt podatkowy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.