II FSK 1172/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spór dotyczył wykładni art. 24b ust. 10 ustawy o CIT, który określa zasady ustalania kwoty pomniejszającej podstawę opodatkowania (10 mln zł) w przypadku podatników posiadających udziały w innych podmiotach. Dyrektor KIS zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, argumentując, że przepis ten powinien być stosowany do wszystkich podmiotów powiązanych, a nie tylko do tych, na które podatnik wywiera znaczący wpływ w rozumieniu art. 11a u.p.d.o.p. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, art. 24b ust. 10 u.p.d.o.p. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy podatnik wywiera znaczący wpływ na inne podmioty, a nie w szerszym zakresie definicji podmiotów powiązanych. NSA odwołał się do wcześniejszych wyroków w analogicznych sprawach i wskazał, że niedopuszczalne jest naprawianie błędów legislacyjnych przez organy stosujące prawo w drodze wykładni rozszerzającej. Sąd podkreślił prymat wykładni językowej nad celowościową, zwłaszcza w kontekście przepisów nakładających ciężary podatkowe, powołując się na zasady konstytucyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 24b ust. 10 u.p.d.o.p. w zakresie podmiotów powiązanych oraz zasady wykładni prawa podatkowego.
Dotyczy specyficznego przepisu ustawy o CIT i stanu prawnego obowiązującego od 2019 r. Wymaga analizy definicji podmiotów powiązanych i znaczącego wpływu.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować art. 24b ust. 10 ustawy o CIT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. w zakresie proporcjonalnego ustalania kwoty pomniejszającej podstawę opodatkowania podatkiem od przychodów z budynków, gdy podatnik posiada udziały w innych podmiotach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 24b ust. 10 u.p.d.o.p. ma zastosowanie tylko do podmiotów, na które podatnik wywiera znaczący wpływ, a nie do wszystkich podmiotów powiązanych w szerszym rozumieniu.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wykładni językowej przepisu, która wskazuje, że proporcjonalne rozliczenie dotyczy sytuacji, gdy podatnik wywiera znaczący wpływ na inne podmioty. Sąd podkreślił, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej w celu 'naprawienia' rzekomego błędu ustawodawcy, gdyż jest to wyłączna kompetencja władzy ustawodawczej.
Czy organy stosujące prawo mogą dokonywać wykładni przepisów podatkowych w sposób rozszerzający, odchodząc od wykładni językowej, w celu uszczelnienia systemu podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest wymaganie od podatnika ponoszenia ciężarów publicznych, które nie wynikają wprost z przepisów ustawowych, a zostały ukształtowane przez organy stosujące prawo na skutek metod wykładni pozajęzykowej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na zasady konstytucyjne (art. 2 i 217 Konstytucji RP) dotyczące zaufania do państwa i prawa oraz wyłączności ustawy w nakładaniu ciężarów publicznych. Podkreślono, że przepisy nakładające ciężary nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający przy wykorzystaniu metod pozajęzykowych.
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.p. art. 24b § ust. 10
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ma zastosowanie tylko do podmiotów, na które podatnik wywiera znaczący wpływ, a nie do wszystkich podmiotów powiązanych.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 11a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Definicja podmiotu powiązanego, w tym pojęcie znaczącego wpływu.
u.p.d.o.p. art. 11a § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Definicja znaczącego wpływu (posiadanie co najmniej 25% udziałów).
u.p.d.o.p. art. 24b § ust. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Podstawa opodatkowania (suma przychodów pomniejszona o 10 mln zł).
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalna wykładnia art. 24b ust. 10 u.p.d.o.p. wskazuje, że przepis ten ma zastosowanie tylko do podmiotów, na które podatnik wywiera znaczący wpływ. • Niedopuszczalność wykładni rozszerzającej przepisów podatkowych nakładających ciężary publiczne w celu uszczelnienia systemu podatkowego.
Odrzucone argumenty
Art. 24b ust. 10 u.p.d.o.p. powinien być stosowany do wszystkich podmiotów powiązanych, a nie tylko tych, na które podatnik wywiera znaczący wpływ. • Cel ustawodawcy przy nowelizacji art. 24b u.p.d.o.p. wskazuje na potrzebę proporcjonalnego rozliczania kwoty wolnej między wszystkimi podmiotami powiązanymi.
Godne uwagi sformułowania
Nie można zaakceptować sytuacji, w której w celu zapewnienia szczelności systemu podatkowego, organy podatkowe w drodze wykładni prawa dokonują za ustawodawcę korekty unormowań podatkowych. • To władza publiczna, a nie podatnicy musi ponosić konsekwencje niedoskonałego ukształtowania regulacji podatkowej. • Interpretowanie przepisu, którego wykładnia językowa daje jednoznaczny rezultat, w oparciu o dalsze reguły wykładni jest bowiem sprzeczne z hierarchią zasad wykładni przepisów podatkowych.
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Alina Rzepecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 24b ust. 10 u.p.d.o.p. w zakresie podmiotów powiązanych oraz zasady wykładni prawa podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu ustawy o CIT i stanu prawnego obowiązującego od 2019 r. Wymaga analizy definicji podmiotów powiązanych i znaczącego wpływu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu podatkowego, który może mieć znaczący wpływ na rozliczenia podatkowe wielu firm. Wyjaśnia kluczowe zasady wykładni prawa podatkowego, co jest istotne dla prawników i doradców.
“NSA: Jak interpretować podatek od przychodów z budynków w grupach kapitałowych? Kluczowa wykładnia art. 24b ust. 10 CIT.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.