II FSK 1158/23Zakwestionowanie kosztów zakupu paliwa podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez skarżącego do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup oleju napędowego od spółek G. i O., uznając faktury za nierzetelne. Ustalono, że spółki te, wraz z innymi podmiotami, uczestniczyły w procederze "karuzelowej" sprzedaży paliwa, sprowadzając produkty naftowe z zagranicy i sprzedając je jako olej napędowy z pominięciem podatków VAT i akcyzowego, tworząc fikcyjną dokumentację. Podobnie zakwestionowano część kosztów paliwa do samochodów ciężarowych, uznając, że nie wszystkie zakupy były związane z osiągniętym przychodem, a sposób użytkowania pojazdów i ilość zakupionego paliwa na to nie wskazywały. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasady in dubio pro tributario oraz art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo zakwestionowały koszty uzyskania przychodów. Sąd podkreślił, że faktury od spółek G. i O. były "fakturami pustymi", nie dokumentującymi rzeczywistych transakcji. W kwestii paliwa do samochodów ciężarowych, sąd zgodził się z organami, że część wydatków nie była poniesiona w celu osiągnięcia przychodu. NSA odniósł się również do zarzutów dotyczących przedawnienia zobowiązania, uznając, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego i skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska NSA w zakresie kwalifikacji faktur nierzetelnych jako podstawy do kosztów uzyskania przychodów, znaczenie postępowań karnych skarbowych dla biegu terminu przedawnienia, ocena wydatków na paliwo w działalności transportowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z "karuzelami" paliwowymi i konkretnymi przepisami prawa podatkowego. Ocena wydatków na paliwo może być różna w zależności od specyfiki działalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy faktury wystawione przez podmioty uczestniczące w procederze "karuzelowej" sprzedaży paliwa, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury takie są "fakturami pustymi" i nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo zakwestionowały koszty uzyskania przychodów, ponieważ faktury od spółek G. i O. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Podmioty te uczestniczyły w procederze "karuzelowej" sprzedaży paliwa, tworząc nierzetelną lub fikcyjną dokumentację.
Czy część wydatków na paliwo do samochodów ciężarowych, wykorzystywanych głównie jako pomoc techniczna, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie można udowodnić, że wydatki te były poniesione w celu osiągnięcia przychodu.
Uzasadnienie
Sąd zgodził się z organami, że przy ograniczonym sposobie użytkowania samochodów ciężarowych (głównie jako pomoc techniczna, sporadycznie do przewozu towarów) i dużej ilości zakupionego paliwa, niemożliwe jest uznanie wszystkich wydatków za związane z działalnością gospodarczą i osiąganym przychodem.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało instrumentalny charakter w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego i było skuteczne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nastąpiło na długo przed upływem terminu przedawnienia, a jego charakter i czyny zabronione były ściśle związane z ustaleniami podatkowymi. Również doręczenie zarządzenia zabezpieczenia należności skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
o.p. art. 70 § 6 pkt 1 i 4
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego oraz doręczenie zarządzenia zabezpieczenia należności w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skutkują zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Pomocnicze
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może przeprowadzić dowód z dokumentów znajdujących się w posiadaniu innych organów podatkowych lub organów kontroli państwowej.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy (...) dowody budzą wątpliwości i czy (...) dowody (...) są wiarygodne.
k.k.s. art. 56
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy podawania nieprawdy lub zatajania prawdy w deklaracji podatkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury od spółek G. i O. nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Część wydatków na paliwo do samochodów ciężarowych nie była poniesiona w celu osiągnięcia przychodu. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało instrumentalnego charakteru i skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. • Doręczenie zarządzenia zabezpieczenia należności skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (zasada in dubio pro tributario, zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie stanowiska podatnika, nielogiczne wnioski, dowolna ocena dowodów, brak uzasadnienia, ograniczenie gromadzenia dowodów, naruszenie dwuinstancyjności). • Zarzuty naruszenia przepisów materialnych (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 26 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 27 u.p.d.o.f., art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p., art. 70 § 6 pkt 1 o.p., art. 70 § 6 pkt 4 o.p.).
Godne uwagi sformułowania
faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • nie można uznać wynikających z nich kwot za koszty uzyskania przychodów • nie doszło do przedawnienia zobowiązania • wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało instrumentalnego charakteru • faktury były tzw. "fakturami pustymi"
Skład orzekający
Andrzej Melezini
sprawozdawca
Bogusław Woźniak
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie kwalifikacji faktur nierzetelnych jako podstawy do kosztów uzyskania przychodów, znaczenie postępowań karnych skarbowych dla biegu terminu przedawnienia, ocena wydatków na paliwo w działalności transportowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z "karuzelami" paliwowymi i konkretnymi przepisami prawa podatkowego. Ocena wydatków na paliwo może być różna w zależności od specyfiki działalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur i ich wpływu na koszty uzyskania przychodów, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych. Ma to duże znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców.
“Nawet jeśli zapłaciłeś za paliwo, nie odliczysz tego od podatku! NSA o "fakturach pustych" i karuzelach paliwowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.