II FSK 1158/05

II FSK 1158/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Jerzy Rypina /przewodniczący/
Krystyna Zaremba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Gd 52/02 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-04-05
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 106 poz 482
art. 12 ust. 1 pkt 2
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Tezy
Roszczenie o wypłatę dywidendy w spółce akcyjnej staje się wymagalne dopiero z dniem wskazanym w uchwale walnego zgromadzenia, a tylko w braku wskazania tej daty - po upływie niezbędnego czasu do przygotowania wypłaty. Jeżeli zatem zgromadzenie akcjonariuszy Spółki akcyjnej określiło dzień wypłaty dywidendy, to przed tym dniem dywidenda nie była należna. Nie było zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że w okresie od podjęcia ww. uchwały do dnia faktycznej wypłaty dywidendy Spółka dysponowała kwotami należnych akcjonariuszom dywidend i w związku z tym uzyskała przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, del. NSA Krystyna Zaremba (sprawozdawca), Protokolant: Katarzyna Jaszuk, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 52/02 w sprawie ze skargi Zakładu Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. z siedzibą w C. na decyzję Izby Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia 18 grudnia 2001 r., (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Izby Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia 18 grudnia 2001 r., (...), 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz Zakładu Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. z siedzibą w C. kwotę 4.000 /słownie: cztery tysiące/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 r. I SA/Gd 52/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Zakładu Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. z siedzibą w C. na decyzję Izby Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia 18 grudnia 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujący stan faktyczny:
W dniu 29 kwietnia 1999 r. Zakład Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. w C. złożył w Urzędzie Skarbowym w C. zeznanie ostateczne o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r.
Następnie w dniu 24 listopada 1999 r. Spółka złożyła korektę ostatecznego zeznania i jednocześnie w piśmie z dnia 22 listopada 1999 r. wyjaśniła, że zmiana zeznania jest spowodowana korektą kosztów uzyskania przychodu o kwotę 21.891,20 zł.
W zeznaniu tym wykazano przychód w kwocie 22.124.656,53 zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie 21.251.916,01 zł, dochód w kwocie 872.740,52 zł oraz darowiznę w kwocie 3.000 zł, co spowodowało ustalenie podstawy opodatkowania w kwocie 869.740 zł i należny podatek w kwocie 313.106 zł.
W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w Zakładzie Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. w C. w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem za 1998 r. w tym podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r., Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. decyzją z dnia 23 sierpnia 2001 r. określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. w kwocie 351.440 zł oraz zaległość w tym podatku w wysokości 38.334 zł.
Jednocześnie w odrębnej decyzji z dnia 23 sierpnia 2001 r. określono wysokość odsetek za zwłokę od zaległości.
W decyzji wymiarowej nie uznano za koszty uzyskania przychodów szeregu wydatków w tym m.in. poniesionych na wynagrodzenia osób wchodzących w skład Rady Nadzorczej. Naliczono również przychód w kwocie 81.280 zł z tytułu nieodpłatnego świadczenia, w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ - tj. z tytułu nieodpłatnego korzystania z zysku przeznaczonego od podziału na rzecz akcjonariuszy.
W odwołaniu od powyższych decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy - poprzez jego błędną wykładnię.
W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wymiarowej w całości z uwagi na to, że Spółka nie posiadała zaległości podatkowej oraz o uchylenie decyzji odsetkowej w części i orzeczenie, że Spółka posiadała w podatku dochodowym za rok 1998 nadpłatę w kwocie 1.487,30 zł.
Izba Skarbowa w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. /po uzupełnieniu materiału dowodowego/ decyzją z dnia 18 grudnia 2001 r. (...) uchyliła w całości dwie decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia 23 sierpnia 2001 r. i orzekła o określeniu podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. w kwocie 240.879 zł, zaległości podatkowej w tym podatku w kwocie 27.773 zł i o odsetkach za zwłokę od tej zaległości w kwocie 26.050,80 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w tym fakt, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą w 1998r, funkcjonował jej Zarząd, podejmowane były uchwały przez Radę Nadzorczą i Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy wskazują, że Rada Nadzorcza realizowała w Spółce czynności nadzoru w granicach określonych w przepisach Kodeksu handlowego.
W związku z tym Izba Skarbowa uznała, że wydatki w kwocie 29.234 zł stanowiące wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej wypłacone z tytułu pełnienia przez nich funkcji w Radzie - mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie Izba podzieliła stanowisko organu kontroli skarbowej w kwestii opodatkowania przychodu w kwocie 81.280 zł ustalonego od zatrzymanego w Spółce zysku należnego akcjonariuszom.
W skardze skierowanej do Sądu, Zakład Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. w C. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji zarzucając im naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez jego błędną wykładnię, art. 73 par. 1 w zw. z art. 207 i art. 233 par. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, poprzez brak rozstrzygnięcia, że skarżąca posiadała nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. oraz art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez nie sprawdzenie w trakcie postępowania odwoławczego, że skarżąca wpłaciła ustaloną w decyzjach zaległość podatkową.
Skarżąca twierdziła, że niespornym jest w sprawie to, że uchwałą nr 3 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 7 maja 1998 r. - dokonano podziału z zysku za 1997 r. oraz, że kwota należna akcjonariuszom została wypłacona zgodnie z par. 2 uchwały /przekazana na konto biura maklerskiego w dniu 25 maja 1998 r. i wypłacona akcjonariuszom za pośrednictwem tego biura 30 września 1998 r./
W związku z powyższym, nie można zdaniem skarżącej mówić o zwłoce w wypłaceniu dywidendy.
Skarżąca wskazała również, że z analizy protokołu Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy wynika, że uchwała o podziale zysku nie została przyjęta jednomyślnie oraz, że wnioskowano o podjęcie uchwały w sprawie przeznaczenia zysku na inwestycje. Istniało zatem uzasadnione podejrzenie, że wspomniana uchwała może zostać zaskarżona /np. jako działanie godzące w interes Spółki - art. 414 Kh/.
Dlatego karanie Spółki /w postaci dodatkowego przychodu/ za zachowanie zgodne z prawem nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Ponadto przeprowadzone postępowanie nie wykazało, że Spółka korzystała z niewypłaconej dywidendy, że kapitał ten był jej potrzebny.
Ponadto Spółka podniosła, że w dniu 23 sierpnia 2001 r. wykonała decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej przez wypłacenie na rachunek Urzędu Skarbowego wykazanej w nich zaległości i w związku z powyższym Izba Skarbowa powinna uwzględnić ten fakt przy wydawaniu decyzji.
Skoro więc organ odwoławczy uznał za zasadne doliczyć podatnikowi przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia to i tak powinien stwierdzić nadpłatę w kwocie 20.189,30 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą zapłaconą przez Spółkę, a kwotę wynikającą z zaskarżonej decyzji.
W zaskarżonej decyzji powinno znaleźć się sformułowanie, że nadpłata podlega opodatkowaniu od dnia zapłaty tj. od dnia zwłoki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Wskazując na przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ Sąd stwierdził, że ustawodawca stanowiąc o wysokości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń jako o przychodzie kształtującym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, nie sprecyzował bliżej, co należy rozumieć przez "nieodpłatne świadczenie".
Ograniczył się w tym względzie jedynie do wskazania w art. 12 ust. 6 sposobu i kryteriów ustalenia ich wartości.
Koniecznym jest więc odwołanie się do rozumienia tego przepisu w prawie cywilnym oraz orzecznictwie i doktrynie.
I tak w ocenie Sądu, przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne /tj. nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu/ przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Nieodpłatne świadczenie obejmuje zatem wszelkie świadczenia, w tym także mające za przedmiot korzystanie z cudzych praw.
Wartością nieodpłatnego świadczenia jest zatem wartość odsetek, jakie Spółka musiałaby zapłacić, gdyby chciała pozyskać na rynku kapitał w tej samej kwocie.
Do tak rozumianego nieodpłatnego świadczenia należy również, zdaniem Sądu zaliczyć nie wypłacenie przez Spółkę należnego akcjonariuszom tej Spółki zysku pozostawienie go do dyspozycji w danym okresie podatkowym.
Sąd zaznaczył, że jako przychody - świadczenia nieodpłatne polegające na bezpłatnym korzystaniu z wolnego kapitału - nie zostały wyłączone w art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W myśl przepisu art. 355 par. Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy /Dz.U. nr 57 poz. 502 ze zm./ z chwilą kiedy zostanie podjęta uchwała o podziale zysku, każdy z akcjonariuszy nabywa prawo do tego zysku, nie może być tego prawa pozbawionym.
W przedmiotowej sprawie, Spółka otrzymała nieodpłatne świadczenia, gdyż w okresie od 7 maja 1998 r. do 25 września 1998 r. dysponowała wartościami pieniężnymi stanowiącymi jej czysty zysk, przeznaczony uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy do wypłaty między akcjonariuszy jako ich dywidenda. Przy czym przedmiotem tego świadczenia nie były pieniądze, lecz prawo bezpłatnego dysponowania nimi.
Dlatego za bezzasadne Sąd uznał twierdzenia skargi, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o zwłoce w wypłaceniu dywidendy, że sytuacja taka zachodzi dopiero gdy zatrzymano zysk wbrew woli wspólników i to w okresie kilkuletnim.
Nie zasługują również na uwzględnienie, zdaniem Sądu zarzuty, że postępowanie nie wykazało, że Spółka posiadała wolę zatrzymania i korzystania z nie wypłaconej dywidendy, czy też, że w postępowaniu nie badano czy skarżąca wykorzystywała środki przeznaczone na wypłatę dywidendy tzn. czy ten kapitał był jej potrzebny.
Sąd stwierdził, że z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego, uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy o przeznaczeniu części zysku na wypłatę dla akcjonariuszy i nie wypłacenie dywidendy, powoduje taki stan, że po podjęciu tej uchwały Spółka mogła tymi pieniędzmi swobodnie dysponować dla zapewnienia własnych potrzeb, czy w celu realizacji własnych zamierzeń.
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły Spółce przychód w kwocie 81.280 zł przyjmując okres do jego wyliczenia po 14 dniach od podjęcia uchwały o podziale zysku do dnia 25 września 1998 r. tj. do dnia dokonania przelewu kwoty zysku na rzecz Bankowego Domu Maklerskiego w W., który był upoważniony do dokonania wypłat poszczególnym akcjonariuszom.
Nie można też mieć zastrzeżeń do przyjętej w zaskarżonej decyzji wysokości stopy oprocentowania kredytu do wyliczenia kwoty dodatkowego przychodu z tytułu nieodpłatnego korzystania z zysku przeznaczonego do podziału na rzecz akcjonariuszy Spółki.
Sąd zaznaczył, że nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. FSK 780/04.
W Spółce akcyjnej akcjonariusz ma prawo do wypłaty dywidendy tylko wtedy, gdy Walne Zgromadzenie podejmie stosowną uchwałę o przeznaczeniu zysku do podziału.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, uchwała taka rodzi skutki podatkowe dla osoby prawnej w postaci możliwości zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jeżeli termin wypłaty jest odległy, choćby był określony w przedmiotowej uchwale. Kodeks handlowy w ogóle nie reguluje kwestii dotyczących terminu wypłaty dywidendy co oznacza dowolność działania Walnego Zgromadzenia Spółki akcyjnej wobec swoich akcjonariuszy.
Podjęcie uchwały o wypłacie dywidendy choćby z odległym terminem wypłaty jest niewątpliwie wyrazem pozytywnej woli świadczenia. W takiej sytuacji powstrzymywanie się z wypłatą świadczenia /czy to zgodnie z terminem określonym w podjętej uchwale, czy też z woli Spółki - a więc bez względu na przyczynę/ rodzi skutki podatkowe z powodu uzyskania korzyści majątkowych w postaci możliwości dysponowania określonymi środkami pieniężnymi.
Dlatego za bezzasadny uznano podniesiony przez skarżącego w skardze zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznając je również za bezzasadne przypomniał, że Inspektor Kontroli Skarbowej w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, ustalił, że skarżąca Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 41.700,76 zł i zaniżyła przychód o kwotę 81.280 zł.
Stąd w decyzji z dnia 23 sierpnia 2001 r. organ I instancji określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. w kwocie innej niż podatnik zadeklarował w zeznaniu rocznym i zgodnie z art. 21 par. 3 ustawy Ordynacja podatkowa określił wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r.
Organ odwoławczy rozpatrując zarzuty odwołania od tej decyzji, po przeprowadzonym postępowaniu uzupełniającym uznał za koszty uzyskania przychodów kwotę 29.334,05 zł poniesioną tytułem wynagrodzeń wypłaconych z tytułu pełnionych funkcji poszczególnym członkom Rady Nadzorczej Spółki.
W związku z powyższym Izba Skarbowa decyzją z dnia 18 grudnia 2001 r. uchyliła w całości decyzję organu I instancji określiła wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. i zaległości w tym podatku za 1998 r. w oparciu o stan faktyczny sprawy na dzień wydania decyzji przez Inspektora Kontroli Skarbowej.
W swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy nie uwzględnił zatem okoliczności zaistniałych po wydaniu decyzji przez organ I instancji, m.in. dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r.
Przy czym zaznaczyć należy, że w świetle przepisów ustawy Ordynacja podatkowa na dzień wydania decyzji Izby Skarbowej nadpłata podatku nie nastąpiła.
Z akt sprawy wynika, że Spółka po otrzymaniu decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej określającej wysokość zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. w kwocie 38.334 zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji dokonała wpłaty na poczet tego podatku.
Kiedy organ odwoławczy po przeprowadzonym postępowaniu określił w swojej decyzji wysokość zaległości w kwocie 27.773 zł i odsetek od tej zaległości w kwocie 26.050,80 zł - nastąpiła nadpłata w przedmiotowym podatku w kwocie 20.189,30 zł.
Urząd Skarbowy zgodnie z przepisem art. 76 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Ordynacja podatkowa - w dniu 16 stycznia 2002 r. dokonał zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 22.598,30 zł.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Zakłady Osprzętu Termokurczliwego "R." S.A. w C. wniosły o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie ewentualnie o zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czyli uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i po rozpatrzeniu skargi uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji.
Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono rażące naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - z uwagi na to, że w sprawie nie powstało "nieodpłatne świadczenie".
W uzasadnieniu postawionego zarzutu autor skargi kasacyjnej podniósł, że nietrafny jest pogląd Sądu kwestionujący stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. FSK 780/04.
W wyroku tym zaznaczono, że wszystkie orzeczenia sądowe, w których przyjmowano, że niewypłacone dywidenda daje podstawę do oszacowania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia - odnosiły się do sytuacji prawno-podatkowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Tymczasem sprawa rozstrzygana przez NSA, podobnie jak przedmiotowa sprawa - dotyczyła spółki akcyjnej.
W czasie kiedy zapadła uchwała akcjonariuszy o podziale zysku i wypłacie dywidendy obowiązywały przepisu Kodeksu handlowego z 1934 r., który w istotny sposób różnicował zasady podziału zysku w spółkach z o.o. oraz w spółkach akcyjnych.
Zgodnie z art. 191 Kh wspólnik Spółki z o.o. miał prawo do dywidendy z zastrzeżeniem pewnych możliwości uchylenia tego prawa, przy czym możliwości te miały charakter wyjątków.
Natomiast akcjonariusz spółki akcyjnej miał prawo do dywidendy tylko wtedy, gdy tak postanowiło Walne Zgromadzenie akcjonariuszy.
Jeżeli więc walne zgromadzenie akcjonariuszy postanowiło, że dywidenda będzie wypłacana w kilka miesięcy po podjęciu uchwały - to przed tą datą dywidenda nie była należna.
Nie można zatem twierdzić, że Spółka już od początku tj. od podjęcia uchwały korzystała z nieoprocentowanej pożyczki.
Dyrektor Izby Skarbowej w G. złożył wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego /art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ wyrażający się w tym, że Sąd I instancji niewłaściwie zastosował w przedmiotowej sprawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ okazał się trafny.
W uzasadnieniu przywołanego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. FSK 780/04 podkreślono, że uregulowania zawarte w Kodeksie Handlowym - Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. /obowiązującym do końca 2000 r./ w kwestii prawa do dywidendy w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i w spółkach akcyjnych wykazywały istotne różnice.
Konstrukcja art. 191 Kh /dotyczącego Spółek z o.o./ była taka, że wspólnik spółki z o.o. miał prawo do zysku wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli umowa spółki nie przewidywała wyłączenie zysku od podziału, co oznaczało, że regułą było, że roszczenie wspólnika o wypłatę dywidendy powstawało z dniem zatwierdzenia bilansu /oczywiście, jeżeli zysk nie został wyłączony od podziału, co było jednak wyjątkiem od reguły/, natomiast w spółce akcyjnej akcjonariusz miał prawo do dywidendy tylko wtedy, gdy walne zgromadzenie podjęło stosowną uchwałę o przeznaczeniu zysku rocznego do podziału /art. 355 par. 1 Kh/.
W uzasadnieniu ww. wyroku zwrócono uwagę, że Kodeks Handlowy nie regulował kwestii dotyczących terminu wypłaty dywidendy jak i dnia dywidendy /czyli dnia ustalenia prawa do dywidendy/ i w związku z tym należało przyjąć, że terminy te powinny być określone przez walne zgromadzenie.
Tak więc roszczenie o wypłatę dywidendy w spółce akcyjnej staje się wymagalne dopiero z dniem wskazanym w uchwale walnego zgromadzenia, a tylko w braku wskazania tej daty - po upływie niezbędnego czasu do przygotowania wypłaty.
Jeżeli zatem zgromadzenie akcjonariuszy Spółki akcyjnej określiło dzień wypłaty dywidendy, to przed tym dniem dywidenda nie była należna.
Sąd orzekający w tej sprawie podziela w pełni stanowisko wyrażone w przedstawionym wyroku NSA z dnia 29 kwietnia 2004 r.
Poza sporem w sprawie jest to, że w uchwale nr 3 Zwyczajnego Zgromadzenia Akcjonariuszy "R." Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. z dnia 7 maja 1998 r. o podziale zysku za 1997 r. ustalono termin wypłaty dywidendy na dzień 30 września 1998 r. oraz, że w tym dniu dywidenda została wypłacona akcjonariuszom.
Nie było zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że w okresie od podjęcia ww. uchwały do dnia faktycznej wypłaty dywidendy Spółka dysponowała kwotami należnych akcjonariuszom dywidend i w związku z tym uzyskała przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Tym samym doszło do naruszenia wymienionego przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie.
Biorąc pod uwagę, że nie było w sprawie naruszeń przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone orzeczenie i po rozpoznaniu skargi uchylił decyzję Izby Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. na zasadzie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" tej ustawy.
O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 203 pkt 1 ww. ustawy.