Orzeczenie · 2020-09-08

II FSK 1149/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2020-09-08

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyCITfundusz inwestycyjnyzwolnienie podatkoweinstytucja wspólnego inwestowaniaprawo UEswoboda przepływu kapitałudziałalność gospodarczaspółka osobowainterpretacja podatkowa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił indywidualną interpretację Ministra Finansów. Sprawa dotyczyła niemieckiego funduszu inwestycyjnego (AIF), który działał przez niemiecką spółkę zarządzającą i ubiegał się o zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) w Polsce na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a updop. Fundusz argumentował, że jego działalność polega na zbiorowym lokowaniu środków pieniężnych, a jego reprezentant, mimo formalnego posiadania nieruchomości, działa na rachunek funduszu. Fundusz powoływał się na zgodność z prawem UE i potrzebę równego traktowania podmiotów z innych krajów UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę funduszu za zasadną, interpretując przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b updop szeroko i stwierdzając, że inwestycje w spółki osobowe również mieszczą się w definicji 'innych praw majątkowych'. Podkreślono, że celem przepisu było zapewnienie zgodności z prawem europejskim i równe traktowanie funduszy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Szefa KAS, uznał jednak wykładnię WSA za błędną. Sąd kasacyjny podkreślił, że przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b updop wymaga, aby wyłącznym przedmiotem działalności instytucji wspólnego inwestowania było zbiorowe lokowanie środków w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. NSA stwierdził, że jeśli fundusz zamierza czerpać dochody z działalności gospodarczej, w tym poprzez udziały w spółkach osobowych (jawnych i komandytowych), to nie spełnia tego warunku. Zgodnie z art. 5 ust. 3 updop, dochody wspólnika z udziału w takiej spółce są uznawane za dochody z działalności gospodarczej, co wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia. NSA uznał, że prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę osobową, w której fundusz jest wspólnikiem, nie jest tym samym co 'lokowanie środków pieniężnych' i nie jest porównywalne z działalnością polskich funduszy inwestycyjnych. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę funduszu, zasądzając koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja warunków zwolnienia z CIT dla zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania, zwłaszcza w kontekście inwestycji poprzez spółki osobowe i prowadzenia działalności gospodarczej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania interpretacji i orzekania. Interpretacja art. 6 ust. 1 pkt 10a updop może ewoluować wraz ze zmianami przepisów i orzecznictwa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niemiecki fundusz inwestycyjny (AIF), działający przez spółkę zarządzającą, który planuje czerpać dochody z działalności gospodarczej (np. poprzez udziały w spółkach osobowych), może skorzystać ze zwolnienia z CIT w Polsce na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a updop?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fundusz nie może skorzystać ze zwolnienia, ponieważ warunek wyłącznego przedmiotu działalności polegającego na zbiorowym lokowaniu środków w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe nie jest spełniony, gdy fundusz zamierza czerpać dochody z działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Działalność gospodarcza prowadzona przez spółki osobowe, w których fundusz posiada udziały, jest traktowana jako dochód z działalności gospodarczej zgodnie z art. 5 ust. 3 updop, co wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia przewidzianego dla wyłącznego lokowania środków w aktywa finansowe.

Czy inwestycje w spółki osobowe przez zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania kwalifikują się jako 'inne prawa majątkowe' w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b updop, pozwalające na skorzystanie ze zwolnienia podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli z tytułu posiadania udziałów w spółkach osobowych fundusz czerpie dochody z działalności gospodarczej, a nie jedynie z pasywnych inwestycji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ustawodawca odwołując się do 'lokowania środków finansowych' wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej. Udział w spółce jawnej połączony z prowadzeniem jej spraw jest aktywnym uczestnictwem w przedsiębiorstwie, a nie pasywnym lokowaniem kapitału.

Czy wymóg 'identyczności' funduszy zagranicznych z polskimi funduszami inwestycyjnymi jest konieczny do zastosowania zwolnienia z CIT, czy wystarczy 'porównywalność' w świetle prawa UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Chociaż fundusze zagraniczne nie muszą być identyczne z polskimi, ich charakter i prowadzona działalność muszą być porównywalne z ramami prawnymi funduszy krajowych, a warunki zwolnienia nie mogą być łagodniejsze niż dla podmiotów krajowych.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że polskie przepisy podatkowe zapewniły zwolnienie zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze krajowe. Działalność gospodarcza prowadzona przez fundusz zagraniczny nie jest porównywalna z działalnością polskich funduszy inwestycyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga oddalona.

Przepisy (20)

Główne

updop art. 6 § ust. 1 pkt 10a lit. b

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwolnienie podatkowe dla instytucji wspólnego inwestowania z siedzibą w UE/EOG dotyczy sytuacji, gdy wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Działalność gospodarcza, w tym poprzez udziały w spółkach osobowych, wyklucza to zwolnienie.

Pomocnicze

updop art. 5 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przychody wspólnika z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, prowadzącej działalność gospodarczą, są uznawane za przychody z działalności gospodarczej.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA oddala skargę.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie od strony na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

updop

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Tekst jednolity z 2016 r. poz. 1888.

P.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2017 r. poz. 1369.

Ustawa z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Dz. U. Nr 226, poz. 1478.

O.p. art. 14c § § 1