II FSK 1145/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawa do ulgi abolicyjnej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok dla marynarza pracującego na statku eksploatowanym przez norweskie przedsiębiorstwo. Sąd pierwszej instancji (WSA w Gdańsku) oraz organy podatkowe odmówiły zastosowania ulgi, argumentując, że dochody skarżącego nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii, co wykluczało zastosowanie Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Norwegią. Skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędnej wykładni przepisów Konwencji, Konstytucji RP oraz prawa UE. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Konwencji i Protokołu zmieniającego, w szczególności art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. d, uznał, że błędna jest interpretacja przyjęta przez sąd pierwszej instancji i organy podatkowe. Sąd podkreślił, że nawet jeśli dochód nie podlega opodatkowaniu w Norwegii, to przepisy Konwencji mogą nadal mieć zastosowanie, a celem zmian było ujednolicenie opodatkowania marynarzy. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przyznając skarżącym prawo do ulgi abolicyjnej i zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania w kontekście opodatkowania dochodów marynarzy i zastosowania ulgi abolicyjnej, zwłaszcza w sytuacjach braku opodatkowania w państwie źródła.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji marynarzy pracujących dla zagranicznych przedsiębiorstw i interpretacji konkretnej umowy polsko-norweskiej, choć zasady wykładni mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dochody marynarza zatrudnionego na statku eksploatowanym przez zagraniczne przedsiębiorstwo, który nie podlega opodatkowaniu w państwie źródła, mogą skorzystać z ulgi abolicyjnej w Polsce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dochody te mogą skorzystać z ulgi abolicyjnej, nawet jeśli nie podlegają opodatkowaniu w państwie źródła, pod warunkiem spełnienia przesłanek wynikających z Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i przepisów krajowych.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował przepisy Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Norwegią, w tym art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. d, wskazując, że brak opodatkowania w Norwegii nie wyklucza zastosowania ulgi abolicyjnej w Polsce. Kluczowe jest, że statek był eksploatowany w transporcie międzynarodowym przez norweskie przedsiębiorstwo, a dochód podlegał zwolnieniu z podatku na mocy prawa wewnętrznego Norwegii.
Jak należy interpretować pojęcie 'zwolniony z podatku' w kontekście Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'zwolniony z podatku' w kontekście Konwencji oznacza dochód, który nie podlega opodatkowaniu, niezależnie od tego, czy podlegał obowiązkowi podatkowemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że użyte w Konwencji pojęcie 'zwolniony z podatku' nie może być utożsamiane ze zwrotem 'podlegający opodatkowaniu, ale zwolniony z opodatkowania'. Istotny jest zamiar stron umowy, którym było nieopodatkowywanie wynagrodzeń marynarzy zatrudnionych przez norweskie przedsiębiorstwa.
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27g § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis regulujący ulgę abolicyjną, której zastosowanie było przedmiotem sporu.
Konwencja art. 14 § 3
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu
Przepis dotyczący opodatkowania dochodów marynarzy pracujących na statkach morskich eksploatowanych w transporcie międzynarodowym.
Konwencja art. 22 § 1
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu
Przepis określający metody unikania podwójnego opodatkowania, w tym dodany lit. d dotyczący sytuacji, gdy dochód może być opodatkowany w Norwegii, ale jest tam zwolniony z podatku.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.
Pomocnicze
Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów art. 31
Zasady wykładni umów międzynarodowych.
Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów art. 32
Uzupełniające środki interpretacji umów międzynarodowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Konstytucja RP art. 31
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołana w kontekście naruszenia zasady równości i niedyskryminacji.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołana w kontekście nałożenia obciążeń podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez sąd pierwszej instancji i organy podatkowe przepisów Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania, w szczególności art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. d. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów krajowych dotyczących ulgi abolicyjnej (art. 27g u.p.d.o.f.) w sytuacji, gdy Konwencja powinna mieć zastosowanie. • Naruszenie przepisów prawa UE i międzynarodowego poprzez dyskryminację i nierówne traktowanie podatników.
Godne uwagi sformułowania
NSA zważył, co następuje: • Naczelny Sąd Administracyjny poglądu tego nie podziela, gdyż dla oceny zasadności omawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego kluczowa jest interpretacja zapisów art. 14 ust. 3 oraz 22 ust 1 lit. d Konwencji, w brzmieniu po zmianach dokonanych w 2012 r. • Istotnym dokumentem jest w tym zakresie uzasadnienie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji powyższego Protokołu • W podsumowaniu wprowadzanych zmian stwierdza się, że zapisy dotyczące opodatkowania marynarzy oraz metody unikania podwójnego opodatkowania nie spowodują, iż Konwencja sama w sobie będzie prowadziła do 'podwójnego nieopodatkowania' polskich rezydentów. • Zdaniem składu orzekającego użyte w powołanym przepisie pojęcie: 'zwolniony z podatku', na gruncie umowy międzynarodowej, bez szczegółowego wyjaśnienia jego znaczenia, nie może być utożsamiane ze zwrotem 'podlegającym opodatkowaniu, ale zwolnionym z opodatkowania'.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Antoni Hanusz
sędzia
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania w kontekście opodatkowania dochodów marynarzy i zastosowania ulgi abolicyjnej, zwłaszcza w sytuacjach braku opodatkowania w państwie źródła."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji marynarzy pracujących dla zagranicznych przedsiębiorstw i interpretacji konkretnej umowy polsko-norweskiej, choć zasady wykładni mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla specyficznej grupy zawodowej (marynarzy) i pokazuje złożoność międzynarodowego prawa podatkowego oraz znaczenie prawidłowej interpretacji umów międzynarodowych.
“Marynarze mogą odetchnąć z ulgą: NSA wyjaśnia zasady opodatkowania dochodów z zagranicy.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.