Orzeczenie · 2024-10-01

II FSK 1143/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-01
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITmałżonkowiewspólne rozliczeniestrata podatkowadziałalność gospodarczaNSAinterpretacja przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie straty i nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. WSA uznał, że organy błędnie zastosowały wspólne rozliczenie małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę z działalności gospodarczej, co wyłącza możliwość wspólnego opodatkowania. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o PIT (art. 6 ust. 2 i art. 9 ust. 2 i 3) nie wykluczają wspólnego rozliczenia małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę. Strata ta jest rozliczana indywidualnie, ale nie stanowi przeszkody do wspólnego opodatkowania dochodów z innych źródeł. NSA wskazał, że uchylenie art. 6 ust. 7 u.p.d.o.f. w 1995 r. zniosło zakaz wspólnego rozliczania w przypadku straty. Sąd podkreślił również, że małżonkowie wspólnie opodatkowani są solidarnymi dłużnikami i stanowią jedną stronę postępowania, co skutkuje wydaniem jednej decyzji obejmującej obie kwestie – stratę jednego z małżonków i nadpłatę obojga.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wspólnego rozliczenia małżonków w sytuacji straty jednego z nich oraz kwestie proceduralne związane z wydawaniem decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2018 r. i późniejszych lat, z uwzględnieniem zmian w przepisach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy małżonkowie mogą wspólnie rozliczać dochody, jeśli jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, małżonkowie mogą wspólnie rozliczać dochody, nawet jeśli jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej. Strata ta jest rozliczana indywidualnie, ale nie wyklucza wspólnego opodatkowania dochodów z innych źródeł.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o PIT nie zakazują wspólnego rozliczenia w sytuacji straty jednego z małżonków. Uchylenie dawnego zakazu w 1995 r. potwierdza tę interpretację. Strata nie jest przedmiotem opodatkowania, a wspólne rozliczenie dotyczy dochodów.

Czy w przypadku wspólnego rozliczenia małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę, organ podatkowy powinien wydać jedną decyzję dotyczącą straty i nadpłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania i organ podatkowy powinien wydać jedną decyzję obejmującą zarówno stratę jednego z małżonków, jak i nadpłatę obojga.

Uzasadnienie

Małżonkowie wspólnie opodatkowani są solidarnymi dłużnikami podatkowymi i traktowani jako jedna strona postępowania, co wynika z przepisów Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Możliwość wspólnego opodatkowania dochodów małżonków, nawet jeśli jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasada wspólnego opodatkowania ma zastosowanie, gdy jeden z małżonków nie uzyskał dochodów lub osiągnął dochody niepowodujące obowiązku uiszczenia podatku, co obejmuje również sytuacje, gdy strata jest odliczana.

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja straty podatkowej jako nadwyżki kosztów nad przychodami.

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Sposoby rozliczania straty podatkowej w kolejnych latach.

Pomocnicze

O.p. art. 23 § § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek przyjęcia oszacowania w wysokości najbardziej zbliżonej do rzeczywistości.

O.p. art. 193 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nierzetelność ksiąg podatkowych.

O.p. art. 92 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Solidarna odpowiedzialność małżonków wspólnie opodatkowanych za zobowiązania podatkowe.

O.p. art. 133 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o PIT nie wykluczają wspólnego rozliczenia małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej. • Strata jednego z małżonków jest rozliczana indywidualnie, ale nie stanowi przeszkody do wspólnego opodatkowania dochodów z innych źródeł. • Małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania, co uzasadnia wydanie jednej decyzji obejmującej stratę i nadpłatę.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że strata jednego z małżonków wyłącza możliwość wspólnego rozliczenia podatku dochodowego.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie • przepisy art. 6 ust. 2, jak i art. 9 ust. 2 i 3 u.p.d.o.f. nie przewidują mechanizmu określenia straty na imię obojga małżonków • uchylenie art. 6 ust. 7 u.p.d.o.f. w 1995 r. zniosło zakaz wspólnego rozliczania małżonków w sytuacji, kiedy jedno z nich poniosło stratę

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Jan Grzęda

sprawozdawca

Krzysztof Kandut

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wspólnego rozliczenia małżonków w sytuacji straty jednego z nich oraz kwestie proceduralne związane z wydawaniem decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2018 r. i późniejszych lat, z uwzględnieniem zmian w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego, jakim jest wspólne rozliczenie małżonków, z istotnym niuansem dotyczącym straty w działalności gospodarczej, co może być interesujące dla szerokiego grona podatników i prawników.

Małżonkowie, uwaga! Strata w działalności nie zawsze oznacza koniec wspólnego rozliczenia PIT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst