II FSK 1143/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie straty i nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. WSA uznał, że organy błędnie zastosowały wspólne rozliczenie małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę z działalności gospodarczej, co wyłącza możliwość wspólnego opodatkowania. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o PIT (art. 6 ust. 2 i art. 9 ust. 2 i 3) nie wykluczają wspólnego rozliczenia małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę. Strata ta jest rozliczana indywidualnie, ale nie stanowi przeszkody do wspólnego opodatkowania dochodów z innych źródeł. NSA wskazał, że uchylenie art. 6 ust. 7 u.p.d.o.f. w 1995 r. zniosło zakaz wspólnego rozliczania w przypadku straty. Sąd podkreślił również, że małżonkowie wspólnie opodatkowani są solidarnymi dłużnikami i stanowią jedną stronę postępowania, co skutkuje wydaniem jednej decyzji obejmującej obie kwestie – stratę jednego z małżonków i nadpłatę obojga.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wspólnego rozliczenia małżonków w sytuacji straty jednego z nich oraz kwestie proceduralne związane z wydawaniem decyzji.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2018 r. i późniejszych lat, z uwzględnieniem zmian w przepisach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonkowie mogą wspólnie rozliczać dochody, jeśli jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonkowie mogą wspólnie rozliczać dochody, nawet jeśli jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej. Strata ta jest rozliczana indywidualnie, ale nie wyklucza wspólnego opodatkowania dochodów z innych źródeł.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o PIT nie zakazują wspólnego rozliczenia w sytuacji straty jednego z małżonków. Uchylenie dawnego zakazu w 1995 r. potwierdza tę interpretację. Strata nie jest przedmiotem opodatkowania, a wspólne rozliczenie dotyczy dochodów.
Czy w przypadku wspólnego rozliczenia małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę, organ podatkowy powinien wydać jedną decyzję dotyczącą straty i nadpłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania i organ podatkowy powinien wydać jedną decyzję obejmującą zarówno stratę jednego z małżonków, jak i nadpłatę obojga.
Uzasadnienie
Małżonkowie wspólnie opodatkowani są solidarnymi dłużnikami podatkowymi i traktowani jako jedna strona postępowania, co wynika z przepisów Ordynacji podatkowej.
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Możliwość wspólnego opodatkowania dochodów małżonków, nawet jeśli jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej.
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zasada wspólnego opodatkowania ma zastosowanie, gdy jeden z małżonków nie uzyskał dochodów lub osiągnął dochody niepowodujące obowiązku uiszczenia podatku, co obejmuje również sytuacje, gdy strata jest odliczana.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja straty podatkowej jako nadwyżki kosztów nad przychodami.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Sposoby rozliczania straty podatkowej w kolejnych latach.
Pomocnicze
O.p. art. 23 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek przyjęcia oszacowania w wysokości najbardziej zbliżonej do rzeczywistości.
O.p. art. 193 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nierzetelność ksiąg podatkowych.
O.p. art. 92 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Solidarna odpowiedzialność małżonków wspólnie opodatkowanych za zobowiązania podatkowe.
O.p. art. 133 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o PIT nie wykluczają wspólnego rozliczenia małżonków, gdy jedno z nich poniosło stratę w działalności gospodarczej. • Strata jednego z małżonków jest rozliczana indywidualnie, ale nie stanowi przeszkody do wspólnego opodatkowania dochodów z innych źródeł. • Małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania, co uzasadnia wydanie jednej decyzji obejmującej stratę i nadpłatę.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że strata jednego z małżonków wyłącza możliwość wspólnego rozliczenia podatku dochodowego.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie • przepisy art. 6 ust. 2, jak i art. 9 ust. 2 i 3 u.p.d.o.f. nie przewidują mechanizmu określenia straty na imię obojga małżonków • uchylenie art. 6 ust. 7 u.p.d.o.f. w 1995 r. zniosło zakaz wspólnego rozliczania małżonków w sytuacji, kiedy jedno z nich poniosło stratę
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący
Jan Grzęda
sprawozdawca
Krzysztof Kandut
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wspólnego rozliczenia małżonków w sytuacji straty jednego z nich oraz kwestie proceduralne związane z wydawaniem decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2018 r. i późniejszych lat, z uwzględnieniem zmian w przepisach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego, jakim jest wspólne rozliczenie małżonków, z istotnym niuansem dotyczącym straty w działalności gospodarczej, co może być interesujące dla szerokiego grona podatników i prawników.
“Małżonkowie, uwaga! Strata w działalności nie zawsze oznacza koniec wspólnego rozliczenia PIT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.