II FSK 113/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną z powodu jej wadliwej konstrukcji i braku uzasadnienia zarzutów, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o niedopuszczalności zażalenia. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych, kwestionując dopuszczalność skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na jej wadliwą konstrukcję, brak precyzyjnego uzasadnienia zarzutów oraz niezgodność z modelem kontroli sądowoadministracyjnej, który skupia się na ocenie orzeczenia sądu pierwszej instancji, a nie aktu organu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o niedopuszczalności zażalenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym Konstytucji, kwestionując dopuszczalność skargi do WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za wadliwie skonstruowaną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy oraz je uzasadniać. W tej sprawie zarzuty były nieprecyzyjne, brakowało jasnego powiązania między zarzutami a uzasadnieniem, a także wskazania istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że skarga kasacyjna powinna być skierowana przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji, a nie przeciwko rozstrzygnięciu organu administracji. W ostatnim zarzucie skarżący skupił się na ocenie prawidłowości działania organu podatkowego, zamiast na podważeniu oceny sądu pierwszej instancji dotyczącej dopuszczalności środka zaskarżenia. Sąd stwierdził również, że zagadnienie dopuszczalności skargi w tej sprawie nie budzi kontrowersji w orzecznictwie NSA. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie skonstruowane, nieprecyzyjne i nie zostały w pełni uzasadnione, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę sprawy przez NSA.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, wymagającym precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i ich uzasadnienia, w tym wykazania wpływu naruszenia na wynik sprawy. W tej sprawie zarzuty były niejasne, a ich uzasadnienie nie spełniało wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
OP art. 282b § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych P.p.s.a. w zakresie precyzyjnego sformułowania i uzasadnienia zarzutów. NSA nie jest kompetentny do rekonstruowania lub korygowania zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna być skierowana przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji, a nie przeciwko rozstrzygnięciu organu administracji. Zagadnienie dopuszczalności skargi w tej sprawie jest ugruntowane w orzecznictwie NSA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym Konstytucji, poprzez odrzucenie skargi przez WSA. Zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. i P.p. dotyczące niedopuszczalności sprzeciwu i zażalenia.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest sprawa administracyjna, lecz sprawa sądowoadministracyjna, polegająca na badaniu przez sąd administracyjny pierwszej instancji zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei NSA działający jako sąd drugiej instancji, zasadniczo nie rozpoznaje sprawy sądowoadministracyjnej, lecz sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń sądu pierwszej instancji. Nie jest także zasadny wniosek strony dotyczący wystąpienia przez skład orzekający w niniejszej sprawie z wnioskiem o podjęcie uchwały do powiększonego składu NSA. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, zagadnienie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie, którym za niedopuszczalny uznano sprzeciw złożony wobec czynności kontrolnych dokonywanych w toku kontroli podatkowej, nie wywołuje kontrowersji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, zasady kontroli sądowoadministracyjnej przez NSA, dopuszczalność skargi na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sądowoadministracyjnej i wadliwości skargi kasacyjnej, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i zasad kontroli NSA, co stanowi cenne przypomnienie dla praktyków.
“Wadliwa skarga kasacyjna oddalona przez NSA – kluczowe błędy, których należy unikać.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 113/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-05-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Dumas /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane I SA/Gl 1063/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2024-11-26 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 174, art. 176 , art. 182 par. 1 i 3, art. 183 par. 1, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1063/24 w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 lipca 2024 r. nr 2401-ICK-1.4102.3.2024.3 UNP: 2401-24-167274 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1.1. Postanowieniem z 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1063/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 11 lipca 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. 2.1. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego postanowienia przez K. P. podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - "art. 3 § 2 pkt 2 oraz 58 § 1 pkt 6, art. 59 ust. 1 i następne ustawy prawo przedsiębiorców oraz art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji poprzez wydanie przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi, podczas gdy skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna", - "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 9, art. 48 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 10, art. 12, art. 55 ust.1 i 2 ustawy prawo poprzez nieuchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu, a także postanowienia Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Katowicach o niedopuszczalności wniesienia zażalenia w sytuacji niedokonania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej w okolicznościach, gdy organ podatkowy był zobowiązany przez art. 282b §1 1 OP do zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej". W skardze kasacyjnej sformułowano także na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 poz. 2325 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art.10 oraz z art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p. poprzez błędną wykładnie polegającą na arbitralnym przyjęciu iż w sprawie zachodzą okoliczności uprawniające Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] do pominięcia procedury zawiadomienia podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli w postaci przeciwdziałania popełnieniu czynu zabronionego, w okolicznościach, gdy ze stanu faktycznego nie wynikają przesłanki uprawniające Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] do wszczęcia kontroli podatkowej bez uprzedniego zawiadomienia, a sam NUS w żaden sposób swoich twierdzeń nie uzasadnił ani nie uprawdopodobnił." 2.2. Pełnomocniczka Skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpatrzenie skargi kasacyjnej na rozprawie "na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik wniósł na podstawie "art. 15 § 1 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 187 § 1 p.p.s.a. o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały rozstrzygającej czy organy kontroli są uprawnione do przyjmowania z góry, że działają w celu zapobieżenia popełnienia czynu zabronionego w okolicznościach, gdy nie dysponują materiałem dowodowym w sprawie, który uzasadniałby tą tezę i wyłączać tym samym uprawnienie przedsiębiorców do wnoszenia sprzeciwu na podjęcie i czynności kontroli (art. 59 p.p.), a także unicestwiać działanie przepisów limitujących prowadzenie kontroli przedsiębiorców". 2.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, dlatego została oddalona. 3.2. Rozpoznając wniosek o rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej na rozprawie zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, a do takich postanowień należy zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Wobec tego Sąd rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. 3.2. Z uwagi na sposób, w jaki zostały sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz treść przytoczonej na ich poparcie argumentacji w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzając kontrolę zaskarżonego orzeczenia rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając wyłącznie nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna jest bowiem wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Innymi słowy, wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 P.p.s.a.). Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza zatem, że sąd ten – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia. Ponadto zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wywiedzionej od postanowienia sądu pierwszej instancji, ale również szczegółowo je uzasadnić. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zatem zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub umotywowanie błędnego zastosowania przepisu. Przy czym w przypadku uchybień procesowych przypisanych bezpośrednio sądowi pierwszej instancji, zadaniem pełnomocnika strony skarżącej jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy – o czym stanowi art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Wnoszący skargę kasacyjną jest obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, orzeczenie sądu pierwszej instancji mógłoby być inne. Nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób, a także uzasadnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości orzeczenia, którego uchylenia domaga się strona skarżąca, determinują jak już wskazano powyżej, zakres jego kontroli przez sąd drugiej instancji. Rozpoznając skargę kasacyjną sąd miał jednak na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r. (I OPS 10/09), zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, ale tylko w takim zakresie w jakim da się wyinterpretować, że stawiany zarzut ma swoje uzasadnienie. 3.3. Powyższe dosyć liczne wyjaśnienia okazały się niezbędne z uwagi na daleko idące błędy konstrukcyjne rozpoznawanej skargi kasacyjnej uniemożliwiające jej merytoryczną ocenę. Powyższe uwagi są o tyle istotne, że motywy skargi kasacyjnej nie zostały właściwie uporządkowane, a przy jej redakcji zabrakło dyscypliny koniecznej do jasnego przeprowadzenia wywodu. Jak już była o tym mowa, jednym z elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej jest uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przy czym uzasadnienie to powinno zostać przedstawione w taki sposób, aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł powiązać poszczególne części motywów skargi kasacyjnej z konkretnymi zarzutami. Zdaniem Sądu, rozpoznawana skarga kasacyjna spełnia ten warunek tylko w części dotyczącej ostatniego zarzutu, tj. zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego tj. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art.10 oraz z art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p.". W pozostałym zakresie argumentacja pełnomocniczki strony jest nieprecyzyjna i nie spełnia wymogów, jakie można stawiać pismom przygotowywanym przez profesjonalnych pełnomocników. W ramach przytoczenia podstaw kasacyjnych pełnomocniczka sformułowała 3 zarzuty. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocniczka wyróżniła następujące jego części: Stan faktyczny (punkt 1 uzasadnienia skargi kasacyjnej), Ocena dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (punkt 2 uzasadnienia skargi kasacyjnej), "Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 9 w zw. z art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r., Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 282b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., (Dz. U. z 2022 r. poz.2651) Ordynacja podatkowa." (punkt 3 uzasadnienia skargi kasacyjnej) oraz "Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art.10 oraz z art. 48 ust. 11 pkt 2 p.p.", opisane w ostatniej części uzasadnienia skargi kasacyjnej (punkt 4). Powyższa próba usystematyzowania treści skargi kasacyjnej jest niezbędna do dalszego jej rozpoznania. 3.4. Przenosząc powyższe uwagi na ocenę pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej należy spostrzec, że dotyczy on naruszenia "art. 3 § 2 pkt 2 oraz 58 § 1 pkt 6, art. 59 ust. 1 i następne ustawy prawo przedsiębiorców oraz art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji". Rzecz jednak w tym, że w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.; dalej jako: "P.p.") nie ma art. 3 § 2 pkt 2; nie istnieje też norma opisana jako "58 § 1 pkt 6" ani "art. 58 § 1 pkt 6". Treść art. 59 ust. 1 P.p. dotyczy uprawnienia do wniesienia sprzeciwu przez przedsiębiorcę a art. 59 P.p. składa się z szeregu jednostek redakcyjnych o różnej treści normatywnej. Bez precyzyjnego wskazania przez pełnomocniczkę strony konkretnego przepisu, któremu miałby uchybić sąd pierwszej instancji – Naczelny Sąd Administracyjny nie może zidentyfikować w pełni podstawy zaskarżenia, to zaś uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie. Podkreślenia też wymaga, że lektura uzasadnienia skargi kasacyjnej nie usuwa powyższej wadliwości. W skardze kasacyjnej nie można się bowiem doszukać uzasadnienia tej podstawy kasacyjnej. Co prawda, pełnomocniczka na stronach 5-12 skargi kasacyjnej formułuje "ocenę dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego". W jej ramach pełnomocniczka przedstawiła własne stanowisko co do niewiążącego charakteru uchwały NSA z 13 stycznia 2014 r., II GPS 3/13, z uwagi na jej zapadnięcie na gruncie nieobowiązującej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r. (Dz. U. z 2004 r., nr 173, poz. 1807 ze zm.; dalej jako "u.s.d.g."). Jednocześnie autorka skargi kasacyjnej podkreśliła mające wspierać jej argumentację skutki wyroku TK z dnia 20 grudnia 2017 r., SK 37/15, również wydanego na gruncie tej samej regulacji - u.s.d.g. (na marginesie NSA wskazuje, że w ten sposób pełnomocniczka sama popadła w sprzeczność w przedstawianym stanowisku). Autorka skargi kasacyjnej zreferowała także zgodne ze stanowiskiem Skarżącego orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych zapadłe w innych sprawach sądowoadministracyjnych (notabene nieprawomocne lub zawierające błędne uzasadnienie - vide wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r.). Powyższą argumentację zawartą w punkcie 2 motywów skargi kasacyjnej należy jednak ocenić jako swobodną wypowiedź ponieważ pełnomocniczka nie zdecydowała się na powiązanie jej z wymaganym sformułowaniem uzasadnienia pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej, w szczególności ze wskazanymi w nim przepisami, wyjaśnieniem na czym miało polegać naruszenie norm postępowania przez sąd pierwszej instancji ani wykazaniem istotnego wpływu na wynik sprawy. Konkludując, zarzut pierwszy nie został uzasadniony – a co za tym idzie nie spełnia on wymogów wynikających z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. 3.5. Powyższe uwagi pozostają także aktualne odnośnie zarzutu opisanego jako drugi w skardze kasacyjnej. W motywach skargi kasacyjnej próżno szukać jego wyraźnego uzasadnienia. Jest to tym bardziej istotne, że w tym przypadku pełnomocniczka formułując zarzut drugi zarzuciła naruszenie: "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 9, art. 48 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 10, art. 12, art. 55 ust.1 i 2 ustawy prawo", odniosła się zatem do aktu normatywnego, którego w ogóle nie zdefiniowała (autor skargi kasacyjnej w treści skargi kasacyjnej nie wprowadził także tak określonego skrótowca w innej jej części). Badanie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że nie ma w niej wydzielonego fragmentu, który się odnosi do ww. zarzutu. Sąd zauważa, że pełnomocnik zawarł w uzasadnieniu skargi kasacyjnej część 3 nazwaną "Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 9 w zw. z art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r., Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 282b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., (Dz. U. z 2022 r. poz.2651) Ordynacja podatkowa", należy jednak zauważyć, że zarzut opisany w skardze kasacyjnej jako drugi odnosi się do naruszenia innej grupy przepisów, nie można zatem traktować części trzeciej motywów skargi kasacyjnej jako uzasadnienia zarzutu drugiego. Nie jest natomiast kompetencją Naczelnego Sądu Administracyjnego by rekonstruować zarzuty skargi kasacyjnej. Innymi słowy, w gestii Naczelnego Sądu Administracyjnego nie leży konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ich uściślanie bądź korygowanie. To rolą pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną jest ich precyzyjne wskazanie i uzasadnienie. Uzupełniająco należy wyjaśnić, że także w przywołanej części trzeciej uzasadnienia skargi kasacyjnej nie sformułowano i nie uzasadniono w sposób poddający się kontroli instancyjnej innego zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji normy postępowania, mającego istotny wpływ na wynik postępowania. 3.6. Przechodząc do oceny ostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że jest on całkowicie chybiony z innych powodów. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd pierwszej instancji, a nie rozstrzygnięciu wydanemu przez organ. Jak trafnie zauważa się w nauce prawa, "przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest sprawa administracyjna, lecz sprawa sądowoadministracyjna, polegająca na badaniu przez sąd administracyjny pierwszej instancji zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei NSA działający jako sąd drugiej instancji, zasadniczo nie rozpoznaje sprawy sądowoadministracyjnej, lecz sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń sądu pierwszej instancji" (T. Woś (red.) [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Lex/el 2016, komentarz do art. 173). Tym samym, jak wynika z art. 3 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje jedynie kontrolę nad działalnością organu. Z przyjętego modelu kontroli sądowoadministracyjnej wynika zatem, że sąd jedynie ocenia prawidłowość zastosowania przepisów prawa podatkowego przez organ. Chcąc zatem prawidłowo sformułować zarzuty skargi kasacyjnej należy przede wszystkim odnieść się w ich obrębie do zaskarżonego orzeczenia, wskazując chociażby jakich błędów sąd nie dostrzegł w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, wykładni prawa materialnego bądź jego niewłaściwego zastosowania dokonanego przez organy. Formułując zarzut prawa materialnego pełnomocniczka związała naruszenie z arbitralnym przyjęciem, iż w sprawie zachodzą okoliczności uprawniające Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] do pominięcia procedury zawiadomienia podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli w postaci przeciwdziałania popełnieniu czynu zabronionego, w okolicznościach, gdy ze stanu faktycznego nie wynikają przesłanki uprawniające Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] do wszczęcia kontroli podatkowej bez uprzedniego zawiadomienia, a sam NUS w żaden sposób swoich twierdzeń nie uzasadnił ani nie uprawdopodobnił. W motywach skargi kasacyjnej istoty naruszenia prawa materialnego dopatrywała się w naruszeniu zasady domniemania niewinności poprzez działanie organu podatkowego (k. 19 skargi kasacyjnej), podkreślając, że "instrumentalne wykorzystanie przez organy podatkowe art. 48 ust.11 pkt 2 poprzez stawianie tezy o działaniu w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa przy braku jej uzasadnienia w okolicznościach niezebrania materiału dowodowego narusza jej podstawowe konstytucyjne prawa i wolności. Takie zachowanie organu nie odpowiada standardom demokratycznego państwa prawa i praworządności". Zauważyć należy, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji była dopuszczalność skargi na postanowienie organu podatkowego stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego autorka skargi kasacyjnej skoncentrowała się na ocenie prawidłowości pominięcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] procedury zawiadomienia podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli zamiast na podważeniu oceny sądu dotyczącej niedopuszczalności środka zaskarżenia w ramach postepowania sądowoadministracyjnego. Powyższe stwierdzenie aktualizuje uwagi dotyczące modelu kontroli sądowoadministracyjnej, wskazując, że rozpatrywana skarga kasacyjna jest zasadniczo skierowana przeciwko samemu postanowieniu organu podatkowego a nie orzeczeniu Sądu pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe zarzut prawa materialnego nie mógł zostać uwzględniony. 3.7. Nie jest także zasadny wniosek strony dotyczący wystąpienia przez skład orzekający w niniejszej sprawie z wnioskiem o podjęcie uchwały do powiększonego składu NSA. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, zagadnienie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie, którym za niedopuszczalny uznano sprzeciw złożony wobec czynności kontrolnych dokonywanych w toku kontroli podatkowej, nie wywołuje kontrowersji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wykształciła się w tym zakresie powszechnie akceptowana linia orzecznicza, której przykładami są stanowiska zaprezentowane przez NSA m.in. w postanowieniach z 29 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1923/19, I FSK 1924/19, I FSK 1925/19, II FSK 2309/19, II FSK 2310/19, II FSK 3042/19, II FSK 3043/19, II FSK 3054/19, II FSK 3055/19. 3.8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. 3.9 Końcowo przypomnienia wymaga, że niezależnie od wyniku niniejszego postępowania, nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kończących postępowanie w sprawie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI