II FSK 1114/08

II FSK 1114/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-07-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ludmiła Jajkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Op 85/08 - Postanowienie WSA w Opolu z 2008-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 199, art. 214 par. 1, art. 185 par. 1, art. 203, art. 204.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
art. 114 ust. 4, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 68, art. 69, art. 70, art. 71,
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 6 par. 1, art. 19 par. 4.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA: Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt . I SA/Op 85/08 odrzucające skargę w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 20 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Op 85/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w O. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 20 lutego 2008 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że od skargi wniesionej przez radcę prawnego A. P. - S. nie został uiszczony wpis stały, w kwocie 100,00 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 - dalej: rozporządzenie, w związku z art. 231 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), a wobec tego skarga, na podstawie art. 221, podlega odrzuceniu.
Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając w całości powyższe postanowienie i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 221 p.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. z 2007 r. Dz.U. Nr 11, poz. 74 ze zm. - dalej: u.s.u.s., poprzez odrzucenie skargi, co do której nie istniał obowiązek uiszczenia opłaty sądowej przez skarżącego;
- art. 114 ust. 4 u.s.u.s., przez niezastosowanie, mimo że skarżący na podstawie tego przepisu jest zwolniony od opłat sądowych, w tym również opłat od wniesienia skargi.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w art. 114 ust. 4 u.s.u.s. przewidziano ustawowe, całkowite i podmiotowe zwolnienie skarżącego od opłat sądowych (vide: postanowienie SN z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt IUZ 24/06).
Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia,
- zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej należy uznać, iż nie istniała podstawa uiszczenia wpisu od skargi.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadzono zasadę, że koszty postępowania obciążają strony w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem (art. 199 p.p.s.a.). Koszty sądowe (takie jak wpis i opłata kancelaryjna), co do zasady, obciążają więc podmiot, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 p.p.s.a.).
Wskazane powyżej przepisy nie eliminują jednak zwolnień od ponoszenia opłat sądowych przyznanych stronom na podstawie niniejszej ustawy oraz przepisów szczególnych, ulokowanych w innych ustawach, poza tą ustawą, na co wskazuje zarówno treść art. 199 jak i art. 214 p.p.s.a.
Pełnomocnik skarżącego powołał się na art. 114 ust. 4 u.s.u.s., w myśl którego w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Oznacza to, że zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych dotyczy nie jakiejkolwiek działalności skarżącego, lecz działalności określonej w powołanej ustawie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. skarżący wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą. Uszczegółowienie tych zadań, z których niewątpliwie wynika zakres prowadzonej przez Zakład działalności w rozumieniu art. 114 ust. 4 ustawy, zawierają przepisy art. 68-71. Stosownie do art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.s.u.s. do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z czym nieodzownie łączy się dochodzenie nieopłaconych składek lub opłaconych w zaniżonej wysokości oraz nienależnie pobranych, w trybie egzekucyjnym.
Znajduje to także potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej: u.p.e.a.) nakazujących wierzycielowi, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (np. art. 6 § 1 u.p.e.a.), a także wprowadzających regulację, z której wynika, iż w ściśle określonych sytuacjach (art. 19 § 4 u.p.e.a.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym własnych wierzytelności.
Przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte z wnioski skarżącego jako wierzyciela składek z tytułu ubezpieczeń społecznych. Prowadzi to do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot mieszczący się w zakresie określonym w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych - skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 114 ust. 4 u.s.u.s
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści