II FSK 1108/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-10-16
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościpodatek rolnyewidencja gruntówklasyfikacja gruntówNSAprawo podatkoweskarżony organ

NSA orzekł, że wymiar podatku od nieruchomości i rolnego zależy od danych w ewidencji gruntów, a nie od faktycznego stanu nieruchomości.

Sprawa dotyczyła opodatkowania gruntów przejętych przez A.N.R. Skarbu Państwa. Wójt Gminy wymierzył podatek od nieruchomości, opierając się na ewidencji gruntów, która klasyfikowała grunty jako "tereny różne". Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając grunty za rolne na podstawie faktycznego stanu. WSA w Olsztynie przywrócił decyzję Wójta, podkreślając prymat ewidencji gruntów. NSA oddalił skargę kasacyjną A.N.R., potwierdzając, że dane ewidencyjne są wiążące dla organów podatkowych.

Sprawa dotyczyła sporu o właściwy podatek (od nieruchomości czy rolny) dla gruntów przejętych przez A.N.R. Oddział Terenowy w O. od Ministra Obrony Narodowej. Wójt Gminy P. wymierzył podatek od nieruchomości za okres od sierpnia do października 2003 r., opierając się na danych z ewidencji gruntów, które klasyfikowały te tereny jako "tereny różne" (symbol "Tr"). Następnie, po zmianie klasyfikacji w ewidencji na "użytki rolne" decyzją Starosty z 19 września 2003 r., Wójt wymierzył podatek rolny za okres od listopada do grudnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. uchyliło decyzję Wójta, umarzając postępowanie, ponieważ uznało, że mimo zmian w ewidencji, faktyczny charakter gruntów jako rolnych nie uległ zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uwzględnił skargę Prokuratora Okręgowego, uchylając decyzję SKO i przywracając wymiar podatku od nieruchomości, podkreślając, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A.N.R., potwierdzając, że wymiar podatku od nieruchomości i rolnego zależy od danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a nie od faktycznego stanu nieruchomości, chyba że prowadzona jest działalność gospodarcza inna niż rolnicza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

Uzasadnienie

Przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że podstawą wymiaru podatków są dane z ewidencji gruntów. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawa o podatku rolnym również odwołują się do tej ewidencji przy określaniu przedmiotu opodatkowania. Dane ewidencyjne mają walor dokumentu urzędowego i są wiążące dla organów podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.g.k. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków.

u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, z wyjątkiem tych, które sklasyfikowane są w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

u.p.r. art. 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 6 § 1 i 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zmiana sposobu wykorzystania gruntu powoduje obniżenie lub podwyższenie podatku od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła ta zmiana.

p.g.k. art. 21 § 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Organy i jednostki organizacyjne realizujące zadania, o których mowa w ust. 1 (w tym wymiaru podatków), obowiązane są do współdziałania z organami służby geodezyjnej i kartograficznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku od nieruchomości i rolnego. Zmiana w ewidencji gruntów jest wiążąca do czasu jej prawomocnego uchylenia lub zmiany. Art. 6 ust. 3 u.p.o.l. nie ma zastosowania w sprawie, gdyż dotyczy zmiany stawek opodatkowania, a nie rodzaju podatku.

Odrzucone argumenty

Podstawę opodatkowania powinno się ustalać na podstawie rzeczywistego stanu nieruchomości, a nie tylko danych z ewidencji. Decyzja Starosty o przywróceniu charakteru użytków rolnych oznaczała powrót do pierwotnego stanu, co powinno skutkować zastosowaniem art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. Art. 21 ust. 2 p.g.k. nakazuje uwzględnianie danych ze wszystkich ewidencji i rejestrów publicznych, a nie tylko z ewidencji gruntów i budynków.

Godne uwagi sformułowania

wymiar podatku od nieruchomości od gruntów dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków Ewidencja gruntów jest natomiast specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości, będąc związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków, nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.

Skład orzekający

Edyta Anyżewska

sprawozdawca

Krystyna Czajecka-Szpringer

członek

Stefan Babiarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że dane z ewidencji gruntów są wiążące dla organów podatkowych przy ustalaniu podatku od nieruchomości i rolnego, nawet jeśli odbiegają od faktycznego stanu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie ma sporów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej innej niż rolnicza na gruntach rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii w prawie podatkowym – relacji między danymi ewidencyjnymi a stanem faktycznym przy ustalaniu zobowiązań podatkowych. Jest to istotne dla wielu podatników i profesjonalistów.

Ewidencja gruntów czy faktyczny stan? NSA rozstrzyga, który dokument jest kluczowy dla podatku.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1108/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska /sprawozdawca/
Krystyna Czajecka- Szpringer
Stefan Babiarz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Sygn. powiązane
I SA/Ol 78/06 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2006-05-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
art. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.N.R. Oddział Terenowy w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Ol 78/06 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 20 czerwca 2005 r. [...] w przedmiocie określenia A.N.R. Oddział Terenowy w O. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Ol 78/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uwzględnił skargę Prokuratora Okręgowego w E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 20 czerwca 2005 r. o nr [...], którą uchylona została decyzja Wójta Gminy P. z dnia 6 września 2004 r. w sprawie określenia A. N. R. Oddział Terenowy w O. – Gospodarstwo Skarbu Państwa w B. z/s w M., wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od dnia 1 sierpnia 2003 r. do dnia 31 października 2003 r. w kwocie 100 527,70 zł i zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za okres od dnia 1 listopada 2003 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. w wysokości 4 894,90 zł. Równocześnie Kolegium umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, że wymiaru podatku za oba okresy dokonano dla tych samych gruntów o powierzchni 402,1109 ha, oznaczonych jako działki ewidencyjne o numerach [...], położonych w obrębie P. gm. P., powiat B. woj. w.-m. Od dnia 13 lutego 1996 r. do 31 lipca 2003 r. nieruchomości te pozostawały w zarządzie Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O., działającego w imieniu Ministra Obrony Narodowej i stanowiły kompleks wojskowy – poligon. Decyzją Starosty B. z dnia 25 listopada 2002 r. zmieniono dane ewidencyjne dotyczące wymienionych działek w ten sposób, że zamiast dotychczasowych użytków wpisano "tereny różne" oznaczone symbolem "Tr". Z kolei decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w O. z dnia 14 lipca 2003 r. na wniosek Ministra Obrony Narodowej orzeczono wygaśnięcie zarządu tych nieruchomości jako zbędnych dotychczasowemu zarządcy.
Protokołem zdawczo-odbiorczym z 31 lipca 2003 r. zarządca ten przekazał wymienione nieruchomości A. N. R. Oddział Terenowy w O. – Gospodarstwo Skarbu Państwa w B. z/s w M.. W dniu 6 sierpnia 2003 r. A. N. R. Oddział Terenowy w O., Zamiejscowa Sekcja Gospodarowania Zasobem w E. wystąpiła z wnioskiem do Starosty B. o zmianę danych ewidencyjnych w wyżej wymienionych działkach z "terenów różnych" na poprzednie "użytki rolne", zgodnie ze stanem istniejącym przed wydaniem decyzji z dnia 25 listopada 2002 r.
Decyzją z dnia 19 września 2003 r. Starosta B. orzekł o wprowadzeniu zmian w rejestrze gruntów odnośnie do wyżej wymienionych działek w ten sposób, że zamiast wpisanego dotychczas użytku "Tr" przywrócił dla tych działek użytki gruntowe istniejące w rejestrze przed wydaniem decyzji Starosty B. z dnia 25 listopada 2002 r. W toku postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji Starosta B. ustalił, że przedmiotowe grunty nie były wykorzystywane do szkoleń żołnierzy z użyciem materiałów wybuchowych, nie były objęte żadnymi pracami melioracyjnymi i rekultywacyjnymi. Stan klasyfikacji gruntów nie zmienił się zatem w stosunku do stanu istniejącego w dniu uznania wyżej wymienionych gruntów za tereny różne.
Rozstrzygając w sprawie jako organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu decyzji z dnia 6 września 2004 r. Wójt Gminy P. wskazał, że będące przedmiotem opodatkowania grunty w chwili przejęcia ich do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jako tereny różne, podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie były one bowiem sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy – w rozumieniu art. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.). Tym samym, były wyłączone od opodatkowania podatkiem rolnym. Ponieważ zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, organ zauważył, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał w stosunku do A. N. R. Oddział Terenowy w O. w dniu 1 sierpnia 2003 r. Równocześnie obowiązek w podatku od nieruchomości wygasł 31 października 2003 r., to jest z upływem miesiąca, w którym wprowadzono w ewidencji gruntów i budynków zmiany klasyfikacji gruntów – co skutkowało powstaniem z dniem 1 października 2003 r. obowiązku w podatku rolnym.
W toku prowadzonego w związku z wniesionym przez A. N. R. Oddział Terenowy w O. odwołaniem w sprawie postępowania drugoinstancyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. powzięło wątpliwości interpretacyjne odnośnie do decyzji Starosty B. z dnia 19 września 2003 r., przyznającej przedmiotowym gruntom charakter użytków rolnych. W odpowiedzi na pismo SKO dotyczące wyjaśnienia tych wątpliwości w dniu 26 stycznia 2005 r. Starosta B. poinformował, że przedmiotowe grunty uznane pod zarządem Ministerstwa Obrony Narodowej za teren zamknięty i oznaczony symbolem "Tr" nie były użytkowane jako czynny poligon wykorzystywany do szkoleń żołnierzy z użyciem materiałów wybuchowych, nigdy nie były faktycznie wyłączone z produkcji rolniczej, nie zostały zdegradowane, jak też nie były na nich prowadzone żadne prace, które mogłyby naruszyć wcześniej obowiązującą bonitację gleby. Z tych też przyczyn, jak wyjaśnił Starosta B., z chwilą przejęcia działek do zasobu A. N. R. Oddział Terenowy w O. należało przywrócić gleboznawczą klasyfikację gruntów.
W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał, że klasyfikacja bonitacyjna gleby mimo zmian ewidencji gruntów nie ulegała zmianie. Sama zaś ewidencja gruntów jest, zdaniem organu, jedynie źródłem informacji, która winna odzwierciedlać stan faktyczny, a ten, jak wynika z przeprowadzonych dowodów, nie uległ zmianie od momentu, kiedy grunty te sklasyfikowane były jako użytki rolne. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zmiana klasyfikacji gruntów z użytków rolnych na tereny różne związana była ze stroną podmiotową władającego tymi gruntami i nie zmieniła charakteru użytków rolnych. Uznał również, że skoro podatnik złożył korektę deklaracji podatkowej za okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. wykazując podatek rolny w kwocie 12 237,30 zł i taką też kwotę w dniu 21 listopada 2003 r. uiścił (przy czym nie ustalono, iż wysokość zobowiązania jest inna od wykazanej w deklaracji), to postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 21 § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa pozbawione było przedmiotu. Dlatego decyzję pierwszoinstancyjną uchylono na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 233 § 1 punkt 2a Ordynacji podatkowej, umarzając postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji.
Skargę na decyzję SKO złożył Prokurator Okręgowy w E., który zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) poprzez błędne przyjęcie, że ustalenie przedmiotu opodatkowania następuje na podstawie stanu faktycznego, a nie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i opodatkowanie gruntów podatkiem rolnym zamiast podatkiem od nieruchomości. Wnosząc o uchylenie decyzji Prokurator zwrócił uwagę, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 tej ustawy podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarowania nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Do ewidencji tej – w związku z określeniem przedmiotu opodatkowania podatkiem rolnym bądź podatkiem od nieruchomości – odwołują się ponadto przepisy art. 1 ustawy o podatku rolnym, jak i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.).
Prokurator Okręgowy w E. podniósł, iż wykładnia art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego a także praktyka orzecznicza sądów administracyjnych wskazują jednoznacznie, że organ podatkowy ustalając przedmiot opodatkowania opiera się na danych wynikających z ewidencji gruntów i do czasu wprowadzenia zmian w ewidencji ujawnione w niej dane są wiążące. Moc wiążącą posiadają dane dotyczące opisu gruntu – ich położenia, konkretnych granic, rodzaju użytków i ich jakości – klasy bonitacyjnej. Powyższe potwierdza treść orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 15 listopada 1994 r. o sygn. akt SA/Ka 2592/93, "Monitor Podatkowy" 1995, nr 6, s. 179, z dnia 11 kwietnia 1995 r. o sygn. akt SA/Wr 1703/94, "Wspólnota" 1995, nr 42, s. 24, z dnia 16 września 1998 r. w sprawie sygn. akt SA/Ka 2369/95). Organ podatkowy I instancji, jako nieuprawniony, nie mógł zatem czynić w toku postępowania w sprawie własnych ustaleń co do prawidłowości danych wynikających z ewidencji gruntów ani badać zgodności tych danych, w zakresie rodzaju użytków gruntowych czy klas gleboznawczych, ze stanem faktycznym.
Organ drugiej instancji dokonując natomiast własnych, odmiennych od wynikających z ewidencji gruntów ustaleń na temat charakteru użytków gruntowych i przedmiotu opodatkowania naruszył, zdaniem Prokuratora, art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Uwzględniając odwołanie podatnika, SKO dokonało też błędnej interpretacji decyzji Starosty B. z dnia 19 września 2003 r., w której sentencji wskazano, iż "przywraca się użytki gruntowe istniejące w rejestrze przed wydaniem decyzji Starosty B. z dnia 25 listopada 2002 r." Sformułowanie to, jak wskazano w skardze, nie może oznaczać, że zmiana w ewidencji gruntów wprowadzona decyzją Starosty z dnia 25 listopada 2002 r. nie miała wiążącego charakteru w okresie jej obowiązywania bądź też, że późniejsza decyzja tego organu w jakikolwiek sposób eliminowała stan prawny istniejący w dacie obowiązywania decyzji wcześniejszej. Wymierzając zatem podatek od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2002 r. do 31 października 2003 r. Wójt Gminy P. działał w oparciu o aktualny stan prawny wynikający z ewidencji gruntów.
Prokurator Okręgowy nadmienił ponadto, że przez okres, kiedy sporne grunty pozostawały w zarządzie Ministra Obrony Narodowej pobierany był od władającego tymi gruntami podatek od nieruchomości, a jak ustalił organ odwoławczy, stan gruntów ani klasyfikacja bonitacyjna gleby w żadnym momencie nie uległy zmianie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanej decyzji podniosło, iż fakt pobierania od władającego glebami podatku od nieruchomości, nie mógł przesądzić o tym, że w dacie dysponowania gruntami utraciły one charakter użytków rolnych. Ustalenie czy na określonym podmiocie ciążył obowiązek podatkowy w podatku rolnym, czy też w podatku od nieruchomości należało do wyłącznej kompetencji organu podatkowego. W przypadku zaś kwestionowania nałożonego obowiązku podatkowego podatnik mógł realizować swoje uprawnienia poprzez środki zaskarżenia w postępowaniu podatkowym zwykłym, jak i przez podjęcie czynności w postępowaniach nadzorczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną.
Dokonując na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) dalej p.u.s.a. kontroli decyzji organu II instancji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, iż jej wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co przesądziło o konieczności jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, iż do oceny jej okoliczności zastosowanie miały przepisy prawa podatkowego zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ustawie o podatku rolnym, jak i ustawie z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Stosownie zaś do art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wymiar podatku od nieruchomości od gruntów dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów jest natomiast specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (starosta) (por. Komentarz do art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, (Dz. U. 2002, Nr 9, poz. 84), L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe, Dom Wydawniczy ABC, 2003).
Jak podkreślono już w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA w Katowicach z dnia 15 listopada 1994 r. o sygn. akt SA/Ka 2592/05, "Monitor Podatkowy" 1995, nr 6, s. 179) organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości, będąc związanymi zapisami w ewidencji gruntów i budynków, nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Ujawnione w ewidencji dane są bowiem dla tych organów wiążące. Ich kwestionowanie może natomiast nastąpić jedynie w przepisanym ww. ustawą z dnia 17 maja 1989 r. trybie i nie należy do organów podatkowych. Znaczenie dla ustalenia wysokości podatku od gruntów objętych zaskarżoną decyzją miały więc dokumenty znajdujące się w operacie ewidencyjnym spornych działek. Z zebranych w sprawie dowodów, w tym decyzji Starosty B. z dnia 25 listopada 2002 r. o przeklasyfikowaniu wymienionych gruntów z użytków rolnych na tereny różne oraz z dnia 19 września 2003 r. o przywróceniu im charakteru rolnego, jednoznacznie wynika, że do wydania decyzji z dnia 19 września 2003 r. przedmiotowe grunty kwalifikowane były w istniejących urządzeniach ewidencyjnych pod symbolem "Tr – Tereny różne". W tej sytuacji, organ podatkowy pierwszej instancji uznając w oparciu o treść art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że obowiązek w podatku rolnym powstał z dniem 1 listopada 2003 r., prawidłowo zastosował przepisy art. 2 ustawy oraz art. 1 ustawy o podatku rolnym i obciążył przedmiotowe działki za sporny okres podatkiem od nieruchomości.
Sąd zgodził się przy tym ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu skargi, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało decyzję Starosty B. z dnia 19 września 2003 r. Zawarte w niej sformułowanie "przywraca się użytki gruntowe istniejące w rejestrze przed wydaniem decyzji Starosty B. nr [...] z dnia 25 listopada 2002 r." nie może bowiem oznaczać, że zmiana w ewidencji gruntów wprowadzona decyzją Starosty z dnia 25 listopada 2002 r. nie miała wiążącego charakteru w okresie jej obowiązywania bądź też, że późniejsza decyzja tego organu w jakikolwiek sposób eliminowała stan prawny istniejący w okresie obowiązywania decyzji wcześniejszej.
Wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 października 2003 r. Wójt Gminy P. dokonał więc zgodnie z aktualnym stanem prawnym wynikającym z ewidencji gruntów. Z akt postępowania podatkowego wynika natomiast, że wobec pozostających poza sporem danych zawartych w ewidencji gruntów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało nieprawidłowej oceny prawnej okoliczności sprawy przyjmując, iż ustalenie przedmiotu opodatkowania następuje na podstawie stanu faktycznego, a nie wymienionej ewidencji. Powyższe stanowisko Sądu organ podatkowy drugiej instancji powinien zatem uwzględnić w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy.
Powyższy wyrok zaskarżyła A. N. R. Oddział Terenowy w O. – Gospodarstwo Skarbu Państwa w B. z/s w M., zarzucając, iż narusza ono art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ podatkowy jest zawsze zobowiązany do wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku na podstawie ewidencji gruntów, bez badania stanu faktycznego.
Podkreślając, że opiera skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. A. N. R. Oddział Terenowy w O. wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, ewentualnie o:
2) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie,
3) zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przepisanej prawem.
A. N. R. Oddział Terenowy w O. wywodzi, iż wskutek wydania przez Starostę B. decyzji z dnia 25 listopada 2002 r. nie doszło do zmiany charakteru tych działek. Pozostały one użytkami rolnymi a do zmiany oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków doszło tylko dlatego, że przekazane one zostały na cele wojskowe. W związku z tym, że w okresie sprawowania zarządu przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w O. działki te nie były faktycznie wykorzystywane na cele wojskowe Starosta B. w decyzji z dnia 19 września 2003 r. wydanej na wniosek A. N. R. Oddział Terenowy w O. (która przejęła te grunty z dniem 31 lipca 2003 r.) użył sformułowania o przywróceniu im charakteru użytków rolnych.
Według A. N. R. Oddział Terenowy w O. z redakcji art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. wynika, że zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania powoduje obniżenie lub podwyższenie podatku od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Skoro decyzja Starosty stanowi o przywróceniu charakteru użytków rolnych, to oznacza, że grunty te wróciły do swojego pierwotnego stanu, a w konsekwencji art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. został niewłaściwie zastosowany.
Z kolei naruszenie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nastąpiło wskutek jego błędnej interpretacji bowiem powołujący się na ten przepis Sąd nie uwzględnił ust. 2 tego artykułu, z którego zdaniem A. N. R. Oddział Terenowy w O. i wynika, że przy wymiarze podatku należy uwzględnić dane z wszystkich ewidencji i rejestrów publicznych, a nie tylko z ewidencji gruntów i budynków.
Prokurator Okręgowy w E. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zauważając, iż mimo że strona oparła środek zaskarżenia na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to w uzasadnieniu skargi kasacyjnej polemizuje z dokonaną przez Sąd oceną dowodów. Ponadto zupełnie błędne wnioski wyprowadza z treści art. 21 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wnosząca skargę kasacyjną A. N. R. Oddział Terenowy w O. oparła ją na podstawie z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa niematerialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, wskazując przy tym, iż Sąd błędnie uznał, że w okolicznościach sprawy wymiar podatków za sporny okres od 1 sierpnia do 31 października 2003 r. – na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) – powinien być dokonany w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków.
W istocie więc A. N. R. Oddział Terenowy w O. wywodzi, iż podstawę opodatkowania powinno się ustalać na podstawie rzeczywistego stanu nieruchomości. Teza ta jest oczywiście sprzeczna z jednoznacznym brzmieniem powołanego przepisu Prawa geodezyjnego i kartograficznego, stosownie do którego podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków.
Podobnie jednoznaczne są uregulowania ustaw: z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) i z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) dotyczące przedmiotu opodatkowania podatkami od nieruchomości i rolnym. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pierwszej z wymienionych ustaw opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty za wyjątkiem tych (ust. 2), które sklasyfikowane są w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W myśl natomiast art. 1 drugiej z wymienionych ustaw opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Z uregulowań tych wynika, iż o opodatkowaniu gruntów podatkiem od nieruchomości lub podatkiem rolnym (za wyjątkiem sytuacji, gdy na gruntach prowadzona jest pozarolnicza działalność gospodarcza) decydują dane z ewidencji gruntów i budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwie zinterpretował, w oparciu o powołane w uzasadnieniu wyroku przepisy prawne znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków, w których przedmiotem opodatkowania są właśnie grunty, jak to ma miejsce w przypadku podatku od nieruchomości lub podatku rolnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych (przywołanym zarówno w skardze Prokuratora jak i zaskarżonym orzeczeniu Sądu), jak i przede wszystkim Naczelnego Sądu Administracyjnego jako sądu drugiej instancji (np. w wyroku z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 842/05 – niepublikowany) przyjmuje się jednolicie, że powoływany przepis Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dopuszcza innych wyjątków (niż powołany wyżej przypadek prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej) od przewidzianej w nim zasady, iż dane z ewidencji stanowią podstawę wymiaru podatku.
Argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej, mająca świadczyć o możliwości odstąpienia od tej reguły, jest nieuzasadniona i nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w przepisach, które powołuje A. N. R. Oddział Terenowy w O. w celu potwierdzenia swojego stanowiska.
Zupełnie nieuprawnione jest wywodzenie z treści art. 21 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wniosku, iż nie tylko dane z ewidencji gruntów i budynków, lecz również inne dane (w tym decyzje) będące w posiadaniu innych organów i jednostek organizacyjnych, powinny być uwzględnione przy wymiarze podatków.
Z nałożonego na podstawie ostatnio powołanego przepisu na organy i jednostki organizacyjne realizujące zadania, o których mowa w ust. 1 (w tym wymiaru podatków), obowiązku współdziałania z organami służby geodezyjnej i kartograficznej nie wynika w żadnym razie możliwość pominięcia przez te organy przy wykonywaniu zadań, o których mowa w ust. 1, danych z ewidencji gruntów i budynków. Powinny one natomiast przekazywać do tej ewidencji dane, które mają znaczenie dla jej prowadzenia.
Podobnie bezpodstawne jest twierdzenie, iż z treści art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiła zmiana sposobu wykorzystania budynku lub gruntu lub ich części, mająca wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku), podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła ta zmiana, można wyprowadzać wniosek, że w sytuacji gdy z akt (w szczególności decyzji Starosty B.) wynika, że nie nastąpiła zmiana sposobu wykorzystania gruntu, to podatek powinien odzwierciedlać faktyczny sposób wykorzystania gruntu.
Przepis ten nie ma w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy on bowiem sytuacji, gdy następuje zmiana sposobu wykorzystania gruntu podlegającego podatkowi od nieruchomości (por. art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) w sposób mający wpływ na wysokość stawek opodatkowania (por. art. 5 u.p.o.l.). Tymczasem w niniejszej sprawie kwestią sporną było czy grunty będące w posiadaniu A. N. R. Oddział Terenowy w O. podlegały w spornym okresie opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości czy podatkiem rolnym, a nie stawka opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Z powyższego wynika, iż wskazana w środku zaskarżenia podstawa kasacyjna była nieuzasadniona, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.