Orzeczenie · 2024-05-28

II FSK 1086/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-28
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITryczałtzabezpieczenieegzekucjazaległości podatkowedziałalność gospodarczaOrdynacja podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną podatnika od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Sprawa dotyczyła zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. Podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych i wybrał zryczałtowaną formę opodatkowania. Jednakże, przed złożeniem zawiadomienia o wyborze tej formy, uzyskał przychody, których źródła nie wyjaśnił w sposób wiarygodny. Organ podatkowy uznał te przychody za uzyskane przed wyborem formy opodatkowania, co skutkowało brakiem możliwości zastosowania ryczałtu. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę podatnika, uznając, że decyzja o zabezpieczeniu ma charakter uznaniowy i organ prawidłowo uzasadnił obawę niewykonania zobowiązania, biorąc pod uwagę zaległości podatkowe podatnika, nieskuteczne postępowania egzekucyjne oraz brak ujawnionego majątku. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając, że decyzja o zabezpieczeniu ma charakter uznaniowy i wymaga jedynie uprawdopodobnienia obawy niewykonania zobowiązania, a nie jego udowodnienia. Sąd wskazał, że przykładowe przesłanki wymienione w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej nie ograniczają organu w ocenie innych okoliczności faktycznych wskazujących na wysokie ryzyko niewywiązania się z zobowiązania. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, w szczególności przesłanek uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania oraz rozliczenia przychodów uzyskanych przed wyborem formy opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika z zaległościami i brakiem majątku, a także kwestii związanych z wyborem formy opodatkowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy może wydać decyzję o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, gdy podatnik nie uiszcza wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych i posiada wysokie zaległości, a także brak ujawnionego majątku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może wydać decyzję o zabezpieczeniu, jeśli uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania zostanie prawidłowo uzasadniona, nawet jeśli nie jest to pewność, a jedynie wysokie ryzyko.

Uzasadnienie

Decyzja o zabezpieczeniu ma charakter uznaniowy, a organ musi ją prawidłowo uzasadnić. Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania może wynikać z różnych okoliczności, w tym z nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych i braku majątku. Wystarczy uprawdopodobnienie ryzyka, a nie udowodnienie pewności niewykonania.

Czy przychody uzyskane przez podatnika przed dokonaniem zawiadomienia o wyborze zryczałtowanej formy opodatkowania mogą być rozliczone na zasadach ogólnych, jeśli zostały uzyskane przed wyborem tej formy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przychody zostały uzyskane przed dokonaniem zawiadomienia o wyborze formy opodatkowania, podatnik nie może korzystać z tej formy, a rozliczenie powinno nastąpić na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, uzyskanie przychodów przed dokonaniem zawiadomienia o wyborze tej formy opodatkowania wyklucza jej zastosowanie. W takim przypadku rozliczenie podatku dochodowego powinno nastąpić na zasadach ogólnych.

Czy decyzja o zabezpieczeniu zastępuje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego i czy wymaga oceny dowodów z postępowania wymiarowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o zabezpieczeniu nie zastępuje decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i nie wymaga oceny dowodów z postępowania wymiarowego. Jej rolą jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia określonych zdarzeń.

Uzasadnienie

Decyzja zabezpieczająca nie rozstrzyga sprawy co do istoty ani nie przesądza treści przyszłej decyzji wymiarowej. Jej celem jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia określonych zdarzeń na tle przesłanki zabezpieczenia, a nie ocena prawidłowości ustaleń organów podatkowych jako ostatecznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (5)

Główne

O.p. art. 33 § § 1

Ordynacja podatkowa

Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania zachodzi w szczególności wtedy, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, mogących utrudnić lub udaremnić egzekucję. Przesłanki te mają charakter przykładowy.

u.z.p.d. art. 7 § ust. 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Wyklucza możliwość stosowania zryczałtowanej formy opodatkowania, jeśli przychody uzyskano przed dokonaniem zawiadomienia o wyborze tej formy.

u.z.p.d. art. 9 § ust. 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Wyklucza możliwość stosowania zryczałtowanej formy opodatkowania, jeśli przychody uzyskano przed dokonaniem zawiadomienia o wyborze tej formy.

Dz.U. 2020 poz 1325 art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy obowiązku złożenia zeznania podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy prawidłowo uzasadnił obawę niewykonania zobowiązania podatkowego ze względu na zaległości podatkowe, nieskuteczne postępowania egzekucyjne i brak majątku podatnika. • Decyzja o zabezpieczeniu ma charakter uznaniowy i wymaga jedynie uprawdopodobnienia ryzyka niewykonania zobowiązania, a nie jego udowodnienia. • Przychody uzyskane przed wyborem zryczałtowanej formy opodatkowania nie mogą być rozliczone na tej zasadzie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe, w tym wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, błędne ustalenia faktyczne i naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. • Zarzut naruszenia art. 120 O.p. poprzez uznanie, że wysoka przybliżona wysokość zaległości podatkowych w stosunku do dochodów jest przesłanką uzasadniającą obawę niewykonania zobowiązania. • Zarzut naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez zlekceważenie zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem decyzji zabezpieczającej nie może być ocena dowodów stanowiących podstawę przyszłych rozstrzygnięć dotyczących określenia wysokości zobowiązania podatkowego strony. • Decyzja o zabezpieczeniu majątkowym ma charakter decyzji uznaniowej. • Uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane zachodzi w szczególności wtedy, gdy podatnik nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. • Okoliczności te powinny zostać przez organy podatkowe uprawdopodobnione, a nie udowodnione.

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący

Małgorzata Wolf-Kalamala

sprawozdawca

Artur Kot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, w szczególności przesłanek uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania oraz rozliczenia przychodów uzyskanych przed wyborem formy opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika z zaległościami i brakiem majątku, a także kwestii związanych z wyborem formy opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – zabezpieczenia wykonania zobowiązań, co jest istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy oceniają ryzyko niewywiązania się z płatności.

Czy obawa o niewykonanie zobowiązania podatkowego wystarczy do zabezpieczenia majątku? NSA wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst