II FSK 108/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdzając, że różnice kursowe od kredytów zabezpieczających nie są kosztami finansowania dłużnego, a limit odliczenia tych kosztów jest sumą 3 mln zł i 30% EBIDTA.
NSA rozpatrzył skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na wyrok WSA w Opolu, który uwzględnił skargę spółki na interpretację podatkową. Dyrektor KIS zarzucał błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów finansowania dłużnego (art. 15c u.p.d.o.p.), twierdząc, że różnice kursowe od kredytów zabezpieczających powinny być traktowane jako koszty finansowania dłużnego oraz kwestionując sposób kalkulacji limitu odliczenia tych kosztów. Sąd kasacyjny oddalił skargę, uznając, że różnice kursowe od kredytów zabezpieczających nie są kosztami finansowania dłużnego, a limit odliczenia jest sumą 3 mln zł i 30% EBIDTA, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spór dotyczył kwalifikacji różnic kursowych od kredytów walutowych, które spółka wykorzystywała jako instrument zabezpieczający transakcje handlowe, oraz sposobu obliczania limitu kosztów finansowania dłużnego zgodnie z art. 15c ustawy o CIT. Dyrektor KIS zarzucał, że WSA błędnie uznał, iż różnice kursowe od kredytów zabezpieczających nie są kosztami finansowania dłużnego, a także błędnie zinterpretował sposób kalkulacji limitu odliczenia tych kosztów (suma 3 mln zł i 30% EBIDTA). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że koszty związane z kredytami pełniącymi wyłącznie rolę instrumentów zabezpieczających nie stanowią kosztów finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ust. 12 u.p.d.o.p., ponieważ nie wiążą się z uzyskaniem lub korzystaniem ze środków finansowych. Ponadto, sąd potwierdził prawidłowość wykładni art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. przyjętej przez WSA, zgodnie z którą limit kosztów finansowania dłużnego, powyżej którego podlegają one wyłączeniu z kosztów podatkowych, jest sumą kwoty 3.000.000 zł oraz równowartości 30% tzw. podatkowego EBIDTA. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa przepisów jednoznacznie wskazuje na taką konstrukcję limitu, a organ interpretacyjny nie może dokonywać wykładni wbrew znaczeniu językowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, koszty związane z kredytami pełniącymi wyłącznie rolę instrumentów zabezpieczających nie stanowią kosztów finansowania dłużnego, gdyż nie wiążą się z uzyskaniem lub korzystaniem ze środków finansowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja kosztów finansowania dłużnego w art. 15c ust. 12 u.p.d.o.p. odnosi się do kosztów związanych z uzyskaniem i korzystaniem ze środków finansowych (pieniędzy lub płynnych aktywów), a nie do wszelkich form zadłużania. Kredyty zabezpieczające nie służą pozyskaniu środków, lecz minimalizacji ryzyka kursowego, dlatego związane z nimi koszty nie mieszczą się w tej kategorii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15c § ust. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty finansowania dłużnego obejmują koszty związane z uzyskaniem i korzystaniem ze środków finansowych (pieniędzy lub płynnych aktywów), a nie wszelkich form zadłużania. Różnice kursowe od kredytów zabezpieczających nie są kosztami finansowania dłużnego.
u.p.d.o.p. art. 15c § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty finansowania dłużnego podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów, jeśli nadwyżka tych kosztów przekracza określony limit.
u.p.d.o.p. art. 15c § ust. 14 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 16a-16m
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepisy dotyczące odpisów amortyzacyjnych.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rodzaje aktów podlegających kontroli sądowej (interpretacje indywidualne).
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia aktu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Ustawa o usługach płatniczych art. 2 § pkt 27b
Definicja środków pieniężnych.
Ustawa o usługach płatniczych art. 74
Definicja środków niepieniężnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Różnice kursowe od kredytów zabezpieczających nie są kosztami finansowania dłużnego. Limit kosztów finansowania dłużnego jest sumą 3 mln zł i 30% EBIDTA.
Odrzucone argumenty
Różnice kursowe od kredytów zabezpieczających powinny być traktowane jako koszty finansowania dłużnego. Błędna wykładnia art. 15c ust. 1 i 14 u.p.d.o.p. przez WSA w zakresie kalkulacji limitu kosztów finansowania dłużnego. Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA i błędna kontrola interpretacji indywidualnej (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów, w tym od podmiotów niepowiązanych, środków finansowych i z korzystaniem z tych środków nie można przyjąć, aby zapis ten oznaczał każdy przypadek związany z zaspokojeniem potrzeb finansowych podatnika, w tych o charakterze kredytowym, czy pożyczkowym, który nie jest powiązany z dostępnością i możliwością dysponowania środkami pieniężnymi lub innymi zbywalnymi aktywami o płynnym charakterze przepis ten dotyczy jedynie kosztów związanych z otrzymaniem środków pieniężnych, lub niepieniężnych, nie zaś jak twierdzi Organ interpretacyjny, iż w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia to, jakimi motywami kierowała się Skarżąca w związku z pozyskaniem kredytów walutowych, a następnie ich faktycznym wykorzystaniem przepisy te zawierają normy o charakterze kompetencyjno-ustrojowym nie można dokonywać takiej wykładni tego przepisu, która obejmowałaby również wskazaną kwotę, a w konsekwencji wbrew literalnemu brzmieniu art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p.
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący sprawozdawca
Stefan Babiarz
członek
Zbigniew Romała
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących kosztów finansowania dłużnego (art. 15c u.p.d.o.p.), w szczególności kwalifikacja różnic kursowych od kredytów zabezpieczających oraz sposób kalkulacji limitu odliczenia tych kosztów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o CIT, a jego zastosowanie może zależeć od konkretnego stanu faktycznego i brzmienia przepisów w danym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z kosztami finansowania dłużnego i różnicami kursowymi, które ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców stosujących instrumenty hedgingowe.
“Kredyt zabezpieczający to nie zawsze koszt finansowania dłużnego. NSA wyjaśnia, jak liczyć limit odliczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 108/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Cieloch /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Babiarz
Zbigniew Romała
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Op 221/19 - Wyrok WSA w Opolu z 2019-09-25
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1036
art. 15c ust. 12, art. 15c ust.1, art. 15c ust. 14 pkt 1,
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Babiarz Sędzia del. NSA Zbigniew Romała Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt I SA/Op 221/19 w sprawie ze skargi U. S.A. z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 marca 2019 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.539.2018.2.MM w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz U. S.A. z siedzibą w Z. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 września 2019 r., sygn. akt I SA/Op 221/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględnił skargę U. S.A. z siedzibą w Z. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 marca 2019 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 15c ust. 12 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1036 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.p.") poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez WSA, że zrealizowane różnice kursowe dotyczące zawieranych umów kredytowych, mających na celu wyłącznie zabezpieczenie kluczowych dla działalności Wnioskodawcy transakcji, tj. zakup materiałów, surowców i usług nie są związane z pozyskaniem finansowania zewnętrznego i nie stanowią kosztów finansowania dłużnego, gdyż dotyczą zabezpieczenia występującego ryzyka zmiany kursu waluty w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej bez względu na to, czy u podstaw decyzji o zaciągnięciu kredytu legła chęć zabezpieczenia się przed wahaniami cen towarów/walut, czy też bieżące finansowanie Skarżącej, koszty kredytu jako koszty finansowania zewnętrznego winny być kwalifikowane do kosztów finansowania dłużnego, o jakim mowa w art. 15c ust. 12 u.p.d.o.p.
- art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez WSA, że kwotę 3.000.000 zł, o której mowa w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. należy traktować jako wartość, o którą należy obniżyć nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego zgodnie z art. 15c ust. 3 wyżej wymienionej ustawy na potrzeby art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. Stosowanie ograniczenia w zakresie zaliczenia wydatków finansowych do kosztów nie będzie miało zatem zastosowania do nadwyżki finansowania dłużnego, w części nie przekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Natomiast w odniesieniu do nadwyżki ponad wyżej wymienioną kwotę strona będzie uprawniona do zaliczania w całości do kosztów uzyskania przychodów odsetek z tytułu zawartej umowy pożyczki o ile nadwyżka kosztów finansowania dłużnego nie przewyższy 30% kwoty odpowiadającej sumie przychodów ze wszystkich źródeł przychodów, pomniejszonej o przychody o charakterze odsetkowym nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych (w roku podatkowym) do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych o których mowa w art. 16a-16m u.p.d.o.p. oraz kosztów finansowania dłużnego nieuwzględnionych w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.
Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez:
- sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku,
- oraz dokonanie błędnej kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej uchybienia jakich dopuścił się WSA w zaskarżonym wyroku uchylając zaskarżoną interpretację doprowadziły do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby WSA nie naruszył przepisów postępowania mogłoby zapaść rozstrzygnięcie korzystne dla Organu podatkowego, czyli oddalające skargę Skarżącej na podstawce art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi strony skarżącej i jej oddalenie, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Sformułowano również wniosek o zasądzenie od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie, zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a.
Przechodząc w pierwszej kolejności do oceny zarzutów naruszenia przepisów postepowania wskazanych w skardze kasacyjnej, uznać należy, że argumentacja w powyższym zakresie stanowi wyłącznie nieskuteczną polemikę ze stanowiskiem Sądu administracyjnego pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis Sąd pierwszej instancji miał naruszyć poprzez " sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku, oraz dokonanie błędnej kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej". Wyjaśnić trzeba, że z naruszeniem tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie zapewnia możliwości kontroli instancyjnej orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (vide wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17; CBOSA). Fakt nieodniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi nie przesądza a priori, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć bowiem wypada, że w świetle art. 184 p.p.s.a. in fine skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (vide wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15; CBOSA). Uwzględnienie zatem zarzutu naruszenia komentowanego przepisu może mieć miejsce wówczas, gdy wskazywana wada uzasadnienia jest na tyle poważna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (vide wyrok NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1741/15; CBOSA). Nadto przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wbrew sformułowanemu w skardze kasacyjnej zarzutowi zaskarżony wyrok nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu stanowiącym - w świetle powyższych uwag - podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną uwzględnienia skargi. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia i co istotne, wyrok poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ponadto, podkreślenia wymaga iż art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a, są przepisami które zawierają normy o charakterze kompetencyjno-ustrojowym. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosując środki określone w ustawie. Do tej normy zastosował się WSA, przeprowadzając kontrolę działalności administracji publicznej, której kryterium stanowiła zgodność z prawem oraz uwzględniając skargę, czyli stosując środek określony w ustawie. Z kolei art. 3 § 2 p.p.s.a. w poszczególnych jednostkach redakcyjnych określa katalog aktów wydawanych przez organy administracji publicznej podlegających kontroli sądowej.
Okoliczność, że wynik tej kontroli nie odpowiadał oczekiwaniom kasatora, nie upoważnia do czynienia zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a, które mogłyby być naruszone wtedy, gdyby sąd administracyjny odmówił przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej albo kontrolę tę przeprowadził z zastosowaniem innego kryterium, niż zgodność z prawem. Żadna z tych sytuacji, nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Merytoryczna ocena podniesionych zarzutów, nie może w rozpoznawanej sprawie prowadzić do zakwestionowania prawidłowości wyniku kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w sprawie przez WSA w Opolu.
Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego, należy uznać, że również one nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy się odnieść do rekonstrukcji normy prawnej wynikającej z art. 15c ust. 12 u.p.d.o.p.
Zgodnie z tym przepisem przez koszty finansowania dłużnego rozumie się wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów, w tym od podmiotów niepowiązanych, środków finansowych i z korzystaniem z tych środków, w szczególności odsetki, w tym skapitalizowane lub ujęte w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, opłaty, prowizje, premie, część odsetkową raty leasingowej, kary i opłaty za opóźnienie w zapłacie zobowiązań oraz koszty zabezpieczenia zobowiązań, w tym koszty pochodnych instrumentów finansowych, niezależnie na rzecz kogo zostały one poniesione.
Z literalnego brzmienia części wstępnej art. 15c ust. 12 u.p.d.o.p. wynika wprost, że odnosi się on do takich kosztów finansowania dłużnego, które związane są z uzyskaniem od innych podmiotów, w tym od podmiotów niepowiązanych, środków finansowych i z korzystaniem z tych środków.
Według Słownika Języka Polskiego "uzyskać" znaczy tyle, co otrzymać coś, co było przedmiotem starań. Natomiast środki finansowe to, zgodnie z ustawą z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. z 2019 r., poz. 659) - środki pieniężne oraz środki niepieniężne o wiarygodnie określonej wartości i stopniu płynności umożliwiającym niezwłoczne pokrycie ryzyka lub straty środkami pieniężnymi uzyskanymi z tych środków niepieniężnych (art. 2 pkt 27b). Jednocześnie ustawodawca przesądził, że środki niepieniężne to płynne aktywa, jak np. bony skarbowe, obligacje Skarbu Państwa (art. 74 ustawy o usługach płatniczych).
Wobec tego w warstwie językowej i na podstawie reguł wykładni systemowej zewnętrznej przyjąć należy, że przepis ten dotyczy jedynie kosztów związanych z otrzymaniem środków pieniężnych, lub niepieniężnych, nie zaś jak twierdzi Organ interpretacyjny, iż w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia to, jakimi motywami kierowała się Skarżąca w związku z pozyskaniem kredytów walutowych, a następnie ich faktycznym wykorzystaniem. Organ podatkowy zajął stanowisko, iż koszty kredytu jako koszty finansowania zewnętrznego winny być kwalifikowane do kosztów finansowania dłużnego, o jakim mowa w art. 15c ust. 12 u.p.d.o.p.
Użycie w art. 15c ust. 12 u.p.d.o.p. sformułowania dotyczącego egzemplifikacji środków finansowych ("w szczególności"), odnosi się zatem wyłącznie do pieniędzy i aktywów o płynnym charakterze, a nie do jakichkolwiek z możliwych form finansowania dłużnego. Użycie przez prawodawcę określenia "w szczególności" oznacza przykładowe wyliczenie, a więc innymi słowy niewyczerpujący wykaz przypadków, w których podatnik uzyskuje od innych podmiotów środki finansowe, z których korzysta. Nie można zatem przyjąć, aby zapis ten oznaczał każdy przypadek związany z zaspokojeniem potrzeb finansowych podatnika, w tych o charakterze kredytowym, czy pożyczkowym, który nie jest powiązany z dostępnością i możliwością dysponowania środkami pieniężnymi lub innymi zbywalnymi aktywami o płynnym charakterze. Taka redakcja analizowanego przepisu wyklucza objęcie formułą kosztów finansowania zadłużenia dłużnego takich, które związane są ze wszelkimi formami zadłużania, gdyż istotną przesłanką uznania wydatku za koszt finansowania dłużnego jest jego związek z uzyskaniem środków finansowych, z których podatnik korzysta w swej działalności.
W opisie stanu faktycznego Skarżąca wskazała na stosowane przez nią transakcje zabezpieczające z wykorzystaniem kredytu, jako instrumentu zabezpieczającego, stosowanego zamiennie i na równi z FX SWAP walutowy, podkreślając, iż zawierane transakcje hedgingowe mają na celu zminimalizowanie ryzyka wpływu kursu waluty, w jakiej ustalana jest cena zakupu towaru.
Koszty, które ponosi Spółka, obejmują: ewentualne prowizje i opłaty wstępne za zawarcie kontraktu zabezpieczającego (hedgingowego) oraz ujemne różnice kursowe na zrealizowanym kontrakcie. Z kolei przychody obejmują dodatnie różnice na zrealizowanym kontrakcie hedgingowym.
Zawierane przez Spółkę kontrakty służą zabezpieczeniu jej kluczowych transakcji w postaci zakupu i sprzedaży towarów i tym samym mają na celu zabezpieczenie podstawowego źródła jego przychodów. Przedmiotowe instrumenty finansowe, jako nabywane wyłącznie w celu zabezpieczenia się przed wskazanymi rodzajami ryzyk, nie mają charakteru spekulacyjnego i nie powodują uzyskania przez Spółkę jakiejkolwiek formy finansowania. Zatem przychody oraz koszty przez nią ponoszone z tytułu zawierania tego rodzaju kontraktów, nie są związane z pozyskaniem lub korzystaniem ze środków finansowych.
Mając na uwadze powyższe rozważania oraz zawarty we wniosku o udzielenie interpretacji stan faktyczny, należy stwierdzić, że różnice kursowe powstające w zakresie spłaty kredytów walutowych - które pełnią rolę wyłącznie instrumentów zabezpieczających - jako dodatkowe koszty związane z tymi instrumentami, nie stanowią kosztów finansowania dłużnego.
Sąd kasacyjny nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. Odnośnie tego zagadnienia wypowiadał się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt II FSK 976/21 oraz z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II FSK 390/19 (publ. CBOSA). Skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zapatrywania zawarte w powyższych orzeczeniach.
Analizowany problem dotyczy wyłącznie prawidłowej wykładni art. 15c ust. 1 i ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. W uproszczeniu spór w sprawie sprowadza się do tego, czy ze wskazanych przepisów wynika norma prawna, zgodnie z którą wysokość limitu określonego w art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., powyżej którego wyłączeniu z kosztów podatkowych podlegają koszty finansowania dłużnego, powinna być kalkulowana jako suma kwot: (i) 3.000.000 zł, o którym mowa w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz (ii) 30% wskaźnika "podatkowego EBIDTA", o którym mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., jak na to wskazała Spółka oraz Sąd pierwszej instancji. Czy też wynika z nich norma prawna, zgodnie z którą wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają koszty finansowania dłużnego w części, w jakiej nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przewyższa: (i) wartość określoną jako równowartość 30% wskaźnika "podatkowego EBIDTA", o którym mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., albo (ii) wartość w wysokości 3.000.000 zł, o której mowa w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., w zależności od tego, która z tych wartości jest wyższa. W warstwie leksykalnej zapis z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. mówiący o tym, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł nie budzi wątpliwości. Jego odczytanie zgodnie ze znaczeniem językowym pozwala bez szczególnych zabiegów interpretacyjnych na rekonstrukcję jasnej normy, zgodnie z którą dopiero przekroczenie kwoty nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty wskazanej w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. oznacza konieczność zastosowania art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. Wobec tego w sytuacji, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego zdefiniowana w art. 15c ust. 3 u.p.d.o.p. nie przekracza progu 3.000.0000 zł, podatnik ma prawo do odliczenia całości nadwyżki, a dopiero po przekroczeniu tej kwoty należy stosować wskazaną w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. 30% proporcję. Z treści art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wyraźnie wynika, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego we wskazanej części, czyli nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Podkreślenia wymaga, że pierwszoplanowe znaczenie przy interpretacji przepisów ma wykładnia językowa. Wykładnia gramatyczna ma za zadanie ustalić znaczenie wyrażeń i zwrotów użytych w tekście przepisów prawa (analiza semantyczna). Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie i doktrynie zasadą pierwszeństwa wykładni językowej w procesie wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności zastosować dyrektywy wykładni językowej, a dopiero w przypadku dalszych wątpliwości lub w celu wzmocnienia wyniku wykładni językowej sięgać kolejno po wykładnię systemową lub funkcjonalną. Na gruncie wykładni językowej nie można przyjąć, jak to czyni to organ interpretacyjny, że konieczne jest rekonstruowanie znaczenia normy prawnej wbrew znaczeniu językowemu na podstawie założeń wynikających z uzasadnienia projektu nowelizacji przepisów.
Jednoznaczna treść art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. przewiduje niestosowanie regulacji przewidzianej w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nieprzekraczającej w danym roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Z treści art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wynika wobec tego wprost, że ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000.000 zł. Z literalnego rozumienia powołanych przepisów wynika wobec tego, że ustawodawca wyłączył stosowanie art. 15c ust. 1 do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3.000.000 zł. Skoro sam ustawodawca wyłączył zastosowanie przepisu art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3.000.000 zł, to nie można dokonywać takiej wykładni tego przepisu, która obejmowałaby również wskazaną kwotę, a w konsekwencji wbrew literalnemu brzmieniu art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. Przyjąć zatem należy, że zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., wysokość limitu kosztów finansowania dłużnego, powyżej którego podlegają one wyłączeniu z kosztów podatkowych powinna być kalkulowana jako suma dwóch składników: kwoty 3.000.000 zł oraz równowartości 30% kwoty odpowiadającej nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów pomniejszonej o przychody o charakterze odsetkowym nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16a-16m, oraz kosztów finansowania dłużnego nieuwzględnionych w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, czyli tzw. podatkowego EBIDTA.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 i § 4 tej ustawy.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI