II FSK 1077/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-17
NSAtransportoweŚredniansa
egzekucja administracyjnatytuł wykonawczyupomnieniekara pieniężnatransport drogowypostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że zwrot tytułu wykonawczego z powodu braku upomnienia był zasadny, gdyż kara pieniężna nałożona decyzją administracyjną nie była objęta wyłączeniem obowiązku wysłania upomnienia.

Sprawa dotyczyła zwrotu tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny z powodu braku uprzedniego doręczenia dłużnikowi upomnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inspektora transportu drogowego, uznając, że kary pieniężne nałożone decyzją administracyjną nie były wyłączone z obowiązku wysłania upomnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, a zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od przepisów p.p.s.a.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę inspektora na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o zwrocie tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy obejmował karę pieniężną nałożoną na Jana P. decyzją administracyjną. Organy egzekucyjne zwróciły tytuł, ponieważ nie wysłano dłużnikowi upomnienia, co wynikało z art. 15 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kary pieniężne nałożone na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie mieściły się w katalogu wyłączeń od obowiązku wysłania upomnienia, określonym w § 13 rozporządzenia wykonawczego. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej miała charakter konstytutywny, a wyłączenie z § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego dotyczyło jedynie orzeczeń o charakterze deklaratoryjnym. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w związku z przepisami u.p.e.a. i Kpa. Główny zarzut dotyczył błędnej wykładni i zastosowania przepisów dotyczących obowiązku wysłania upomnienia oraz zwrotu tytułu wykonawczego. Skarżący argumentował, że termin zapłaty kary pieniężnej był określony w decyzji, a kara pieniężna nałożona decyzją administracyjną powinna podlegać egzekucji bez konieczności uprzedniego upomnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z art. 174 i 176 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały sformułowane w sposób wymagany przez prawo, a wskazany przepis art. 145 par. 1 p.p.s.a. był zbyt ogólny. Ponadto, NSA zaznaczył, że zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego (adresowane do organu egzekucyjnego) nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kara pieniężna nie jest objęta wyłączeniem z § 13 rozporządzenia wykonawczego. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej ma charakter konstytutywny, a wyłączenie z § 13 pkt 1 rozporządzenia dotyczy orzeczeń deklaratoryjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona decyzją administracyjną nie była wyłączona z obowiązku wysłania upomnienia, ponieważ decyzja ta miała charakter konstytutywny, a przepis § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego dotyczy orzeczeń określających należności, a nie konstytutywnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.t.d. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

rozp. wykonawcze art. 13 § 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 18

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.t.d. art. 93 § 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

rozp. wykonawcze art. 13 § 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dotyczących precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

Odrzucone argumenty

Kara pieniężna nałożona decyzją administracyjną podlega egzekucji bez konieczności uprzedniego upomnienia. Zwrot tytułu wykonawczego z powodu braku upomnienia był niezasadny. Przepis § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego obejmuje również orzeczenia konstytutywne. Brak upomnienia powinien być usunięty w trybie art. 64 par. 2 Kpa.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis /przepisy/ prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę, został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jako podstawa skargi kasacyjnej dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. Z tych względów zarzut ten nie mógł być rozpatrywany w oderwaniu od przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Antoni Hanusz

członek

Małgorzata Wolf-Kalamala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności dotyczące precyzyjnego formułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją kar pieniężnych w transporcie drogowym i interpretacją przepisów o upomnieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Choć kontekst faktyczny jest specyficzny, zasady dotyczące formułowania zarzutów są uniwersalne dla prawników procesualistów.

Precyzja w skardze kasacyjnej kluczem do sukcesu: NSA wyjaśnia, jak unikać błędów formalnych.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1077/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Wolf- Kalamala
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Bd 190/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2005-05-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA del. Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Ewelina Król, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Bd 190/05 w sprawie ze skargi K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 stycznia 2005 r. (...) w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. I SA/Bd 190/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 stycznia 2005 r. (...) w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 10 grudnia 2004 r. o zwrocie K.-P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w B. tytułu wykonawczego obejmującego nieuiszczoną w terminie karę pieniężną nałożoną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano przepis art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./ oraz art. 29 w związku z art. 27 par. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm., zwanej dalej w skrócie: u.p.e.a./. Rozstrzygnięcie to było następstwem ustalenia, że przesłany przez wierzyciela organowi egzekucyjnemu pierwszej instancji tytuł wykonawczy z dnia 15 listopada 2004 r. (...) obejmujący roszczenie z tytułu kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł nałożonej na Jana P. decyzją z dnia 21 czerwca 2004 r. nie został poprzedzony upomnieniem skierowanym do dłużnika. W ocenie organów egzekucyjnych obowiązek przesłania zobowiązanemu upomnienia przed przesłaniem tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu wynikał z przepisu art. 15 par. 1 u.p.e.a. Jednocześnie należności z tytułu kar pieniężnych nałożonych na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie mieściły się w katalogu wyłączeń od tego obowiązku określonych przepisach par. 13 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 137 poz. 1514 ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym/.
W skardze skierowanej przez wierzyciela do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowień organów egzekucyjnych obu instancji zarzucono, iż zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 29 par. 2 u.p.e.a. i par. 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. W ocenie skarżącego nałożenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej powodowało, iż tego rodzaju należności pieniężne podlegały egzekucji administracyjnej bez konieczności uprzedniego przesłania zobowiązanemu pisemnego upomnienia. Zwrócono uwagę na treść przepisu par. 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, który zdaniem skarżącego, obejmowało zarówno orzeczenia o charakterze konstytutywnym /ustalającym/ jak i deklaratoryjnym /określającym/. Nie podzielając tej argumentacji Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści przepisu art. 93 ustawy o transporcie drogowym stanowiącego podstawę do nałożenia kary pieniężnej i wyjaśnił, iż orzeczenie to miało charakter konstytutywny. Do powstania obowiązku zapłaty kary pieniężnej prowadziło doręczenie zobowiązanemu wydanej na tej podstawie decyzji przez właściwy organ.
W ocenie Sądu taki charakter decyzji przesądzał o tym, że tego rodzaje należności nie mogły zostać objęte wyłączeniem przesłania pisemnego upomnienia zobowiązanemu. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji zgodził się z wykładnią organów egzekucyjnych obu instancji przepisu par. 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, iż wyłączenie, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy wyłącznie orzeczeń o charakterze deklaratoryjnym. Wynika to wprost ze sformułowania zawartego w tym przepisie wskazującego na "należności określone w orzeczeniu". Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego, iż przepis art. 93 ust. 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym mógł zostać uznany za przepis lex specialis w stosunku do art. 15 par. 1 u.p.e.a. wprowadzającego jako zasadę przesłania zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania art. 145 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 15 par. 1 u.p.e.a. oraz art. 93 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym przez błędną ich wykładnię i w konsekwencji odmowę zastosowania art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. przez pominięcie istotnej w sprawie okoliczności, iż dłużnik był powiadomiony o obowiązku uiszczenia kary pieniężnej w terminie wskazanym w art. 93 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów art. 145 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 par. 1 i par. 2 u.p.e.a. przez błędne zastosowanie na skutek uznania, że dopuszczalne jest zwrócenie tytułu wykonawczego z powodu niedołączenia do niego upomnienia oraz w związku z art. 15 u.p.e.a. i par. 13 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego przez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, iż nie odnoszą się one do decyzji wydanych na podstawie art. 92 i art. 93 ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ponownie wyjaśniono, że w sprawie nie istniał obowiązek doręczenia zobowiązanemu upomnienia wobec tego, iż termin zapłaty kary pieniężnej został określony w decyzji doręczonej zobowiązanemu. Wydana w tym zakresie decyzja odpowiadała treści przepisu art. 93 ust 1 o transporcie drogowym. Przepis ten wskazując 21-dniowy termin na zapłatę kary pieniężnej ustalonej w decyzji podlegającej rygorowi natychmiastowej wykonalności stanowi jednocześnie realizację zasady zagrożenia wyrażonej w art. 15 par. 1 u.p.e.a. Okoliczności związane z informacją zawartą w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie były brane pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku.
Nie zgodzono się również z oceną, iż w przypadku braku upomnienia tytuł wykonawczy podlegał zwrotowi w trybie określonym w art. 29 par. 1 i 2 u.p.e.a. Wymóg przesłania upomnienia nie został wprowadzony w przepisie art. 27 par. 1 i 2 u.p.e.a. Podkreślono, że tego rodzaju braki formalne tytułu wykonawczego powinny zostać usunięte w trybie art. 64 par. 2 Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. Ponownie również nie zgodzono się z oceną wyrażoną w zaskarżonym wyroku, że przepis par. 13 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego wprowadzał podział na orzeczenia mające charakter deklaratoryjny i konstytutywny. Na wprowadzenie tego rodzaju rozróżnienia nie pozwalały przepisy tego rozporządzenia posługujące się wskazaniem na należności pieniężne określone w orzeczeniu. Za nieprzydatne w tym zakresie uznano odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji do wykładni odwołującej się do treści przepisów art. 21 par. 3 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./. Mający zastosowanie w sprawie przepis par. 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego pojęciem "orzeczeń określających" obejmuje zarówno decyzje konstytutywne jak i określające. Zwrócono ponadto uwagę, iż spełniony został również warunek wyłączenia wskazany w par. 13 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego wobec tego, że zobowiązany miał obowiązek uiścić karę pieniężną z mocy prawa w terminie wskazanym w decyzji wydanej na podstawie art. 93 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie opowiadając się w całości za wykładnią mających zastosowanie w sprawie przepisów przyjętą w zaskarżonym wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należało przypomnieć, że stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a./ skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis /przepisy/ prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę, został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Z kolei przepis art. 174 p.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne:
- naruszenie /przez sąd - art. 173 par. 1/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/,
- naruszenie /przez sąd/ przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/.
Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 p.p.s.a/. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów /por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r. IV CKN 1518/00 - OSNC 2001 nr 3 poz. 39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r. FSK 299/04 – nie publ./. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne.
Prawidłowe sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd i uzasadnieniu zarzutów ich naruszenia /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r. IV CKN 1595/00 - Lex nr 53119/. Wymaganie określenia podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie obejmuje wskazanie, które przepisy - oznaczone numerem artykułu /paragrafu, ustępu, punktu, litery/ ustawy - zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało /na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu/, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazanie dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2004 r. GSK 639/04 - ONSAiWSA 2005 nr 2 poz. 39 wraz z powołanym w nim orzecznictwem Sądu Najwyższego/. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca wymogom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia.
Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./ korespondują z ustanowieniem przymusu adwokacko-radcowskiego, a w sprawach obowiązków podatkowych dodatkowo obejmującego doradców podatkowych, do sporządzenia takiej skargi /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, ponieważ od adwokata /radcy prawnego/ można oczekiwać /i egzekwować/ podstawowej znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym.
Po tych wstępnych uwagach, przechodząc do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zawiera ona jedynie zarzut naruszenia przepisów postępowania z zaznaczeniem, iż w ocenie jej autora naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./ skierowane zostały przede wszystkim wobec oceny Sądu, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /u.p.e.a./ przy wydaniu postanowienia przez egzekucyjny organ odwoławczy stwierdzającego niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zwracającego wierzycielowi wystawiony tytuł wykonawczy ze względu na niezastosowanie przez wierzyciela obowiązku skierowania do zobowiązanego upomnienia zawierającego wezwanie do uregulowania należności zagrożonej skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Na tle przedstawionego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż sporne pozostawało to czy w przypadku egzekucji kar pieniężnych nałożonych na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. 2004 nr 204 poz. 2088 ze zm./ przed wystawieniem przez wierzyciela tytułu wykonawczego wymagane było uprzednie doręczenie zobowiązanemu upomnienia.
Sformułowany jednak w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie odpowiadając omówionym na wstępie wymogom art. 174 pkt 2 i art. 176 p.p.s.a. nie mógł doprowadzić do zamierzonego skutku. Należało wyjaśnić, iż zarzucając naruszenie przepisów postępowania strona powinna wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy ponownie podkreślić, iż naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jako podstawa skargi kasacyjnej dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej /w tym wypadku organami egzekucyjnymi/. Należało przypomnieć, że Sąd, który wydał zaskarżony wyrok działał na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./, a ocenę o braku podstaw do uwzględnienia skargi oparł na podstawie art. 151 tej ustawy.
W skardze kasacyjnej spośród przepisów mających zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wskazano przepis art. 145 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./ i zarzut naruszenia tego przepisu powiązano z przepisami postępowania mającymi zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organy egzekucyjne /art. 15 par. 1, art. 29 par. 1 i 2 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa oraz par. 13 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego i art. 93 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym/.
Sformułowany w ten sposób zarzut należało uznać z pozbawiony wymaganej w tym zakresie precyzji pozwalającej na określenie jaki ostatecznie przepis postępowania sądowoadministracyjnego został naruszony wyznaczając tym samym granice skargi kasacyjnej.
Zauważyć bowiem należy, iż nawet gdyby pominąć to, iż autor skargi kasacyjnej nie określił w sposób precyzyjny aktu prawnego, który wprowadzał procedurę obowiązującą przy rozpoznaniu skarg składanych m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, to przede wszystkim nie wskazał w sposób precyzyjny przepisu, który w jego ocenie został naruszony. Za niewystarczające należało uznać podanie w podstawach skargi kasacyjnej /konsekwentnie powtarzane w uzasadnieniu/ przepisu art. 145 par. 1 p.p.s.a.
Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 145 par. 1 p.p.s.a. zbudowany jest z dodatkowych jednostek redakcyjnych - trzech punktów, z których dodatkowo punkt 1 rozbudowany jest do trzech dodatkowych jednostek redakcyjnych lit. "a, b i c". Każdy z tych przepisów może stanowić samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi z innych przyczyn. W myśl art. 145 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję /postanowienie/ może polegać na:
a/ uchyleniu zaskarżonego aktu /pkt 1/,
b/ stwierdzeniu jego nieważności /pkt 2/,
c/ stwierdzeniu wydania wymienionego aktu z naruszeniem prawa /pkt 3/.
Dodatkowo według przepisu art. 145 par. 1 p.p.s.a uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części, może mieć miejsce jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy /lit. "a"/, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /lit. "b"/, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /lit. "c"/.
Omówione przepisy normują powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów prawa nakazujących uwzględnienie skargi. W zawartym w tych przepisach określeniu form i sposobów rozstrzygnięcia w sprawie złożonej skargi została wyrażona generalna koncepcja działalności kontrolnej sądu administracyjnego /por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 456-462/.
Natomiast stwierdzenie przez Sąd, że zaskarżony akt lub czynność są zgodne z prawem, powoduje nieuwzględnienie skargi. Następuje to w wyroku oddalającym skargę /art. 151 p.p.s.a./. Tego rodzaju rozstrzygnięcie wydane zostało w rozpoznawanej sprawie.
W podstawach skargi kasacyjnej nie wskazano w ogóle przepisu, który został zastosowany w sprawie, stanowiąc podstawę wyroku omówioną w sporządzonym pisemnym uzasadnieniu /art. 141 par. 4 p.p.s.a/. Oparcie skargi kasacyjnej na przepisie, który nie został zastosowany przez Sąd pierwszej instancji, choć w ocenie autora skargi kasacyjnej powinien stanowić podstawę wyroku, wymagało precyzyjnego wskazania tego przepisu z podaniem artykułu, paragrafu, punktu ewentualnie litery w sytuacji, gdy przepis ten zawierał tego rodzaju jednostki redakcyjne. Wskazanie przepisu art. 145 par. 1 p.p.s.a w sytuacji gdy przepis dzielił się na dodatkowe jednostki redakcyjne, z których każda mogła stanowić samodzielną podstawę wyroku należało uznać za na tyle nieprecyzyjne, iż wymagało to od Sądu odwoławczego dokonania interpretacji zarzutów skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia w kierunku ustalenia, który z przepisów ostatecznie mógł zostać naruszony. Tego rodzaju zabieg interpretacyjny należało uznać za prawnie niedopuszczalny i wykraczający poza zasady ukształtowane w omówionych na wstępie przepisach art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 i art. 183 par. 1 p.p.s.a.
Z przedstawionych powodów należało uznać, iż w skardze kasacyjnej nie został sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego pozwalający na skontrolowanie zaskarżonego wyroku w zakresie występujących w sprawie kwestii spornych.
Gdyby natomiast zarzut naruszenia art. 15 par. 1, art. 29 par. 1 i 2 oraz art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 Kpa, par. 13 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego i art. 93 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym rozpatrywać w ramach podstawy wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to również nie mógł on doprowadzić do podważenia zaskarżonego wyroku.
Adresatem norm wynikających z tych przepisów jest organ egzekucyjny, a nie sąd. Zarzut w ten sposób sformułowany nie został skierowany przeciwko wyrokowi /podważenia zawartej w nim oceny o zgodności z prawem zaskarżonego aktu/, a przeciwko rozstrzygnięciu organu egzekucyjnego. Wskazane przepisy miały bowiem zastosowanie w postępowaniu administracyjnym /egzekucyjnym/ i stanowiły podstawę oceny dokonanej przez organy egzekucyjne obu instancji przy wydaniu postanowień o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi. Z tych względów zarzut ten nie mógł być rozpatrywany w oderwaniu od przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przedstawionych powodów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 par. 2 p.p.s.a oraz par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. "a" i pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI