II FSK 1075/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia wyroku WSA, które nie odniosło się do wszystkich argumentów strony.
Sprawa dotyczyła zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów różnic kursowych od spłaconych pożyczek walutowych oraz kosztów zarządu poniesionych w poprzednim roku podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok. NSA uznał, że uzasadnienie WSA było wadliwe, ponieważ nie wyjaśniło w wystarczającym stopniu stanowiska sądu w odniesieniu do podniesionych przez stronę zarzutów, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. P. P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Spór koncentrował się wokół dwóch głównych kwestii: zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów różnic kursowych powstałych w wyniku spłaty pożyczek zaciągniętych w walucie obcej oraz zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z kosztami zarządu poniesionych w poprzednim roku podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydatki na spłatę pożyczek i wynikające z nich różnice kursowe nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, a także że sporne wydatki zarządu powinny być zaliczone do poprzedniego roku podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA, uznając, że jego uzasadnienie było wadliwe. NSA stwierdził, że Sąd I instancji nie odniósł się w sposób wystarczający do argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej, w szczególności w zakresie analizy prawnej dotyczącej różnic kursowych i kosztów zarządu, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Różnice kursowe od spłaty pożyczek nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, gdyż stanowią element spłaconych pożyczek i nie mają samodzielnego bytu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że wydatki na spłatę pożyczek nie są kosztami uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o pdop, a w konsekwencji różnice kursowe od tych spłat również nie mogą być kosztami, ponieważ stanowią element spłaconych pożyczek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 10 lit. a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłączone z kosztów uzyskania przychodów są m.in. wydatki na spłatę pożyczek.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § § 2 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 02 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 27
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.o.r. art. 6 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Do przychodów nie zalicza się otrzymanych pożyczek.
p.p.s.a. art. 1 § § 2 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie wyroku i brak odniesienia się do kluczowych argumentów strony skarżącej.
Odrzucone argumenty
Kwestia zaliczenia różnic kursowych od spłaconych pożyczek do kosztów uzyskania przychodów. Kwestia zaliczenia wydatków zarządu poniesionych w poprzednim roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny faktycznie nie wyjaśnił i nie uzasadnił swojego stanowiska będącego podstawą rozstrzygnięcia. Nie przeprowadził analizy prawnej odnośnie kosztów spłaconej pożyczki, kosztów ogólnego zarządu i rozliczenia kosztów w czasie.
Skład orzekający
Jerzy Rypina
przewodniczący
Stefan Babiarz
członek
Janusz Ruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wadliwość uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów strony, a także kwestie dotyczące zaliczania różnic kursowych i kosztów zarządu do kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście konkretnych transakcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z różnicami kursowymi i kosztami uzyskania przychodów, a także podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroku przez sądy administracyjne.
“Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA uchylone przez NSA – kluczowa lekcja dla sądów i stron postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1075/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Ruszyński /sprawozdawca/ Jerzy Rypina /przewodniczący/ Stefan Babiarz Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Łd 1098/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-03-07 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141§4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Janusz Ruszyński (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. P. P. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt I SA/ Łd 1098/05 w sprawie ze skargi A. P. P. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz A. P. P. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 547,00 (słownie: pięćset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.P.P na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 lipca 2005 r. nr ... w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych. Z przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wynika, że decyzją z dnia 29 lipca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 59.621,90 zł i zwiększył określoną w powyższej decyzji stratę w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy trwający od 1 lipca 2001 - 31 marca 2003 r. z kwoty 16.127.066,41 zł do kwoty 16.186.683,31 zł. W sprawie ustalono, że w wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego u podatnika, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w dniu 24 marca 2004 r. wydał decyzję nr ..., w której określił skarżącej spółce stratę podatkową za okres od 1 lipca 2001 - 31 marca 2003 r. w wysokości 14.271.476,02 zł. Od decyzji tej spółka wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał w dniu 29 kwietnia 2005 r. decyzję nr ..., którą określił podatnikowi stratę podatkową za okres od 1 lipca 2001 - 31 marca 2003 r. w kwocie 16.127.066,41 zł, tj. niższą od wykazanej przez spółkę w zeznaniu ostatecznym - CIT 8 o kwotę 2.570.890,01 zł. Ustalono, że zawyżenie straty podatkowej wynikało z błędnego ujęcia przychodów i kosztów uzyskania przychodów poprzez: - zaniżenie przychodów o równowartość odsetek otrzymanych od środków na rachunku bankowym oraz o wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń w postaci używania na terytorium Polski nazwy i znaku handlowego "Y."; - zaniżenie kosztów uzyskania przychodów o wartość odsetek od zaciągniętych pożyczek oraz o równowartość kosztów reprezentacji i reklamy prowadzonej w sposób niepubliczny w części nie przekraczającej 0,25% przychodów; - zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o darowiznę przekazaną na rzecz Rady Rodziców przy Gimnazjum nr 3 w S., wydatki poniesione na zakup usług telekomunikacyjnych dwukrotnie uznane za koszty uzyskania przychodów, wydatki dotyczące wcześniejszego roku podatkowego (przesyłka dokumentów, koszty zarządu APP, usługi transportowe, koszty pobytu w Polsce przedstawiciela grupy kapitałowej), wartość usługi audytorskiej, różnicę wynikającą z kompensaty wierzytelności przysługującej wspólnikowi zagranicznemu z jego zobowiązaniem wobec spółki. Pismem z dnia 11 maja 2005 r. podatnik odwołał się od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 1, ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 120, art. 121§1, art. 122, art. 124, art. 210§1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez wyciągnięcie negatywnych konsekwencji w stosunku do podatnika stosującego się do urzędowej interpretacji prawa podatkowego. Decyzją z dnia 29 lipca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 59.621,90 zł i zwiększył określoną w powyższej decyzji stratę podatkową. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że nie są zasadne zarzuty dotyczące zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatku na rzecz "A.P.UK" w Holandii, wydatków związanych z zarządem APP za okres kwiecień-czerwiec 2001 r., wydatków za usługi transportowe udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi w dniu 2 lipca 2000 r., wydatków związanych z pobytem w maju i czerwcu 2001 r. przedstawiciela grupy kapitałowej, wydatków poniesionych za zakup usługi audytorskiej w zakresie przeglądu pakietu konsolidacyjnego sporządzonego na dzień 31 marca 2002 r. oraz kwoty 2.849.004,42 zł, potraktowanej przez podatnika, jako ujemne różnice kursowe. Na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżąca w znacznej mierze powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu z dnia 11 maja 2005 r. Skarżąca spółka zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust.1, art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów kwot "różnic kursowych" powstałych w wyniku spłaty pożyczki. Zarzucono także naruszenie art. 15 ust. 4 oraz art. 16 ust. 1 pkt 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez niezaliczenie do roku podatkowego 01.01.2000 r. - 30.06.2001 r. wydatków udokumentowanych fakturami otrzymanymi w trakcie roku podatkowego 01.07.2001 - 31.03.2003 r. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 121§1 w zw. z art. 14§3, art. 122, art. 124, art. 187§1 i art. 191 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, przez wydanie niekorzystnej dla podatnika decyzji pomimo zastosowania się podatnika do interpretacji wydanych przez Ministra Finansów, jak również nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu odwołania zarzutów strony o naruszenie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zasady zaufania do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że przedmiotem sporu są dwa zagadnienia. Pierwsze z nich dotyczy prawidłowości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów roku podatkowego 1.07.2001-31.03.2003 wydatków związanych z kosztami zarządu APP (wyodrębnionej jednostki spółki) za okres kwiecień - czerwiec 2001 oraz wydatków związanych z pobytem w Polsce w maju i czerwcu przedstawiciela grupy kapitałowej. Sąd I instancji wyjaśnił, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że sporne wydatki są związane z poprzednim rokiem podatkowym, gdyż możliwe było zarachowanie powyższych kosztów w poprzednim roku podatkowym. Odnosząc się natomiast do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty, tzw. "różnic kursowych" w wysokości 2.875.104,48 zł, powstałych w wyniku spłaty pożyczek i odsetek, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca spółka w latach 1998-2002 zaciągnęła u wspólnika zagranicznego pożyczki w walucie obcej w kwocie ogółem 11.226.097,27 euro. Wspólnik zagraniczny w dniu 27 lutego 2003 r. zobowiązał się do dokonania dopłaty do kapitału spółki w kwocie 50.899.631,22 zł. W tym samym dniu zawarto umowę o potrąceniu wierzytelności przysługującej wspólnikowi zagranicznemu wobec spółki z tytułu udzielonych pożyczek wraz ze skapitalizowanymi odsetkami oraz odsetkami bieżącymi z wierzytelnością z tytułu dopłat, według średniego kursu euro z dnia potrącenia. Różnicę pomiędzy kwotą otrzymanych pożyczek wraz odsetkami wyliczoną według kursu euro z dnia otrzymania pożyczek oraz z dnia potrącenia strona potraktowała jako ujemne różnice kursowe i zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Wydatki na spłatę pożyczek nie są uznawane za koszty uzyskania przychodów, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy. W konsekwencji również wyliczone przez stronę tzw. różnice kursowe od spłaty pożyczek nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, gdyż stanowią element spłaconych pożyczek i nie mają samodzielnego bytu prawnego. W rzeczywistość trudno też mówić o ponoszeniu tego kosztu jako odrębnego kosztu korzystania z kapitału skoro jego powstanie jest wynikiem przyjęcia określonej metody wyliczenia wysokości zadłużenia z tytułu pożyczek na dzień zawarcia umowy potrącenia. W uzasadnieniu wyroku podkreślono także, że powoływane przez stronę w toku postępowania pisma Ministra Finansów nie są źródłem prawa i nie dotyczą sytuacji identycznej z sytuacją strony skarżącej. Tym samym nie mogły mieć zastosowania w analizowanej sprawie. W skardze kasacyjnej z dnia 10 maja 2006 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego R.B., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie prawa materialnego poprzez: - błędną wykładnię art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, polegającą na nie uznaniu za koszty uzyskania przychodów innych niż odsetki kosztów korzystania z cudzego kapitału, - błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, polegającą na twierdzeniu, iż spłata w złotych kwoty wyższej od kwoty pożyczki otrzymanej w euro, wskutek wzrostu kursu euro, nie jest równoznaczna z realnym kosztem korzystania z cudzego kapitału, a tym samym nie może być kosztem podatkowym w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, - niewłaściwe zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości, polegające na uznaniu, iż powyższe przepisy stosuje się do rozliczania kosztów podatkowych w czasie, - niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, polegające na zastosowaniu dyspozycji przewidzianej tym przepisem pomimo nie wystąpienia przesłanek jego stosowania - w stosunku do poniesionych przez spółkę wydatków z tytułu kosztów ogólnego zarządu, oraz na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: - naruszenie art. 141§4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez faktyczne niewyjaśnienie i nieuzasadnienie przyjętego stanowiska, nieodniesienie się do argumentów skarżącej spółki przedstawionych w skardze, niepodjęcie próby wykazania ich nietrafności oraz faktyczny brak jakiejkolwiek analizy prawnej zarówno odnośnie "różnic kursowych" od spłaconej pożyczki jak też odnośnie kosztów ogólnego zarządu, - naruszenie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, - naruszenie art. 1§2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontroli sądu nad działalnością organów administracji publicznej, polegającej na niedostrzeżeniu naruszenia prawa przez Dyrektora Izby Skarbowej. Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu wyjaśnił, że spółka w latach 1998 -2002 zaciągnęła u swego jedynego udziałowca (spółka z Holandii) pożyczki w walucie obcej (euro). Pożyczki ujmowane były w księgach spółki według kursu NBP ogłoszonego na dzień otrzymania pożyczek. W kolejnych latach były dokonywane kapitalizacje odsetek od tych pożyczek. 27 lutego 2003 r. została podjęta uchwała o wniesieniu dopłat do kapitału spółki. Na dzień podjęcia uchwały o dopłatach, na łączne zobowiązanie z tytułu pożyczek od udziałowca składały się kwoty główne pożyczek (wraz ze skapitalizowanymi odsetkami) oraz kwoty niezapłaconych, nieskapitalizowanych odsetek. Łączna kwota tego zobowiązania po przeliczeniu na złotówki po kursie NBP na dzień 27 lutego 2003 r. była równa kwocie należności spółki od udziałowca z tytułu dopłat. Spółka i udziałowiec w tym samym dniu podpisali umowę o kompensacie wzajemnych wierzytelności. Na dzień potrącenia spółka wykonała następujące przeliczenie - spółka porównała: - łączną wartość należności głównych z tytułu pożyczek zaciągniętych w walucie obcej (przeliczoną na złotówki według kursu euro/złoty na dzień otrzymania pożyczek) powiększoną o łączną wartość skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (przeliczoną na złotówki według kursu euro/złoty na dzień naliczenia odsetek), z - łączną kwotą należności głównych powiększoną o skapitalizowane odsetki, przeliczoną na złotówki według kursu euro/złoty na dzień kompensaty. Pierwsza z wymienionych kwot była zatem efektywnie kwotą uzyskaną od pożyczkodawcy w dniu otrzymania pożyczek, natomiast druga ze wskazanych kwot była kwotą, jaką efektywnie spółka była obowiązana zwrócić. Porównanie obu kwot wykazało, iż efektywnie na dzień potrącenia spółka była zobowiązana zwrócić udziałowcowi kwotę wyższą, niż kwota, jaką uzyskała od niego łącznie w momencie uzyskania pożyczek. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej różnica pomiędzy wartością pożyczki z dnia jej otrzymania a kwotą zadłużenia na dzień dokonania potrącenia nie stanowi kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem autora skargi stanowisko takie nie znajduje żadnego uzasadnienia. W skardze kasacyjnej podniesiono bowiem, że art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie stanowi samoistnej podstawy zaliczania do kosztów uzyskania przychodów kosztów związanych z korzystaniem z cudzego kapitału. Katalog wyłączeń z kosztów uzyskania przychodu jest katalogiem zamkniętym co oznacza, że każdy wydatek tam nie wymieniony może stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile jest związany z uzyskaniem przychodu. Wynika to z art. 15 ustawy, wedle którego kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione w celu uzyskania przychodu, z wyjątkiem wydatków wymienionych w art. 16 ust. 1. Stąd też wszelkie koszty związane z korzystaniem z cudzego kapitału (a nie tylko odsetki wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy) stanowią koszty uzyskania przychodów, przy czym w przypadku odsetek warunkiem ich zaliczenia do kosztów jest ich zapłata lub kapitalizacja, a w przypadku pożyczki inwestycyjnej istotny jest moment zakończenia inwestycji. Wszelkie inne koszty korzystania z cudzego kapitału niewymienione w art. 16 ust. 1 stanowią koszty uzyskania przychodów na zasadach ogólnych wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy. Autor skargi kasacyjnej podniósł także, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów nie zalicza się otrzymanych pożyczek. Ratio legis powyższych regulacji jest zatem, w ocenie autora skargi kasacyjnej, oczywiste: skoro pieniądze otrzymane w ramach pożyczki nie stanowią przychodu podatnika, to ich zwrot nie powinien stanowić kosztów uzyskania przychodów. Ponadto fakt otrzymania pożyczki i jej zwrot mają być neutralne podatkowo, tj. nie stanowić przychodu ani kosztu. Konkludując opisany powyżej zarzut, autor skargi kasacyjnej, stwierdził, że w sprawie bezsporne jest, że: - pożyczka została zaciągnięta w euro, a nie w złotówkach indeksowanych do euro, - w wyniku zmiany kursów euro rzeczywista kwota podlegająca zwrotowi uległa podwyższeniu w stosunku do kwoty otrzymanej i nie jest to tylko operacja matematyczna, - do kosztów uzyskania przychodów mogą być zaliczone wszystkie wydatki związane z korzystaniem z cudzego kapitału, a nie tylko wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 10 lub 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o ile są związane z uzyskaniem przychodu. Autor skargi kasacyjnej podniósł również, że pisma Ministra Finansów, na które spółka powołała się w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, choć nie dotyczą tego samego stanu faktycznego zawierają pogląd prawny, który ma znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. W dalszej części uzasadnienia autor skargi kasacyjnej podniósł zarzuty dotyczące błędnego rozliczenia przez organy podatkowe kosztów w czasie. Wyjaśniono, że skarżąca spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów roku podatkowego 1 lipca 2001 - 31 marca 2003 r. wydatki udokumentowane fakturami otrzymywanymi przez spółkę po zakończeniu wcześniejszego roku podatkowego. Były to wydatki na różnego rodzaju usługi, ogólnie związane z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, których nie sposób przyporządkować do konkretnych przychodów osiąganych przez spółkę. Główną pozycję stanowią wydatki na usługi zarządu wykonywane przez A.G.L., ponadto do spornych wydatków należy faktura związana z pobytem w Polsce przedstawiciela - konsultanta A. G. L. Usługi udokumentowane tymi fakturami zostały wykonane w trakcie roku podatkowego 1 stycznia 2000 - 30 czerwca 2001, jednak kluczowym jest, iż były to koszty ogólnie związane z działalnością gospodarczą spółki, a nie z konkretnymi przychodami oraz fakt, iż spółka faktycznie poniosła te wydatki oraz otrzymała faktury dopiero po zakończeniu tego roku podatkowego. Spółka utworzyła na wszystkie z analizowanych wydatków rezerwy, zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. W ocenie WSA w Łodzi spółka miała możliwość zarachowania spornych wydatków już w poprzednim roku podatkowym. Zdaniem autora skargi kasacyjnej takie stanowisko jest całkowicie niezasadne. W pierwszej kolejności autor skargi kasacyjnej stwierdził, że art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w żaden sposób nie odnosi się do rozliczania kosztów w czasie, nie wskazuje, które wydatki i w jakich okolicznościach zaliczyć do jednego roku podatkowego, a które do innego. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. W myśl ust. 2 dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że również tego przepisu nie stosuje się do rozliczania kosztów podatkowych w czasie. Wyjaśnił, że spółka nie dokonała zarachowania spornych wydatków do ksiąg, gdyż nie posiadała faktur, które potwierdzałyby jednoznacznie wysokość tych wydatków. Faktury docierające po zakończeniu roku obrotowego należy ująć w księgach zakończonego roku tylko wówczas, gdy wynikające z nich wydatki mają istotny wpływ na wynik finansowy. Sporne wydatki z całą pewnością wpływu takiego nie miały, skoro wynosiły one ok. 200 tysięcy złotych, przy łącznych kosztach spółki ok. 100 milionów złotych. Zdaniem autora skargi kasacyjnej WSA w Łodzi niewłaściwie zastosował także art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż przepis ten nie przesądza w ogóle o momencie potrącenia tego rodzaju kosztów i dlatego nie należy stosować tego przepisu do rozliczenia w czasie kosztów ogólnego zarządu. Ponadto autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania w zakresie sposobu rozpatrzenia skargi przez WSA w Łodzi oraz treści uzasadnienia. W ocenie autora skargi kasacyjnej spółka nie miała możliwości poznać argumentów, które przeważyły na niekorzyść spółki, gdyż odpowiedź na argumentację spółki zawartą w skardze sprowadza się do zaledwie czterech zdań. WSA w Łodzi tym samym nie wyjaśnił i nie uzasadnił przyjętego stanowiska. Zdaniem autora skargi kasacyjnej WSA w Łodzi swoim postępowaniem narusza art. 1§2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, faktycznie nie wypełniając wyznaczonej mu funkcji kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, uznając podniesione zarzuty za nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim na uwzględnienie zasługuje postawiony przez autor skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się zatem do tego zarzutu należy w pierwszej kolejności przywołać jego treść. Zgodnie z nią uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części rozstrzygającej spór między organami podatkowymi a podatnikiem sprowadza się do stwierdzenia, że: " wydatki na spłatę pożyczek nie są uznane za koszty uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o.p.d.p.). W konsekwencji również wyliczone przez stronę tzw. "różnice kursowe" od spłaty pożyczek nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, gdyż stanowią element spłaconych pożyczek i nie mają samodzielnego bytu prawnego". Nie powinno budzić wątpliwości to, że skarżąca Spółka przestawiła obszerną analizę prawną i przedstawiła argumenty na poparcie swojego stanowiska. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. częścią uzasadnienia Sądu I instancji winno być szczegółowe, a nie ogólnikowe ustosunkowanie się do przedstawionych w skardze argumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny faktycznie nie wyjaśnił i nie uzasadnił swojego stanowiska będącego podstawą rozstrzygnięcia. Nie przeprowadził analizy prawnej odnośnie kosztów spłaconej pożyczki, kosztów ogólnego zarządu i rozliczenia kosztów w czasie. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy co obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji rozpozna skargę Spółki z o.o. A.P.P odnosząc się do zarzutów w całokształcie okoliczności sprawy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną i stosownie do art. 185 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 02 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ... (Dz.U. Nr 212, poz. 2075.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI