II FSK 1071/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-12-20
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościbudowlabudynekkontener technologicznycałość techniczno-użytkowaTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniaprawo budowlaneNSA

NSA oddalił skargę o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zmienia kwalifikacji myjni bezdotykowej jako budowli.

Skarżący wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący opodatkowania budowli. Twierdził, że kontener technologiczny w myjni bezdotykowej powinien być traktowany jako budynek, a nie budowla. NSA oddalił skargę, wyjaśniając, że wyrok TK miał charakter interpretacyjny i nie zmieniał mocy obowiązującej przepisu, a kwalifikacja myjni jako budowli wynikała z jej techniczno-użytkowej całości.

Skarżący M. K. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się wyrokiem NSA z dnia 20 września 2017 r. (sygn. akt II FSK 1052/17), oddalającym jego skargę kasacyjną. Podstawą wznowienia miał być wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt SK 48/15), który uznał art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim umożliwiał uznanie za budowlę obiektu spełniającego kryteria budynku. Skarżący argumentował, że kontener technologiczny w jego myjni bezdotykowej, spełniający kryteria budynku, powinien być opodatkowany jako budynek, a nie budowla. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę o wznowienie. Sąd wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego miał charakter interpretacyjny i nie powodował utraty mocy obowiązującej przepisu, a jedynie wskazywał na konieczność właściwego odczytania jego treści. NSA podkreślił, że ustalenie charakteru obiektu budowlanego należy do kompetencji organów podatkowych i sądów administracyjnych, a w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem, myjnia bezdotykowa wraz z częścią budowlaną i technologiczną stanowiła całość techniczno-użytkową, co uzasadniało jej kwalifikację jako budowli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano orzeczenie.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że wyrok TK o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi ustawową przesłankę do wznowienia postępowania, umożliwiając ponowne rozpoznanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (11)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przepis ten, w zakresie w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daniowych. Jednakże wyrok TK miał charakter interpretacyjny i nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 272 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

p.p.s.a. art. 273 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do żądania wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 277

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do żądania wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 282 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania.

p.p.s.a. art. 282 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku na potrzeby podatku od nieruchomości.

Ustawa - Prawo budowlane art. 3 § pkt 9

Definicja urządzeń budowlanych.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada szczególnej określoności regulacji daninowych.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada szczególnej określoności regulacji daninowych.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada szczególnej określoności regulacji daninowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego.

Odrzucone argumenty

Kontener technologiczny w myjni bezdotykowej, mimo spełniania kryteriów budynku, powinien być opodatkowany jako budynek, a nie budowla, w świetle wyroku TK. Wyrok TK o charakterze zakresowym (interpretacyjnym) powoduje utratę mocy obowiązującej przepisu.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok zakresowy (interpretacyjny) wskazuje na obowiązek odpowiedniego odczytania treści normatywnej kontrolowanego przepisu, ale nie zmienia jego literalnego brzmienia. Ustalenie charakteru tych obiektów w oparciu o właściwe przepisy prawne, z pominięciem jednak zakwestionowanego fragmentu treści normatywnej i po przeprowadzeniu wymaganego postępowania dowodowego jest kompetencją organów podatkowych oraz kontrolujących ich działalność sądów administracyjnych. Związek techniczny to fizyczne połączenie wynikające ze sposobu wykonania obiektu. Związek użytkowy to funkcjonalne połączenie i powiązanie elementów, dzięki którym mogą być one wykorzystywane do realizacji celu, dla którego powstał dany obiekt. Wykazanie tego związku techniczno - użytkowego pozwala w konsekwencji na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości jako budowli w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. obiektu budowlanego o złożonej budowie.

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Marek Kraus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego o charakterze zakresowym oraz kwalifikacja prawnopodatkowa obiektów budowlanych stanowiących całość techniczno-użytkową."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji myjni bezdotykowej i interpretacji przepisów o podatku od nieruchomości w kontekście wyroku TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na postępowania sądowe oraz praktycznego zastosowania przepisów podatkowych w kontekście budowli.

Wyrok TK nie zawsze oznacza wznowienie postępowania: NSA wyjaśnia skutki interpretacji przepisów podatkowych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1071/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kraus
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 1052/17 - Wyrok NSA z 2017-09-20
I SA/Kr 1109/16 - Wyrok WSA w Krakowie z 2016-12-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 716
art. 1a ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Kraus, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi M. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II FSK 1052/17 oddalającego skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. M. K. w sprawie ze skargi M. K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 marca 2018 r. M. K. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1052/17. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1109/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r.
W podstawach prawnych żądania wznowienia postępowania powołano art. 273 § 2 i art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") i wniesiono o:
- wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 20 września 2017 r. (sygn. akt II FSK 1052/17) oddalającego skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16), w którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. z dnia 27 listopada 2015 r., w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r.;
- uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16) w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia 27 listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2014;
- uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie temu sadowi;
- zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego zakończonego zaskarżonym orzeczeniem, jak i postępowania wszczętego skargą o wznowienie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie podniesiono, że w dniu 13 grudnia 2017 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok (sygn. akt SK 48/15), w którym orzekł, iż art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l."), w zakresie w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daniowych wywodzona z art. 84 w zw. z art. 217, w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, zapadłego na kanwie sprawy dotyczącej opodatkowania kontenerów telekomunikacyjnych jako budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą Trybunał Konstytucyjny wskazał, że przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwość wykorzystywania danego obiektu nie mogą decydować o klasyfikacji danego obiektu do budynku lub budowli, bo są to przesłanki, których nie przewiduje ustawa o podatkach i opłatach lokalnych.
Odnosząc powyższe do postępowania sądowoadministracyjnego objętego niniejszym wnioskiem Skarżący wskazał, że na terenie zajętym przez myjnię bezdotykową znajduje się m. in. kontener technologiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16) za zasadne uznał stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz stanowisko Prezydenta Miasta N. zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 listopada 2015 r., zgodnie z którym myjnia bezdotykowa jako zespół urządzeń technicznych zamontowanych w części budowlanej niezbędnej do ich funkcjonowania, tworzy wraz z tą częścią całość techniczno – użytkową, co przesądza kwalifikację jej do budowli na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 lit. "b") Prawa budowlanego. Przedmiotowy kontener został więc zaliczony do kategorii budowli i opodatkowany wraz z wyposażeniem tak, jak budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Tymczasem zdaniem Skarżącego ów kontener technologiczny, spełniający wszystkie kryteria bycia budynkiem, wraz z całym znajdującym się w nim wyposażeniem, powinien zostać – w świetle powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – opodatkowany jako budynek, a nie jak budowla. Podstawę tego opodatkowania winna więc stanowić jego powierzchnia użytkowa wynosząca 14,18 m2 , a nie wartość początkowa ustalana do celów podatku dochodowego.
W piśmie przygotowawczym z dnia 11 grudnia 2018 r., pełnomocnik Skarżącego wskazał, że przedmiotowa myjnia samochodowa została w prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta N. o pozwoleniu na budowę z dnia 5 maja 2018 r., zaliczona do kategorii "Budynki handlu, gastronomii i usług".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1052/17, na podstawie art. 272 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15.
Stosownie do postanowień art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W powyżej powołanym wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesiona przez Skarżącego skarga o wznowienie postępowania sądowego, opiera się na ustawowej przesłance, w związku z czym sprawa może być rozpoznana na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.).
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania jej autor w szczególności podniósł, że na terenie zajętym przez myjnię bezdotykową znajduje się m. in. kontener technologiczny, spełniający wszystkie kryteria bycia budynkiem, wraz z całym znajdującym się w nim wyposażeniem. Powinien zatem zostać – w świetle powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – opodatkowany jako budynek, a nie jak budowla. Podstawę tego opodatkowania winna więc stanowić jego powierzchnia użytkowa wynosząca 14,18 m2 , a nie wartość początkowa ustalana do celów podatku dochodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaprezentowanego wyżej stanowiska autora, zawartego w skardze o wznowienie postępowania sądowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że w znaczeniu skutków prawnych powoływane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., ponieważ jest to wyrok zakresowy (interpretacyjny), uznający za niezgodny z Konstytucją RP przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., wyłącznie w zakresie możliwości interpretacji pojęcia "budowla" i "budynek". Wyrok zakresowy (interpretacyjny) wskazuje na obowiązek odpowiedniego odczytania treści normatywnej kontrolowanego przepisu, ale nie zmienia jego literalnego brzmienia. Zatem skutkiem wyroku zakresowego (interpretacyjnego) Trybunału Konstytucyjnego, nie jest utrata mocy obowiązującej przepisu, ale właściwe zdekodowanie jego treści normatywnych (zob. wyroki NSA: z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I GSK 65/17, z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1006/16, z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1109/18; z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1026/18; opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał Konstytucyjny zastrzegł, że stwierdzenie niekonstytucyjności regulacji podatkowej we wskazanym powyżej zakresie nie skutkuje automatycznie obowiązkiem odmiennego zakwalifikowania – na potrzeby określenia podatku od nieruchomości – obiektów budowlanych. Ustalenie charakteru tych obiektów w oparciu o właściwe przepisy prawne, z pominięciem jednak zakwestionowanego fragmentu treści normatywnej i po przeprowadzeniu wymaganego postępowania dowodowego jest kompetencją organów podatkowych oraz kontrolujących ich działalność sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny nie wykluczył sytuacji, że określone obiekty o cechach budynku ustawodawca w przepisach szczególnych, mógł uznawać za budynki. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu bowiem wyroku z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1052/17, będącego przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że "W art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego zdefiniowano urządzenia budowlane jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Z treści powołanych przepisów wynika, że aby móc opodatkować podatkiem od nieruchomości tak części budowlane, jak i techniczne myjni bezdotykowej, jedne i drugie muszą stanowić całość techniczno - użytkową. Kiedy taka całość, związek techniczno - użytkowy zachodzi, tego przepisy prawa budowlanego nie wyjaśniają. Dlatego posługując się regułami wykładni językowej (B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008, s. 39 i nast.) – należy sięgnąć w tym zakresie do językowego znaczenia tego określenia. Związek techniczny (M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 3, Warszawa 1992, s. 486), to fizyczne połączenie wynikające ze sposobu wykonania obiektu. Związek użytkowy to (ibidem, s. 645) funkcjonalne połączenie i powiązanie elementów, dzięki któremu mogą być one wykorzystywane do realizacji celu, dla którego powstał dany obiekt. Wykazanie tego związku techniczno - użytkowego pozwala w konsekwencji na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości jako budowli w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. obiektu budowlanego o złożonej budowie." Zasadnie zatem przyjęto, że o zakwalifikowaniu urządzeń znajdujących się w myjni do budowli przesądza fakt, że stanowią one wraz z częścią budowlaną całość techniczno-użytkową, a związku tego nie może przekreślić łatwość demontażu tych urządzeń, czy brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla ich instalacji. Również bez znaczenia w tym zakresie pozostaje rodzaj połączeń tych urządzeń z częścią budowlaną. Nie wątpliwie sposób, czy rodzaj połączeń tych urządzeń nie ma wpływu na związek techniczno-użytkowy z elementami konstrukcyjnymi myjni. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, w pełni aprobuje powyższy pogląd w rozpatrywanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę o wznowienie postępowania sądowego jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI