II FSK 107/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-01-23
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITmarża handlowaszacowanie dochodunierzetelność ksiągpostępowanie podatkowekontrola skarbowaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych w zakresie szacowania marży handlowej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Piotra P. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok. Głównym zarzutem było nierzetelne prowadzenie ksiąg i błędne ustalenie marży handlowej przez organy podatkowe. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił postępowanie organów podatkowych, które wykazały się starannością w ustalaniu marży na podstawie danych innych podatników i przesłuchania strony, oddalając tym samym skargę kasacyjną.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Piotra P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w Z.-G. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok. Podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu, a kontrola wykazała nieprawidłowości w ewidencjonowaniu przychodów i kosztów, co doprowadziło do określenia podatku w drodze szacunku. Kluczowym elementem sporu było ustalenie marży handlowej, zwłaszcza przy sprzedaży obuwia sportowego. Po wielokrotnych postępowaniach i wznowieniu postępowania, WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły marżę na podstawie analizy danych innych przedsiębiorców i przesłuchania strony. Skarga kasacyjna zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie wskazań poprzednich wyroków NSA oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i zarzuty muszą być precyzyjnie formułowane. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił postępowanie organów podatkowych, które wykazały się starannością w ustalaniu marży, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie znalazły potwierdzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo ustaliły marżę handlową na podstawie analizy danych innych podatników i przesłuchania strony, co zostało potwierdzone przez WSA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe wykazały się starannością w ustalaniu marży, analizując dane z podobnych przedsiębiorstw i uwzględniając zeznania podatnika. Nie było podstaw do kwestionowania tych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 10

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 11

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 58

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 59

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie wskazań poprzedniego wyroku NSA. Naruszenie art. 7, 8, 77 par. 1 Kpa poprzez niewyjaśnienie całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenie art. 1 par. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez zaniechanie kontroli zgodności z prawem. Naruszenie art. 141 par. 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do kontroli procedowania organu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. Wykazywana okoliczność naruszenia [...] prawa [...] powinna w swojej podstawie formułować zarzuty oraz je uzasadniać. Granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd administracyjny I instancji nie mógł powyższego przepisu postępowania naruszyć. Organy podatkowe przeprowadziły wszelkie możliwe dowody w celu ustalenia wątpliwości. Izba Skarbowa trafnie przyjęła marżę na obuwie sportowe dziecięce i dla dorosłych, w oparciu o analizę marży stosowanej w 1995 r. przy sprzedaży bezrachunkowej u 'innych podatniczek'.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Stefan Babiarz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, wymogi formalne, zasady kontroli sądowej nad postępowaniem podatkowym, ustalanie marży w drodze szacunku."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przepisów proceduralnych obowiązujących w czasie wydania orzeczenia oraz konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowych problemów w postępowaniu podatkowym związanych z nierzetelnością ksiąg i szacowaniem dochodu, co jest częste w praktyce. Nacisk na formalizm skargi kasacyjnej jest istotny dla prawników.

Naczelny Sąd Administracyjny przypomina: skarga kasacyjna to formalizm, a błędy w księgach mogą kosztować fortunę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 107/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Stefan Babiarz
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Po 2365/02 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-09-08
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4, art. 174, art. 176, art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 8, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie NSA Stefan Babiarz, del. WSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Piotra P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt I SA/Po 2365/02 w sprawie ze skargi Piotra P. na decyzję Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 28 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 września 2005 r., I SA/Po 2365/02, oddalił skargę Piotra P. na decyzję Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 28 sierpnia 2002 r., (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok.
Z ustaleń stanu faktycznego podanego w zaskarżonym wyroku wynika, że Piotr P. w 1995 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego i detalicznego artykułami przemysłowymi /miedzy innymi obuwiem sportowym, klapkami/ pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe w Z.-G. W 1997 r. powyższa działalność była przedmiotem kontroli (...) Urzędu Skarbowego w Z.-G., w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania przychodów, kosztów uzyskania przychodów polegające na ich zawyżeniu, świadczące o naruszeniu par. 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
(...) Urząd Skarbowy w Z.-G. decyzją z dnia 29 września 1997 r. określił Piotrowi P. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. w kwocie 92.178 zł od dochodu w kwocie 215.128 zł. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że podatnik nierzetelnie prowadził księgi przychodów i rozchodów oraz na podstawie art. 169 par. 1 Kpa nie uznał ich za dowód w postępowaniu podatkowym oraz na podstawie art. 11 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych w drodze szacunkowej wyliczył wartość nie zaewidencjonowanego przychodu ze sprzedaży towarów. Podatnik w księdze podatkowej zaewidencjonował przychód w wysokości 275.436,09 zł, natomiast koszt własnego zakupionego i sprzedanego towaru wyniósł 281.971,05 zł. Na podstawie przedłożonych przez podatnika dowodów zakupu i sprzedaży, rachunków i faktur oraz przy sporządzeniu ilościowo-wartościowego zestawienia zakupu i sprzedaży poszczególnych grup ustalił średnią cenę zakupu i sprzedaży netto oraz stosowaną marżę w tych grupach. Określając szacunkowo wielkość przychodu przyjął średnią marżę w wysokości - 66,70 %, w odniesieniu do obuwia sportowego marżę - 71,95 %, a w odniesieniu do pozostałych towarów - 48,37 %.
Wniesione odwołanie zostało częściowo uwzględnione przez Izbę Skarbową, która w decyzji z dnia 23 października 1998 r. uznała za zasadne zarzuty dotyczące niektórych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów i w tym zakresie skorygowała ustalenia Urzędu Skarbowego w kwestii dochodu i podatku dochodowego. Natomiast organ II instancji podzielił stanowisko, co do nierzetelności podatkowej księgi przychodów i rozchodów, oraz prawidłowo określonego szacunkowe wielkości przychodu i średnią marżę w wysokości - 66,70 % /przy ustaleniu marży obuwia sportowego w wysokości - 71,95 % i pozostałego towaru - 48,37 %/.
Decyzję tą zaskarżył pełnomocnik Piotra P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu skargą opartą na zarzucie prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie i naruszenie prawa procesowego w szczególności art. 7, 77 i 103 par. 2 Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie marż stosowanych przy sprzedaży bezrachunkowej oraz nie przeprowadzenie mimo wniosku dowodu z opinii biegłego na okoliczność wysokości marż handlowych, stosowanych w sprzedaży bezrachunkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 listopada 1999 r., I SA/Po 2840/98, oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Pismem z dnia 3 marca 2000 r. Piotr P. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. W uzupełnieniu wniosku pismem z 27 kwietnia 2001 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował podstawy wznowienia powołując art. 401 pkt 2 i art. 403 par. 2 Kpc.
Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 lipca 2001 r. wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 23 listopada 1999 r. i powołał jako podstawę wznowienia art. 401 pkt 2 Kpc w związku z art. 58 i art. 59 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Rozpoznając sprawę po wznowieniu postępowania Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Poznaniu wyrokiem z 18 stycznia 2002 r. I SA/Po 593/00 w pkt 1 uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu z dnia 23 listopada 1999 r., 2840/98. Kierując się zaleceniami wynikającymi z wyroku NSA OZ w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2002 r. Izba Skarbowa w Z.-G. po ponownym rozpoznaniu odwołania z dnia 16 października 1997 r. od decyzji (...) Urzędu Skarbowego w Z.-G. z dnia 29 września 1997 r. o odpowiednim numerze, w decyzji z 28 sierpnia 2002 r. uchyliła w części zaskarżoną decyzję i za rok 1995 ustaliła podstawę opodatkowania w wysokości 160.343 zł oraz określiła Piotrowi P. podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 67.524,80 zł.
Powyższą decyzję zaskarżył pełnomocnik Piotra P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu skargą opartą na zarzucie art. 7, 8, art. 77 par. 1 Kpa i 107 Kpa poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy odnośnie marży obuwia sportowego dziecięcego i damskiego stosowaną w tym samym czasie u innych podatników, oraz niewyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego i nienależyte uzasadnienie odnośnie dania wiary dowodom w sprawie. W konsekwencji pełnomocnik domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Z.-G. nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska, wnosiła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ podniesiony w skardze zarzut wadliwego, względnie nie budzącego zaufania prowadzenia przez organy podatkowe postępowania dowodowego, nie został poparty konkretnymi faktami i jako gołosłowny nie mógł odnieść skutku. W ocenie Sądu administracyjnego I instancji, Izba Skarbowa zastosowała się do wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2002 r., I SA/Po 593/2000. W wyroku tym podkreślano, że wątpliwość budzi tylko określenie marży stosowanej przez podatnika przy sprzedaży obuwia sportowego zakupionego w dniu 30 listopada 1995 r. oraz że należy dokonać ustaleń marży, co najmniej poprzez ustalenie wysokości marż stosowanych przy sprzedaży podobnego asortymentu, poprzez inne firmy zajmujące się handlem tym asortymentem. Izba Skarbowa trafnie przyjęła marżę na obuwie sportowe dziecięce i dla dorosłych, w oparciu o analizę marży stosowanej w 1995 r. przy sprzedaży bezrachunkowej u "innych podatniczek" dane z trzech przedsiębiorstw handlujących z terenu Z. Nie jest wobec tego zasadny zarzut naruszenia art. 7, 8, 77 oraz 107 par. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa na organie podatkowym, który jako dowód może dopuścić wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem w sprawie może być również za zgodą strony jej przesłuchanie, co w sprawie miało miejsce /protokół z 3 czerwca 2002 r./. Natomiast ciężar udowodnienia określonego faktu spoczywa na osobie w tym przypadku na podatniku, który z tego faktu pragnie wywieść korzystne dla siebie skutki. Sąd administracyjny I instancji uznał zatem, że organy podatkowe przeprowadziły wszelkie możliwe dowody w celu ustalenia wątpliwości określonych w wyroku z 18 stycznia 2002 r.
Na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skargę kasacyjną w imieniu skarżącego Piotra P., wniosła adwokat Żanna D. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2002 r. I SA/Po 593/00, wiążących w niniejszej sprawie zarówno organy podatkowe, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, i nieuwzględnionych zarówno przez organy podatkowe, jak i przez WSA,
- art. 7, art. 8 i art. 77 par. 1 Kpa., poprzez niewyjaśnienie całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,
- art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez zaniechanie dokonania przez WSA kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania, a także zgodności z obowiązującymi przepisami procedowania organu przed wydaniem decyzji,
- art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ani jednym zdaniem do tego, w jakim zakresie sąd poddał kontroli "procedowanie organu" przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 185 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w skardze jej autorka wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, przy jednoczesnym zasądzeniu kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 23 października 1998 r. wskazał, że "należało dokonać dokładniejszych ustaleń stanu faktycznego, co najmniej przez ustalenie wysokości marż stosowanych przy sprzedaży podobnego asortymentu, przez inne firmy zajmujące się handlem tym asortymentem." Dotyczy to marż stosowanych przy sprzedaży obuwia sportowego. Pomimo jednoznacznych wytycznych w tym zakresie, "dokonanie dokładniejszych ustaleń" przez organy podatkowe - w ocenie autora skargi - sprowadziło się do sporządzenia protokołu przez Urząd Skarbowy z dnia 2 lipca 2002 r., w którym, jak stwierdziła Izba Skarbowa, zostały zawarte ustalenia stanowiące podstawę decyzji z dnia 28 sierpnia 2002 r. Ustalenia, na które powołała się Izba Skarbowa, sprowadzają się wyłącznie do ponownej, i to niepełnej, analizy akt, a ustalenia nie zostały oparte na faktach i dowodach, a jedynie na domniemaniach, przypuszczeniach i opartych na tych przypuszczeniach nieuprawnionych wnioskach Urzędu Skarbowego zawartych w protokole. Z całą pewnością nie stanowi nowych ustaleń, opartych na dowodach i faktach to - stwierdza autor skargi, że przeanalizowano i uwzględniono wyniki "innych postępowań u innych podatników", bez powołania się o jakie konkretne postępowania chodzi, bądź o jakich konkretnych podatników chodzi. Co więcej, Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę zarzuca, że podatnik nie przedstawił żadnych dowodów na podnoszone przez siebie od początku twierdzenie o złej jakości spornego towaru. Izba Skarbowa nie zaprzeczyła jednak, że kontrola dotycząca zwłaszcza tej spornej transakcji, przeprowadzona w styczniu 1996 r., nie zakwestionowała tej transakcji, a po jej przeprowadzeniu nastąpił zwrot nadpłaconego VAT-u na rzecz podatnika. Powyższe okoliczności - zdaniem autorki skargi kasacyjnej - świadczą o nierzetelnym, tendencyjnym prowadzeniu postępowania podatkowego, bez uwzględnienia słusznego interesu podatnika, z pominięciem wszystkich okoliczności korzystnych dla podatnika. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomimo powołania się na treść art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, stwierdzając, że do zadań tegoż sądu należy nie tylko kontrola zgodności decyzji z prawem materialnym, przepisami postępowania, ale także procedowanie organu przed jej wydaniem, z naruszeniem przepisu art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani jednym zdaniem nie odnosi się w jakim zakresie poddał kontroli "procedowanie organu" przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Z całą pewnością nie czyni zadość takiego wymogu stwierdzenie WSA, że "w uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa szczegółowo przeanalizowała kupno obuwia w tym samym czasie /1995 r./ przez te "inne podatniczki, a następnie sprzedaż tego obuwia". Również samo stwierdzenie, że w ocenie WSA Izba Skarbowa zastosowała się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2002 r., nie pozwala stwierdzić, na jakiej podstawie sąd dokonuje takiej oceny. O braku kontroli prawidłowości postępowania świadczy również brak jakiegokolwiek ustosunkowania się WSA w zaskarżonym wyroku do zarzutu podnoszonego przez podatnika w skardze, odnoszącego się do wydania całości dokumentacji podatkowej za rok 1995 osobie nieuprawnionej, tj. Natalii M., która nie zwróciła do dnia dzisiejszego dokumentacji podatnikowi. W sposób oczywisty utrudniło to, a wręcz uniemożliwiło podatnikowi, obronę swoich praw. Fakt ten pozostał poza wszelką oceną WSA pomimo, że toczy się w tej sprawie postępowanie wyjaśniające w Prokuraturze Rejonowej w Z.-G. W dalszej części skargi, jej autor podnosił, że analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji i uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodparcie nasuwa się wniosek, że w zaskarżonym wyroku brak jest samodzielnych ocen, dokonanych przez WSA, bowiem zarówno w części przywołującej stanowiska stron - co jest zrozumiałe - przywołane są in extenso pełne akapity z zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę, ale takie same akapity znajdują się w rozważaniach dokonanych przez WSA, a pozostających w jaskrawej sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, bądź nie uwzględniają braków tego postępowania. Zasada pogłębiania zaufania, wyrażona w art. 8 Kpa, niewątpliwie dotyczy organów administracji publicznej, jednakże w sposób szczególny powinna ona przyświecać sądom ustanowionym do kontroli działań tejże administracji. Zaskarżony wyrok, poza stwierdzeniem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty są gołosłowne, nie przytacza ani jednego dowodu świadczącego o "gołosłowności" podnoszonych zarzutów.
Dyrektor Izby Skarbowej w Z.-G., nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/ albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/. Oczywiście możliwe jest także w kasacji podnoszenie łącznie, naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.
Wykazywana okoliczność naruszenia, któregoś z przytoczonych rodzajów prawa /materialnego, procesowego/ lub ich obu, powinna w swojej podstawie formułować zarzuty oraz je uzasadniać. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 p.p.s.a./. Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu /art. 183 par. 2 p.p.s.a./. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone /zob. wyrok NSA z 14.12.2005 r., I FSK 383/05 - Lex nr 187517/.
W rozpatrywanej sprawie autorka skargi kasacyjnej podnosiła wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też należy przejść do rozpatrzenia postawionych zaskarżonemu wyrokowi tychże zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje przedstawiony zaskarżonemu wyrokowi zarzut, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 153 tejże ustawy, poprzez nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2002 r. I SA/Po 593/00, wiążących w niniejszej sprawie zarówno organy podatkowe, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, i nieuwzględnionych zarówno przez organy podatkowe, jak i przez WSA. Wskazany, bowiem przez skarżącego art. 153 p.p.s.a., może zostać naruszony tylko wówczas, gdy wyrok sądu zawierający ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania został wydany, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, po dniu 1 stycznia 2004 r. /zob. wyrok NSA z 7 lipca 2005 r., FSK 1731/04 - Lex nr 179677/.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że chodzi o ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2002 r., I SA/Po 593/00, co oznacza, że Sąd administracyjny I instancji nie mógł powyższego przepisu postępowania naruszyć. W sprawie można byłoby ewentualnie mówić o naruszeniu przepisu art. 99 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, zgodnie z którym ocena prawa wyrażona w orzeczeniu NSA, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Jednakże, skoro zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a więc będąc związany jej podstawami i wnioskami, nie może zastępować strony skarżącej i uzupełniać, czy też zastępować wskazanych, jako naruszonych przepisów prawa /zob. np. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r., FSK 13/04 - ONSAiWSA 2004 nr 1 poz. 15/.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje również wystarczających podstaw do przyjęcia, iż Sąd administracyjny I instancji naruszył przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 Kpa /zasada prawdy obiektywnej/, art. 8 Kpa /zasada wzbudzania zaufania do organów administracji/ i art. 77 par. 1 Kpa /zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego/, poprzez nie wyjaśnienie całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd administracyjny I instancji dokonał oceny podejmowanych czynności przez organy podatkowe, wskazując między innymi, iż "Izba Skarbowa trafnie przyjęła marżę na obuwie sportowe dziecięce i dla dorosłych, w oparciu o analizę marży stosowanej w 1995 r. przy sprzedaży bezrachunkowej u "innych podatniczek" dane z trzech przedsiębiorstw handlujących z terenu Z." Dalej Sąd ten podkreślał, "w uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa szczegółowo przeanalizowała kupno obuwia w tym samym czasie /1995 r./ przez te "inne podatniczki", a następnie sprzedaż tego obuwia. Wszystkie stosowane marże u tych "innych podatniczek" zostały ustalone na podstawie dokumentów źródłowych, nie były przypadkowe, ponieważ obejmowały podobny asortyment, którym handlował podatnik. Słusznie Izba podkreśliła, że nie może dać wiary wyjaśnieniom podatnika o zakupie całej partii towaru niepełnowartościowego w dniu 30 listopada 1995 r. i nie nadającego się do użytku, który następnie sprzedał odbiorcom zza wschodniej granicy po bardzo niskiej cenie ze stratą". W tej sytuacji nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż ustalenia Izby Skarbowej sprowadzały się "wyłącznie do ponownej i to nie pełnej analizy akt". Przeczy temu materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy, na co zwrócił uwagę Sąd administracyjny I instancji, podkreślając, iż "dowodem w sprawie może być również za zgodą strony jej przesłuchanie, co w sprawie miało miejsce /protokół z 3 czerwca 2002 r. - vide s. 8 uzasadnienia wyroku/". Nie jest prawdą, co podnosi pełnomocnik skarżącego, iż "przeanalizowano i uwzględniono wyniki "innych postępowań u innych podatników", bez powołania się o jakie konkretne postępowania chodzi, bądź o jakich konkretnych podatników chodzi". W przedmiotowej sprawie bowiem (...) Urząd Skarbowy w Z.-G., po uprzednim zleceniu przez Izbę Skarbową w Z.-G., przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, między innymi na okoliczność zbadania marż handlowych obuwia sportowego stosowanych przez inne firmy w analogicznym okresie /protokół z 2 lipca 2002 r./.
W kontekście powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny nie może także za słuszny uznać zarzutu naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a., poprzez "nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ani jednym zdaniem do tego, w jakim zakresie sąd poddał kontroli "procedowanie organu" przed wydaniem zaskarżonej decyzji." Stosownie do treści art. 141 par. 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W kontekście przywołanego unormowania oraz przywołanego zarzutu skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż cytowane powyżej fragmenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jednoznacznie wskazują na poddanie pełnej kontroli sądowej "procedowanie organu" przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Dlatego też w sprawie Sąd administracyjny I instancji, nie naruszył także art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm./.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną, jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 par. 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI