II FSK 1057/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-04
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościzwolnienie podatkowespłata kredytunieruchomościprzychódzryczałtowany podatek

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów ze sprzedaży nieruchomości, które zostały przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup tej nieruchomości.

Sprawa dotyczyła podatniczki, która sprzedała nieruchomość przed upływem 5 lat od jej nabycia. Organ podatkowy uznał uzyskany przychód za podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, nie uwzględniając jako zwolnienia części przychodu wydatkowanej na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny podzieliły stanowisko organu, uznając, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy o PIT nie przewiduje zwolnienia w sytuacji, gdy środki ze sprzedaży nieruchomości są przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na jej zakup.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Podatniczka sprzedała nieruchomość nabytą w 2002 r. w dniu 8 kwietnia 2004 r., przed upływem 5 lat od nabycia. Organ podatkowy uznał kwotę 200.000,00 zł za przychód podlegający opodatkowaniu 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Organ uwzględnił wydatki w kwocie 101.520,69 zł, ale nie uznał za podlegającą zwolnieniu podatkowemu części przychodu wydatkowanej na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości. W konsekwencji określono zobowiązanie w kwocie 4.924,00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, wskazując, że spłata kredytu powinna być związana z nabyciem nowej nieruchomości, zgodnie z wykładnią art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o PIT. Sąd pierwszej instancji potwierdził, że decyzja organu nie narusza prawa, a podatniczka nie podlegała zwolnieniu od podatku w kwocie wydatkowanej na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy o PIT jasno stanowi, że zwolnienie dotyczy wydatków na nabycie, budowę, remont itp. nowej nieruchomości lub spłatę kredytu zaciągniętego na te cele, a nie na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup zbytej nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, środki te nie podlegają zwolnieniu.

Uzasadnienie

Przepisy art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy o PIT enumeratywnie wymieniają cele, na które musi być wydatkowany przychód ze sprzedaży nieruchomości, aby skorzystać ze zwolnienia. Zwolnienie dotyczy wydatków na nabycie, budowę, remont nowej nieruchomości lub spłatę kredytu zaciągniętego na te cele, a nie na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup zbytej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości dotyczy części wydatkowanej na nabycie, budowę, remont nowej nieruchomości lub spłatę kredytu zaciągniętego na te cele.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródła przychodów, w tym sprzedaż nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 28 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10% przychodu ze sprzedaży nieruchomości.

u.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości nie kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy o PIT, ponieważ przepis ten enumeratywnie wymienia cele, na które środki muszą być wydatkowane, a spłata kredytu na zakup zbytej nieruchomości nie jest wśród nich. Wykładnia literalna przepisów art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy o PIT nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych co do zakresu zwolnienia podatkowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że ustawodawca nie sprecyzował, czy zwolnienie dotyczy spłaty kredytu na zakup nowej nieruchomości, czy też spłaty kredytu na zakup zbytej nieruchomości, została uznana za nieuzasadnioną.

Godne uwagi sformułowania

Jakiekolwiek odstępstwo od ściśle wytyczonych przez ustawodawcę celów jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Rypina

członek

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów ze sprzedaży nieruchomości, w szczególności w kontekście przeznaczenia środków na spłatę kredytu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku i może być mniej aktualne w przypadku zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i nieruchomościami ze względu na precyzyjną interpretację przepisów dotyczących zwolnień podatkowych.

Sprzedajesz mieszkanie i spłacasz kredyt? Uważaj na podatek dochodowy!

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1057/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Rypina
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Łd 2041/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-02-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a), art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Jerzy Rypina, WSA del. Sławomir Presnarowicz, , Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 2041/06 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 29 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
II FSK 1057/07
UZASADNIENIE
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 2041/06, oddalił skargę B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 września 2006 roku w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził, że z niebudzącego zastrzeżeń stanu faktycznego sprawy wynikało, że podatniczka i jej mąż nabyli w 2002 roku nieruchomość położoną w A. ul. P., zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Natomiast w dniu 8 kwietnia 2004 roku, a więc przed upływem 5 lat od daty nabycia nieruchomości, nieruchomość tą sprzedali W. i W. małżonkom S. za kwotę 200.000,00 złotych. Organ pierwszej instancji, to jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia 3 lipca 2006 roku stwierdził, że kwota uzyskana z powyższej transakcji stanowiła przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 roku Nr 14, poz. 176 ze zm.,). Przychód ten podlegał też zgodnie z art. 28 ust. 2 powołanej ustawy opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10%. Natomiast w dniu 26 kwietnia 2004 roku podatniczka wraz z mężem złożyła w Urzędzie Skarbowym w Z. oświadczenie, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości przeznaczy na zakup mieszkania.
Organ pierwszej instancji przyjął do rozliczenia osiągniętego przychodu wydatki w kwocie 101.520,69 złotych. Nie uznał natomiast za podlegającą zwolnieniu podatkowemu cześć przychodu wydatkowaną na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości. W konsekwencji organ określił podatniczce wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 4.924,00 złotych, wyliczając to zobowiązanie w wysokości 50%, jako że zobowiązanym w pozostałym zakresie był mąż podatniczki, posiadający udział we współwłasności ustawowej małżeńskiej w sprzedanej nieruchomości i nabytym mieszkaniu. Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej do sądu decyzji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Stwierdził, że spłata kredytu lub pożyczki powinna być związana z nabyciem nowej nieruchomości. Podkreślił, że przemawia za tym wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku stwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 września 2006 roku nie narusza prawa. W ocenie sądu podatniczka nie podlegała zwolnieniu od podatku dochodowego w kwocie wydatkowanej na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości. Wobec tego zasadne było określenie podatniczce zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowo sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit e) cytowanej ustawy ustanowił, że przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, wolne są od podatku w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a). Z tego przepisu wynika, że ustawodawca zwolnił od opodatkowania część przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, wydatkowanego na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki, zaciągniętych na nabycie kolejnej nieruchomości. W konsekwencji sąd zastosował art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej u.p.p.s.a., oraz orzekł o oddaleniu skargi.
3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. M. zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit. e) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 44, poz. 176 z 2000 r. ze zm.) poprzez przyjęcie, że przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego w celu zakupu tejże nieruchomości nie powoduje nabycia prawa do zwolnienia tych przychodów od zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych.
Powołując się na przedstawioną podstawę skargi kasacyjnej podatniczka domagała się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano, że ustawodawca w powołanym przepisie nie sprecyzował, czy wolne od zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych są środki przeznaczone miedzy innymi na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup nowej nieruchomości, czy też sumy przeznaczone na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu na zakup zbytej przez podatnika nieruchomości. Oznaczać to miało, że wykładnia literalna tego przepisu nie uzasadnia wniosków wyprowadzonych przez organy podatkowe i sąd.
4. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób sformułowania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z powyższego przepisu wynika jasno, że wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są przychodu uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a - c, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Zastrzeżenie to nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży: na nabycie, budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację, remont budynku mieszkalnego, jego części, własnego lokalu mieszkalnego. W powołanym przepisie ustawodawca w sposób enumeratywny wymienia cele, na które musi być wydatkowany przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych aby podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego. Jakiekolwiek odstępstwo od ściśle wytyczonych przez ustawodawcę celów jest niedopuszczalne.
W tych samych kategoriach winien być odczytany przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) cytowanego przepisu, w którym normodawca zwalnia od podatku dochodowego przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki, zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a). W świetle treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) i c) cytowanej ustawy, wywody autora skargi kasacyjnej, iż ustawodawca nie sprecyzował, czy wolne od zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych są środki przeznaczone miedzy innymi na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup nowej nieruchomości, czy też spłatę nieruchomości zbytej należało uznać za nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 cytowanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI