II FSK 1056/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną podatniczki (ML) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Głównym zagadnieniem było ustalenie, czy sprzedaż przez podatniczkę działek rolnych, które nabyła wraz z mężem w celu prowadzenia działalności rolniczej, stanowiła działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o PIT. Podatniczka argumentowała, że sprzedaż była spowodowana koniecznością spłaty długów i stanowiła zwykły zarząd majątkiem osobistym, a nie zorganizowaną działalność gospodarczą. Organ podatkowy i WSA uznali jednak, że systematyczność i powtarzalność sprzedaży działek, ich podział na mniejsze części oraz zamieszczanie ogłoszeń świadczą o prowadzeniu działalności gospodarczej. Dodatkowo podnoszono kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego, które miało nastąpić z końcem 2017 r., jednak bieg terminu został zawieszony w związku z wszczęciem dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe. NSA, opierając się na własnej uchwale I FPS 1/21, uznał, że sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia. W związku z tym, że ani organ, ani sąd pierwszej instancji nie dokonały takiej oceny (co było spowodowane datą wydania orzeczeń przed uchwałą NSA), NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w celu dokonania tej oceny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście wszczynania postępowań karnych skarbowych jako sposobu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Kwestia kwalifikacji sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej.
Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji przepisów o przedawnieniu i uchwale NSA z 2021 r., która mogła ewoluować w późniejszym orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż działek rolnych przez osobę fizyczną, która pierwotnie nabyła nieruchomość w celu prowadzenia działalności rolniczej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwalifikacja taka jest możliwa, jeśli sprzedaż cechuje się systematycznością, powtarzalnością, zaplanowanym charakterem nastawionym na zysk, podziałem większego areału na mniejsze działki, zamieszczaniem ogłoszeń i zarobkowym charakterem, co świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły sprzedaż działek jako działalność gospodarczą, biorąc pod uwagę powtarzalność czynności, podział nieruchomości i zamieszczanie ogłoszeń. Jednakże, NSA wskazał na konieczność zbadania, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które zawiesiło bieg terminu przedawnienia, nie było instrumentalne.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dopuszczalne i czy sąd administracyjny może badać zasadność takiego wszczęcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny ma obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ocena ta mieści się w granicach kontroli legalności decyzji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na uchwale I FPS 1/21, stwierdził, że sądy administracyjne muszą analizować, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne. Brak takiej analizy przez organ i sąd pierwszej instancji stanowił podstawę do uchylenia orzeczeń.
Czy wyrok sądu pierwszej instancji, którego sentencja nie została podpisana przez skład orzekający, jest wadliwy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podpisy znajdują się na oryginale akt sprawy, a strona otrzymała odpis pozbawiony podpisów, nie stanowi to podstawy do uwzględnienia zarzutu.
Uzasadnienie
NSA zbadał z urzędu zarzut braku podpisów pod wyrokiem WSA i stwierdził, że podpisy znajdują się w aktach sprawy, a strona otrzymała odpis, co mogło spowodować błędne wrażenie.
Przepisy (28)
Główne
P.p.s.a. art. 185
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3 i 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 70 § § 6 i § 7
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a)
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 324 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
P.p.s.a. art. 137 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 142 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k.s.
Kodeks karny skarbowy
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zbadania, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Potencjalne naruszenia proceduralne przez organ podatkowy, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji. • Możliwość przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 324 § 3 k.p.c. (ostatecznie uznany za niezasadny z uwagi na brak podpisów na odpisie wyroku). • Zarzut rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym bez prawnego i merytorycznego uzasadnienia (uznany za niezasadny z uwagi na przepisy COVID-owe i możliwość prezentacji stanowiska na piśmie).
Godne uwagi sformułowania
ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. • wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • sądy administracyjne pierwszej instancji w ramach zakreślonych przez art. 134 § 1 P.p.s.a. mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie zostało wykorzystane tylko w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Jerzy Płusa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście wszczynania postępowań karnych skarbowych jako sposobu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Kwestia kwalifikacji sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji przepisów o przedawnieniu i uchwale NSA z 2021 r., która mogła ewoluować w późniejszym orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania przez organy procedur w celu jego uniknięcia. Kwestia kwalifikacji sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej jest również istotna dla wielu podatników.
“Czy organy podatkowe mogą sztucznie przedłużać termin przedawnienia podatku? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 149 950 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.