II FSK 1054/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-06-27
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościnieruchomościdziałalność gospodarczastan technicznyzwolnienie podatkowestawka podatkowapostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie podatku od nieruchomości, uznając, że stan techniczny budynku nie wyłącza go z opodatkowania według wyższych stawek, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych były nieuzasadnione.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2004 r. Skarżący nabył nieruchomość z budynkami gorzelni i twierdził, że ze względów technicznych nie mogą być one wykorzystywane do działalności gospodarczej, co powinno skutkować niższym opodatkowaniem. Organy podatkowe i WSA uznały jednak, że stan techniczny nie wyłącza nieruchomości z opodatkowania według wyższych stawek, a skarżący nie udowodnił braku możliwości wykorzystania. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na błędy formalne w jej podstawach i prawidłowość wykładni prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Wiesława W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2004 r. Skarżący nabył nieruchomość z budynkami gorzelni i argumentował, że ze względów technicznych nie nadają się one do prowadzenia działalności gospodarczej, co powinno skutkować zwolnieniem lub niższym opodatkowaniem. Organy podatkowe ustaliły podatek według wyższych stawek, uznając nieruchomość za związaną z działalnością gospodarczą, m.in. na podstawie złożonego przez pełnomocnika wykazu nieruchomości i faktu zarejestrowania działalności gospodarczej przez skarżącego. WSA potwierdził, że obowiązek udowodnienia braku możliwości wykorzystania nieruchomości ze względów technicznych spoczywa na podatniku, a remont nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania (m.in. brak powiadomienia o oględzinach, zaniechanie dowodu z opinii biegłego, brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, nieuwzględnienie współwłaścicielki Zofii W.) oraz błędną wykładnię prawa materialnego (art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na jej wady formalne i merytoryczne. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest postępowaniem sformalizowanym i związany jest granicami zarzutów. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie odwoływały się do właściwych podstaw prawnych (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. 'c' PPSA, a nie 'b') ani do podstaw wznowienia postępowania administracyjnego. Odnosząc się do prawa materialnego, NSA potwierdził, że nawet jeśli nieruchomość nie może być wykorzystywana do działalności gospodarczej ze względów technicznych, nie oznacza to zwolnienia od podatku, a jedynie możliwość opodatkowania niższymi stawkami. Remont budynku nie był wystarczającą przesłanką do wyłączenia z opodatkowania wyższą stawką. Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych również uznano za nieuzasadniony, gdyż przepis ten określa podmioty opodatkowania, a kwestie współwłasności reguluje ust. 4, który nie był podstawą skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, samo stwierdzenie braku możliwości wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej ze względów technicznych nie powoduje zwolnienia od podatku od nieruchomości, a jedynie może oznaczać opodatkowanie według niższych stawek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą ma na celu ustalenie maksymalnych stawek podatku. Brak możliwości wykorzystania nieruchomości ze względów technicznych może skutkować zastosowaniem niższych stawek, ale nie zwalnia z opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 1a § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 200 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 186

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 190

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 198

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 133

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 200 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. 'b' PPSA w związku z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 190, 198, 187, 188, 200, 133). Błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Błędna wykładnia art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Postępowanie sądowoadministracyjne, wszczynane skargą kasacyjną, jest postępowaniem sformalizowanym, czego przejawem jest między innymi związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami wniesionej skargi. Naruszenie art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej stanowi naruszenie przepisu postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. 'c' ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że istnieje podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 par. 1 pkt 4 tej ustawy. Nawet w wypadku, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, to nieuprawniony jest pogląd o zwolnieniu takiego przedmiotu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Skład orzekający

Grzegorz Krzymień

przewodniczący

Krystyna Nowak

członek

Włodzimierz Kubiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, zwłaszcza w kontekście ich stanu technicznego oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i koncentruje się na wadach formalnych skargi kasacyjnej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku od nieruchomości – jak stan techniczny wpływa na opodatkowanie. Dodatkowo pokazuje znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Czy zrujnowana gorzelnia zapłaci niższy podatek? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1054/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Krzymień /przewodniczący/
Krystyna Nowak
Włodzimierz Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Sz 462/04 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-04-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 200 par. 1, art. 240 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
1. Naruszenie art. 200 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowi naruszenie przepisu postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
2. Niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że istnieje podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 par. 1 pkt 4 tej ustawy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Krystyna Nowak, , Protokolant Magdalena Gródecka, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zofii W. i Wiesława W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 462/04 w sprawie ze skargi Wiesława W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 maja 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 r., I SA/Sz 462/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Wiesława W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 maja 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r.
W uzasadnieniu wyroku podano, że w dniu 14 listopada 2002 r. skarżący nabył od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w S. nieruchomość wraz z budynkami, która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy wchodzi w skład kompleksu gruntów przeznaczonych na cele przemysłowe.
Burmistrz P. decyzją z dnia 16 lutego 2004 r. określił Wiesławowi W. podatek od nieruchomości za 2004 r. Podstawą rozstrzygnięcia, podobnie jak w przypadku niekwestionowanej przez stronę decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r., był wykaz nieruchomości złożony w imieniu podatnika przez Bogdana S. w dniu 3 lutego 2003 r. Burmistrz P. zaznaczył, iż mimo wielokrotnych wezwań Wiesław W. nie uaktualnił informacji posiadanych przez organ.
W odwołaniu od powyższej decyzji Wiesław W. wniósł o jej uchylenie podnosząc, iż nie posiada on budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą a nieruchomość, której jest właścicielem nie może być użytkowana ze względów technicznych i podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2001 nr 79 poz. 856 ze zm./, zwanej dalej ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący wskazał, iż budynek znajdujący się na spornym gruncie nie może być wykorzystany na gorzelnię, gdyż wymaga generalnego remontu, natomiast studnia głębinowa i oczyszczalnia ścieków, które były wykorzystywane w dawnej gorzelni znajdują się na sąsiedniej działce, której nie jest właścicielem.
Ponadto wyjaśniono, iż Wiesław W. wraz z małżonką prowadzą gospodarstwo rolne w gminie B. i dopiero zamierzają dokonać zakupu gospodarstwa rolnego w okolicach P., a budynek gorzelni wykorzystać na magazyn płodów rolnych. Twierdzenie organu pierwszej instancji, iż każdy dokonany przez podatnika zakup nieruchomości ma związek z działalnością gospodarczą jest w tej sytuacji nieuzasadniony.
Decyzją z dnia 4 maja 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P.
Organ odwoławczy podkreślił, iż notatka służbowa sporządzona z oględzin nieruchomości potwierdza wprawdzie, że przedmiotowe zabudowania wymagają remontu, jednakże ich stan techniczny nie uniemożliwia prowadzenia tam działalności gospodarczej. Jednocześnie wskazano, że zarejestrowanie się Wiesława W. w prowadzonym przez Urząd Gminy w B. rejestrze działalności gospodarczej, przesądza o tym, iż w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, należące do niego budynki i grunty są związane z działalnością gospodarczą. Poza tym podatnik wielokrotnie wskazywał, że po przeprowadzeniu remontu ma zamiar prowadzić działalność gospodarczą w nabytej nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Wiesław W. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, zwanej dalej Ordynacja podatkowa, polegające na wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji w oparciu o deklarację złożoną przez osobę trzecią. Wyjaśniono, iż skarżący nigdy nie udzielał Bogdanowi S. pełnomocnictwa do złożenia deklaracji podatku od nieruchomości, o czym Burmistrz P. był powiadomiony. Osoba ta była umocowana jedynie do nabycia gorzelni w P.
Podniesiono również, iż okoliczność prowadzenia przez skarżącego od 15 lat działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że zakupiona nieruchomość ma z nią związek. Zdaniem skarżącego fakt, że budynek w chwili obecnej nie nadaje się do użytku można stwierdzić naocznie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w motywach rozstrzygnięcia przywołał treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwracając uwagę na szeroko zakreślony krąg podmiotów prowadzących działalność, który swym zakresem obejmuje nie tylko przedsiębiorców ale wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą.
W dalszej części rozważań Sąd odniósł się do pojęcia "względów technicznych", o jakich mowa w powołanym przepisie wyjaśniając, iż chodzi w tym przypadku nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy ale o obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. Wobec braku definicji ustawowej "względów technicznych" skład orzekający przyjął rozumienie tego terminu wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Jeśli zatem stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, można stwierdzić, bez odwoływania się do prawa budowlanego, że prowadzenie działalności gospodarczej w tym miejscu jest niedopuszczalne. W przypadku natomiast, gdy stan techniczny budynku budzi wątpliwości, pomocna może okazać się opinia biegłego, mimo że art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wymaga decyzji organów nadzoru budowlanego do wykazania, że w budynku nie jest możliwe ze względów technicznych prowadzenie działalności gospodarczej.
Skład orzekający podniósł, że obowiązek udowodnienia, iż nieruchomość nie służy prowadzeniu działalności gospodarczej ze względów technicznych, spoczywa na skarżącym.
Jednocześnie dodano, iż zgodnie z poglądem prezentowanym we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podatnik powinien się liczyć z negatywnymi skutkami braku udokumentowania zaistniałych okoliczności uzasadniających obniżenie opodatkowania. Stanowisko to znajduje - w ocenie Sądu - oparcie w treści art. 6 ust. 3 w związku art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, których brzmienie przytoczono w uzasadnieniu. Zwrócono uwagę, iż stwierdzenie przez właściwy organ braku możliwości użytkowania nieruchomości ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej, nie powoduje zwolnienia od podatku od nieruchomości, a jedynie wyłączenie z kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej opodatkowanych według stawek najwyższych.
Sąd wskazał, iż bezsporne w sprawie jest, iż Wiesław W. jest przedsiębiorcą, który wraz z żoną nabył za pośrednictwem pełnomocnika nieruchomość przeznaczoną, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, pod przemysł jako teren istniejącej gorzelni do wykorzystania. Przedmiotowa nieruchomość pozostaje własnością małżonków W. Z ustaleń organów podatkowych wynika, iż skarżący nie złożył deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 r., co uzasadniał faktem prowadzonego remontu gorzelni, który uniemożliwiał wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości w działalności gospodarczej. Podniesiono, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego stanowisko. Natomiast z notatki pracownika Urzędu Miasta i Gminy w P. z zewnętrznych oględzin nieruchomości wynika, iż zabudowania gorzelni są w stanie średnim, przy czym nie stwierdzono śladów prowadzenia remontu lub prowadzenia jakiejkolwiek działalności.
W świetle przytoczonych okoliczności za prawidłowe uznano ustalenie stawki podatkowej w oparciu o wykaz nieruchomości złożony w dniu 3 lutego 2003 r. Zaznaczono jednocześnie, iż brak umocowania Bogdana S. do złożenia deklaracji podatkowej jest pozbawiony znaczenia w sytuacji, gdy skarżący nie kwestionuje prawdziwości danych tam zawartych i nie odpowiada na wezwania organu podatkowego w sprawie zeznania na podatek od nieruchomości za 2004 r. Ponadto wyjaśniono, iż w piśmie z dnia 28 lipca 2003 r. skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy w P. Wiesław W. wskazał, że udzielił pełnomocnictwa Bogdanowi S. - Prezesowi Zarządu Przedsiębiorstwa Rolno-Przemysłowego Sp. z o.o. w T. do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości dotyczący gorzelni w D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podkreślił, iż nieruchomości znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, z wyjątkami wymienionymi w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowane są wyższą stawką podatkową niezależnie od rodzaju prowadzonej dotychczas przez przedsiębiorcę działalności oraz charakteru czy też przeznaczenia nabytej nieruchomości.
Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Zdaniem składu orzekającego organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Zofia i Wiesław W. zażądali jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego lub ewentualnie o uchylenie tego wyroku i po rozpoznaniu skargi uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji. Strona wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 15 zł.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, to jest naruszenie:
- art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 190 oraz art. 198 Ordynacji podatkowej przez niezasadne pominięcie przez Sąd rażących uchybień w prowadzonym przez organy administracji postępowaniu dowodowym, polegających na przeprowadzeniu oględzin w sprawie, o których fakcie przeprowadzenia, miejscu i czasie podatnik nie został powiadomiony oraz na zaniechaniu protokołowania i sporządzeniu jedynie notatki urzędowej po przeprowadzeniu tak istotnej dla postępowania czynności,
- art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej przez niezasadne pominięcie przez Sąd okoliczności zaniechania przez organ podatkowy dopuszczenia na wniosek podatnika dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w przedmiocie ustalenia stanu technicznego nieruchomości będącej przedmiotem postępowania,
- art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 200 Ordynacji podatkowej przez niezasadne pominięcie przez Sąd okoliczności zaniechania przez organ podatkowy wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 Ordynacji podatkowej przez niezasadne pominięcie przez Sąd okoliczności, iż w postępowaniu podatkowym nie brała udziału strona postępowania żona Wiesława W. - Zofia W.,
2/ naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię /art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, to jest naruszenie:
- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że powstał u skarżącego obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości, kiedy nieruchomości będące własnością podatnika nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych,
- art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez obciążenie podatkiem od nieruchomości jedynie podatnika Wiesława W., w przypadku kiedy ewentualny obowiązek podatkowy ciąży również na podatniku Zofii W.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Zofia i Wiesław W. wskazywali na nieprawidłowości w postępowaniu podatkowym twierdząc, że posłużenie się przez organ podatkowy wyłącznie notatką służbową sporządzoną z oględzin bez poinformowania stron o przeprowadzeniu tego dowodu, uniemożliwiło czynny udział stronie w postępowaniu. Podniesiono, iż dowód z oględzin powinien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym protokole. Zwrócono ponadto uwagę, iż organy podatkowe zaniechały przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i technologii produkcji alkoholu w przedmiocie określenia stanu technicznego spornej nieruchomości, co stanowiło naruszenie art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej. Dodano, iż w tej sytuacji przerzucenie na podatnika ciężaru dowodu zaistnienia złego stanu technicznego budynku było niezasadne. Skarżący wskazywali, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 1985 r., II SA 318/85 - GAP 1986 nr 9 str. 46/. W ocenie skarżących doszło także do naruszenia prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Zdaniem skarżących organy podatkowe zaniechały podjęcia jakichkolwiek czynności w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, natomiast Sąd nie przeanalizował uchybień zaistniałych w toku postępowania podatkowego.
W dalszej części uzasadnienia argumentowano, iż każda nieruchomość, która stanowi współwłasność lub współposiadanie, jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli lub współposiadaczy, także małżonków. Tymczasem decyzje organów podatkowych dotyczące nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności małżeństwa W. zostały skierowane jedynie do Wiesława W., a postępowanie podatkowe i sądowe toczyło się wyłącznie z jego udziałem.
Przyjęcie, że nieruchomość służy do prowadzenia działalności gospodarczej powinno opierać się na ustaleniu, że podatnik faktycznie taką działalność na nieruchomości prowadzi. Wyjaśniono, iż centrum życia skarżącego i jego działalności gospodarczej położone jest w gminie B. Podano, iż Wiesław W. nie prowadził działalności gospodarczej na spornej nieruchomości i nie posiada zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w takim zakresie w jakim służy do tego przedmiotowa nieruchomość - produkcja spirytusu.
Na poparcie zarzutów przedłożono w załączeniu opinię biegłego sądowego Bogusława D. co do złego stanu technicznego budynku wymagającego rozbiórki ewentualnie gruntownego remontu oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym komina.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie sądowoadministracyjne, wszczynane skargą kasacyjną, jest postępowaniem sformalizowanym, czego przejawem jest między innymi związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami wniesionej skargi. Związanie obowiązuje zarówno na etapie rozpoznania sprawy jak i orzekania /art. 183 par. 1 i art. 186 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Oznacza to, Sąd nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych - poza wskazanymi w skardze kasacyjnej - wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Przedstawiona regulacja prawna powoduje, że dla skuteczności skargi kasacyjnej zasadnicze znaczenie mają podstawy kasacyjne sformułowane w skardze, ich poprawność merytoryczna i formalna. Wymogów takich skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej nie spełnia.
Pierwszym w kolejności zarzutem skargi jest naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 190, 198, 187, 188, 200 i art. 133 Ordynacji podatkowej. Wskazany przepis postępowania sądowego przewiduje uchylenie w całości lub w części decyzji lub postanowienia, jeżeli sąd pierwszej instancji stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Cytowany przepis odsyła więc do podstaw wznowienia postępowania, w zakresie spraw podatkowych określonych w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. Żadnej z wymienionych w tym przepisie przyczyn wznowienia postępowania autor skargi kasacyjnej w podstawach kasacyjnych nie wskazuje, co uniemożliwia dokonanie kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku w tym zakresie.
Powołane w związku z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy Ordynacji podatkowej to przepisy proceduralne, których naruszenie w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowią podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny decyzji lub postanowienia. Takie działanie sądu powinno być oparte zatem nie o wskazany wyżej przepis lecz o przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" wymienionej wyżej ustawy.
Podkreślić również trzeba, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04 /ONSAiWSA 2005 Nr 4 poz. 66/ został wyrażony pogląd, wedle którego naruszenie art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej stanowi naruszenie przepisu postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że istnieje podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 par. 1 pkt 4 tej ustawy.
Zarzut błędnej wykładni przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie może być uznany za uzasadniony, W orzecznictwie i doktrynie prawa przyjęto, że błędna wykładnia przepisu prawa materialnego polega na mylnym rozumieniu treści zawartej w nim normy prawnej /por. J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. LexisNexis. Warszawa 2006, str. 367/. Taką wadę nie zawiera zaskarżony wyrok.
Przede wszystkim należy wskazać, że Sąd trafnie przyjął, iż nawet w wypadku, gdy przedmiot opodatkowania /grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej/ nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, to nieuprawniony jest pogląd o zwolnieniu takiego przedmiotu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej została bowiem podana w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy w głównej mierze w związku z brzmieniem art. 5 ustawy określającego maksymalne stawki podatku od nieruchomości, przy czym dla przedmiotów opodatkowania związanych z działalnością gospodarczą - w wysokości podwyższonej. Dlatego też w wypadku nieruchomości będącej własnością skarżących spełnienie przesłanki, że nie jest i nie może być ona wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych mogłoby oznaczać jedynie opodatkowanie jej według niższych stawek niż nieruchomości związanej z prowadzeniem takiej działalności.
Omówiona wyżej okoliczność zachodzić musi jednak zarówno obecnie, a więc w chwili określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2004 r., jak i w przyszłości. Wynika to z użycia w analizowanym przepisie prawa wyrażenia "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". Powołanie się przez skarżącego na remont budynku gorzelni, jako przyczyny niezłożenia deklaracji podatkowej za 2004 r., świadczy o tym, że przesłanka wyłączająca zastosowanie podwyższonej stawki podatku od nieruchomości nie występuje w sprawie niniejszej.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych to nie może być on uwzględniony. Wskazany przepis określa bowiem jedynie podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości, w tym też i właścicieli nieruchomości. Natomiast skutkom podatkowym współwłasności nieruchomości poświęcony jest ust. 4 tego artykułu, który nie został podany w podstawach skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI