II FSK 1041/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-05-31
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowydochody nieujawnionezryczałtowany podatekprzywrócenie terminuodwołaniedoręczenieOrdynacja podatkowaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy skarżącego.

Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieujawnionych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. NSA podkreślił, że kontrola sądowa dotyczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, a nie samej decyzji podatkowej, i oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieujawnionych. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi, wskazując na nieprawidłowości w działaniu poczty i uszkodzoną skrzynkę pocztową, jednak dowody nie potwierdziły tych twierdzeń, a naprawa skrzynki nastąpiła po awizowaniu przesyłki. NSA w swojej analizie podkreślił, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu w granicach sprawy, a w tym przypadku przedmiotem kontroli było postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, a nie sama decyzja podatkowa. Sąd odrzucił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zawieszenia postępowania w związku z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego oraz zarzuty dotyczące meritum decyzji podatkowej, uznając je za wykraczające poza granice sprawy. NSA potwierdził, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego było skuteczne w trybie zastępczym, termin do wniesienia odwołania został przekroczony z winy skarżącego (lub jego pełnomocnika), a zatem odmowa przywrócenia terminu była prawidłowa. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bada wyłącznie legalność tego postanowienia, a nie meritum decyzji podatkowej.

Uzasadnienie

Granice sprawy sądowej są wyznaczone przez przedmiot zaskarżenia. W przypadku skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, przedmiotem kontroli jest wyłącznie to postanowienie, a nie sama decyzja podatkowa, od której termin miał być przywrócony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

Ord. pod. art. 162 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 20 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ord. pod. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 150 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 240 § 1 pkt 8

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord. pod. art. 223 § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy postępowanie sądowe powinno być zawieszone. Naruszenie art. 134 § 1, art. 135 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez zaniechanie przez Sąd kontroli zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 Ord. pod. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy wystąpiła podstawa wznowienia postępowania. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1, § 2 Ord. pod. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy Dyrektor Izby Skarbowej bezzasadnie oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 Ord. pod. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu powinno być umorzone. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1, § 1a, § 2 i art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ord. pod. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy Dyrektor Izby Skarbowej nie zgromadził całości materiałów dowodowych. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 Ord. pod. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem zaskarżenia było bowiem postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej skarżącemu wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, a nie ta decyzja. W takim przypadku bez znaczenia pozostaje, czy zastosowano w decyzji właściwą podstawę prawną lub czy przepis stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia jest zgodny z Konstytucją RP. Termin do dokonania określonej czynności procesowej można przywrócić wyłącznie w razie jego uchybienia. Przesłanka braku winy spełniona jest wówczas, gdy wystąpiły obiektywne przeszkody nie do przezwyciężenia uniemożliwiły dochowanie terminu. Do uchybienia terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z wyłącznej winy skarżącego, a zwłaszcza jego pełnomocnika, co wyklucza uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 162 § 1 Ord. pod.

Skład orzekający

Andrzej Jagiełło

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Maciej Jaśniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, skuteczności doręczeń w trybie zastępczym oraz granic kontroli sądowej w sprawach dotyczących postanowień o odmowie przywrócenia terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniem decyzji i wnioskiem o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że nie bada meritum decyzji podatkowej w takich sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza dotyczące doręczeń i terminów. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych, ale mniej dla szerokiej publiczności.

Kiedy uszkodzona skrzynka pocztowa nie usprawiedliwia spóźnionego odwołania? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 75 151 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1041/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jagiełło /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Maciej Jaśniewicz
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1264/13 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2013-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 20 ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dz.U. 2015 poz 613
art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 240 § 1 pkt 8, art. 208 § 1, art. 162 § 1 i § 2, 150 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2016 poz 718
art. 125 § 1 pkt 1, art. 141 § 4, art. 134 § 1, art. 135, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1264/13 w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1.1 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1264/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L.S. (dalej: "podatnik", "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 11 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
1.2 Przedstawiając stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. odmówił skarżącemu przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 sierpnia 2012 r., ustalającej podatnikowi wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie 75.151 zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przesyłka zawierająca tę decyzję nie została podjęta mimo jej dwukrotnego awizowania w dniach 4 i 12 września 2012 r. Zatem w sprawie miał zastosowanie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: "Ord. pod."), regulujący zastępczy tryb doręczania pism. Następnie pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wyjaśniając, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było niezawinione z powodu nieprawidłowego działania poczty, bowiem skrzynka pocztowa była uszkodzona i związku z tym podatnik nie otrzymał zawiadomień o awizowaniu przesyłki. Organ odwoławczy wystąpił do właściwego urzędu pocztowego oraz Spółdzielni Mieszkaniowej "C" w G., która poinformowała, że na podstawie zgłoszenia z dnia 15 października 2012 r. wymieniono zamek w skrzynce pocztowej w dniu 18 października 2012 r. Natomiast Poczta Polska S.A. poinformowała, iż przesyłka polecona nr [...] była dwukrotnie awizowana, a ponadto zgodnie z oświadczeniem listonosza, w chwili doręczania przesyłki oraz jej awizowania stan skrzynki pocztowej nie budził zastrzeżeń. Organ zauważył, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić w przypadku, kiedy zostaną spełnione łącznie przesłanki określone w art. 162 § 1 Ord. pod., natomiast twierdzenia podatnika nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego: art. 162 §1 i § 2, art. 208 §1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 150 § 1 pkt 1, § 1a, § 2, art. 217 § 1 oraz § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ord. pod.
Dodatkowo podatnik wskazał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/09, w sprawie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania ujęta w art. 240 § 1 pkt 8 Ord. pod., bowiem decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.), który został uznany za niezgodny z Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania, sformułowany w piśmie z dnia 20 listopada 2013 r.
1.3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalając skargę, stwierdził, że art. 162 Ord. pod. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Zatem każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi, wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania, wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa. Skarżący, formułując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że niewniesienie w terminie ustawowym odwołania było przez niego niezawinione z powodu nieprawidłowego działania poczty, ponieważ skrzynka pocztowa w budynku przy ul. [...] w G. była uszkodzona i w związku z tym została wymieniona na wskutek zgłoszenia mieszkańców. To spowodowało, że skarżący nie otrzymał zawiadomień o awizowaniu przesyłki.
W ocenie Sądu prawidłowo organ argumentował, że podnoszone przez podatnika okoliczności nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Na podstawie informacji przekazanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową "C" oraz Pocztę Polską S.A. ustalono bowiem, że wskutek zgłoszenia telefonicznego z dnia 15 października 2012 r. naprawa usterki skrzynki pocztowej nastąpiła bez zbędnej zwłoki w dniu 18 października 2012 r. i nie obejmowała wymiany całej skrzynki, lecz tylko wymianę zamka. Ponadto przesyłka była prawidłowo awizowana i w chwili doręczania i jej awizowania nie stwierdzono zastrzeżeń co do stanu skrzynki pocztowej. Rację ma również organ twierdząc, że mało wiarygodnym jest, aby pełnomocnik faktycznie oczekiwał na naprawę uszkodzenia skrzynki od końca wakacji do drugiej połowy października bowiem, dokładając należytej staranności w prowadzeniu sprawy podatnika, niezwłocznie zgłosiłby ten fakt na poczcie. Pełnomocnik skarżącego miał przy tym wiedzę, że przewidywany termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień 29 sierpnia 2012 r. i działając z zachowaniem należytej staranności mógł zwrócić się do organu podatkowego z zapytaniem o przebieg postępowania w sprawie , co uczynił dopiero w dniu 20 listopada 2012 r.
Zdaniem Sądu ocena postępowania skarżącego, a zwłaszcza jego pełnomocnika, pozwala na stwierdzenie, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło z wyłącznej ich winy, co wyklucza uwzględnienie wniosku o przywrócenie tego terminu. Jest to wina w lżejszej postaci, tzw. niedbalstwo. Sąd wskazał przy tym, że okoliczność związana z uszkodzeniem i naprawą skrzynki pocztowej powstała na długo po fakcie awizowania przesyłki zawierającej decyzję. W konsekwencji organ prawidłowo zastosował art. 162 § 1 Ord. pod., odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na niespełnienie przesłanki w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd zaaprobował również stanowisko organu, że wnioski skarżącego o przesłuchanie świadków nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 października 2013 r., w sprawie II FSK 1835/13, Sąd zauważył, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie nie była decyzja ustalająca podatnikowi wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, lecz postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem pytanie prawne przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu, na treść którego powoływał się skarżący, dotyczy zgodności z Konstytucją RP art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.
Konkludując Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a jego uzasadnienie czyni zadość standardom określonym w art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art.210 § 4 Ord. pod. zaś zarzuty naruszenia art.122, art. 187 §1 oraz art.191 Ord. pod. nie znajdują uzasadnienia w świetle materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie.
2.1 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego, zaskarżając go w całości na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Sąd polegające na:
a) oddaleniu skargi, w sytuacji gdy postępowanie sądowe w niniejszej sprawie powinno być zawieszone;
b) oddaleniu wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie;
c) braku prawidłowej oceny wniosku o zawieszenie postępowania w uzasadnieniu orzeczenia;
2. art. 134 § 1, art. 135 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w wyniku zaniechania przez Sąd kontroli zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji, która ustala zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 r. w kwocie 75.151 zł i zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do tej decyzji poprzez jej uchylenie;
3. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 Ord. pod. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że w postępowaniu w sprawie zakończonej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku wystąpiła podstawa jego wznowienia, bowiem decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., który jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP (wyrok Trybunału z 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09);
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1, § 2 Ord. pod. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że Dyrektor Izby Skarbowej bezzasadnie oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z uwagi na nieuprawdopodobnienie przez skarżącego braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu powinno być umorzone ze względu na brak w obrocie prawnym (nieskuteczne doręczenie) decyzji organu pierwszej instancji względnie wniosek powinien być uwzględniony ze względu na odpowiedzialność poczty za nieprawidłowe doręczenie przesyłki;
5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 Ord. pod. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu powinno być umorzone przez Dyrektora Izby Skarbowej w G. ze względu na brak w obrocie prawnym (nieskuteczne doręczenie) decyzji organu pierwszej instancji;
6. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1, § 1a, § 2 i art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ord. pod. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że Dyrektor Izby Skarbowej przed wydaniem postanowienia z dnia 11 lipca 2013 r. nie zgromadził całości materiałów dowodowych, które umożliwiałyby prawidłowe rozpatrzenie sprawy, a dokonał wszechstronnej i prawidłowej oceny wszystkich dowodów dotyczących doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 sierpnia 2012 r., będącej przedmiotem odwołania oraz daty wniesienia odwołania, błędnie ustalił w postanowieniu z dnia 11 lipca 2013 r., że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 18 września 2012 r. i upłynął z dniem 2 października 2012 r., podczas gdy w ocenie skarżącego termin do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, bowiem wszystkie czynności postępowania podatkowego były bezskuteczne;
7. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 Ord. pod. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku, w którym Sąd przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością poprzez akceptację nieprawidłowego ustalenia Dyrektora Izby Skarbowej, iż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. została skutecznie doręczona, podczas gdy w ocenie skarżącego powyższa decyzja w ogóle nie została wprowadzona do obrotu prawnego;
8. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2007 r., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu nieprawidłowego uzasadnienia wyroku, w którym Sąd nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, na skutek błędnej oceny, iż nie podlegają rozpoznaniu zarzuty dotyczące decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G., mimo że powyższa decyzja została wydana w tej samej sprawie co postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2013 r.
Przy tak sformułowanych zarzutach wniósł o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie postanowienia WSA w Gdańsku wydanego na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r., w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia wstępnego, tj. udzielenia odpowiedzi na wniosek Marszałka Sejmu RP o wyjaśnienie wątpliwości co do treści pkt 1.2 w zw. z pkt 1.3 i pkt II wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 oraz do czasu udzielenia przez Trybunał odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II FSK 1835/13.
2.2 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na rzec organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., co oznacza związanie granicami skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z jej konstrukcją należy w pierwszym rzędzie przypomnieć, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne, realizując obowiązek kontroli działalności administracji publicznej, badają zgodność z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych oraz innych aktów i czynności, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta dokonywana jest w granicach zakreślonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (brzmienie obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego wyroku). Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd administracyjny nie jest zatem związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. Skoro w niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to przedmiotem kontroli sądowej było wyłącznie to postanowienie i takie właśnie są granice tej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w prawidłowy sposób wywiązał się z obowiązku kontroli legalności kwestionowanego postanowienia rozpoznając skargę w granicach zakreślonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. Powyższe ogólne uwagi były konieczne wobec tego, że część zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej wykracza poza granice niniejszej sprawy. Z tych właśnie powodów oczywiście niezasadny jest zarzut oznaczony nr 1 , w ramach którego wskazano na naruszenie art. 151 w związku z art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., które powiązano z kwestią dotyczącą zawieszenia postępowania sądowego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji powinien był zawiesić postępowanie niniejsze do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie objętej pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z dnia 22 października 2013 r., II FSK 1835/13, dotyczącym zgodności z Konstytucją RP art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Zarzut ten, w ogóle nie ma związku z niniejszą sprawą, w której wniesiono najpierw skargę, później skargę kasacyjną. Przedmiotem zaskarżenia było bowiem postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej skarżącemu wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, a nie ta decyzja. W takim przypadku bez znaczenia pozostaje, czy zastosowano w decyzji właściwą podstawę prawną lub czy przepis stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia jest zgodny z Konstytucją RP. Z tych samych też powodów brak było podstaw do zawieszenia postępowania kasacyjnego o co zawnioskowano w skardze kasacyjnej. Podobnie zakładanego skutku w ramach niniejszego postępowania nie mógł przynieść zarzut z pkt 2 skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie art. 134 § 1, art. 135 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji kontroli zgodności z prawem decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2012 r. Tylko, bowiem zaskarżenie do sądu decyzji, po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, może spowodować jej sądową kontrolę (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Z tych samych powodów uchyla się spod kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut z pkt 3 w ramach, którego przypisano zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 Ord. pod. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy wystąpiła podstawa wznowienia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2012 r., ponieważ została ona wydana na podstawie przepisu art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., który jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn, akt SK 18/09). Konkluzja ta odnosi się również do sformułowanego w pkt. 8 skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. przez nieodniesienie się przez Sąd do zarzutów skargi dotyczących decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. (z 28 sierpnia 2012 r.) wydanej w tej samej sprawie co zaskarżone postanowienie. Z wyżej przytoczonych powodów Sąd trafnie bowiem uznał, że w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nie jest możliwe rozpoznawanie zarzutów odnoszących się do tej decyzji. Pozbawione podstaw są również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w jej pkt. 4 – 7. Przypisywane w nich Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej opiera na twierdzeniach, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 28 sierpnia 2012 r. nie została skarżącemu prawidłowo doręczona - w związku z czym nie weszła do obrotu prawnego, wobec tego termin do wniesienia odwołania od niej nie rozpoczął biegu, a w konsekwencji skarżący nie uchybił temu terminowi. W jego ocenie, w tej sytuacji postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu powinno zostać umorzone. Wobec takiej argumentacji należy w pierwszym rzędzie przypomnieć, że niniejsze postępowanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało wszczęte na wniosek skarżącego złożony przez jego profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei zgodnie z treścią art. 162 § 1 Ord. pod. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Oznacza to, że termin do dokonania określonej czynności procesowej można przywrócić wyłącznie w razie jego uchybienia. Kwestia prawidłowości doręczenia skarżącemu przywoływanej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. została poddana ocenie i przesądzona w postępowaniu ze skargi podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 11 lipca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1040/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1263/13 oddalającego jego skargę na to postanowienie. NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przesyłka zawierająca decyzję została prawidłowo doręczona w trybie zastępczym określonym w art. 150 Ord. pod. Jak przy tym wskazał w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w sprawie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, którym ustanowił on swojego ojca. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2012 r. została więc wysłana, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 2 Ord. pod. na adres pełnomocnika. Ponieważ niemożliwe było jej doręczenie sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ord. pod., przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 4 września 2012 r. i 12 września 2012, czyli zgodnie z wymogami określonymi w art. 150 § 1a Ord. pod. Spełnienie tego wymogu zrodziło domniemanie doręczenia przesyłki (art. 150 § 2 Ord. pod.) w dniu 18 września 2012 r. Prawidłowo zatem przyjęto, iż termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 2 października 2012 r. Skoro zaś odwołanie zostało złożone w dniu 30 listopada 2012 r., to w sposób oczywisty został przekroczony, ustanowiony przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ord. pod., 14-dniowy termin do jego wniesienia. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji trafnie podzielił stanowisko organu, że w ustalonych okolicznościach sprawy brak było podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, a to z braku przesłanki z art. 162 § 1 Ord. pod. Jak prawidłowo przy tym wskazał, przesłanka braku winy w uchybieniu terminu występuje wówczas, gdy stronie nie można przypisać nawet najlżejszego stopnia zawinienia w postaci niedbalstwa. Przesłanka braku winy spełniona jest wówczas, gdy wystąpiły obiektywne przeszkody nie do przezwyciężenia uniemożliwiły dochowanie terminu. Sąd w szczegółowych rozważaniach, opartych na zgromadzonym w sprawie materiale w postaci informacji przedstawionych przez Spółdzielnię Mieszkaniową "C" oraz Pocztę Polską S.A. wykazał, że takiej przeszkody nie stanowiła, eksponowana przez skarżącego jako przyczyna niedochowania terminu, usterka skrzynki pocztowej. Zgłoszenie tej usterki, polegającej na konieczności wymiany zamka, nastąpiło dopiero w dniu 15 października 2012 r., podczas gdy przesyłka zawierająca sporną decyzję awizowana była w dniach 4 i 12 września 2012 r., a w tym czasie nie stwierdzono zastrzeżeń do stanu tejże skrzynki. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo skonstatował, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 sierpnia 2012 r. nastąpiło z wyłącznej winy skarżącego, a zwłaszcza jego pełnomocnika, co wyklucza uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 162 § 1 Ord. pod. Konkluzja ta nie została w najmniejszym stopniu podważona w rozpoznawanej skardze kasacyjnej. 3.2 Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna jest pozbawiona podstaw. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI